Connect with us

تازه خبرونه

د افغانستان اقتصادي بیا رغونه کمزورې ده – نړیوال بانک

راپور زیاته کړې، چې “پراخه بې وزلي، بې کاري، محدودې سرچینې او د پېرودلو کمزورې ځواک اوس هم میلیونونه خلک زیانمنوي. ټیټې مجموعي تقاضا اقتصاد په رکود او محدود پرمختګ کې ساتلی دی. د پالیسۍ ناڅرګندتیا، مالي انزوا او د بشري او فزیکي پانګې نشتوالي له کبله اقتصادي لید نازک دی. په بهرنیو مرستو کې چټک کمښت کولی شي مجموعي تقاضا نوره هم کمزورې کړي او اقتصادي فشارونه زیات کړي.”

خپور شوی

د

(Last Updated On: )

د دوشنبې پر ورځ نړیوال بانک په خپل راپور کې یادونه وکړه، چې که څه هم د افغانستان اقتصادي وده په ۲۰۲۳-۲۴ کې یو مثبت پرمختګ و؛ خو دا وده د ټولنیزو شاخصونو د ښه کولو لپاره کافي نهوه.

راپور زیاته کړې، چې “پراخه بې وزلي، بې کاري، محدودې سرچینې او د پېرودلو کمزورې ځواک اوس هم میلیونونه خلک زیانمنوي. ټیټې مجموعي تقاضا اقتصاد په رکود او محدود پرمختګ کې ساتلی دی. د پالیسۍ ناڅرګندتیا، مالي انزوا او د بشري او فزیکي پانګې نشتوالي له کبله اقتصادي لید نازک دی. په بهرنیو مرستو کې چټک کمښت کولی شي مجموعي تقاضا نوره هم کمزورې کړي او اقتصادي فشارونه زیات کړي.”

نړیوال بانک ویلي: “په بهرنیو مرستو کې چټک کمښت کولی شي مجموعي تقاضا نوره هم کمزورې کړي، چې اقتصادي فشارونه یې زیات کړي.”

د نړیوال بانک راپور ویلي، چې د افغانستان د سوداګرۍ کسر په ۲۰۲۴ کې ۵۴ سلنه لوړ شو؛ ۹ میلیارډ ډالرو ته ورسېد، چې د هېواد د ناخالص کورني تولید (GDP ) ۴۵ سلنه استازیتوب کوي.

راپور دا کمښت په صادراتو کې پېنځه سلنه کمښت ته منسوبوي، چې ټولټال ۱.۸ میلیارډ ډالر کیږي، چې په ټولیزه توګه د ډبرو سکرو او ټوکر صادراتو کې د کمښت له کبله دی.

نړیوال بانک ویلي: “د ډبرو سکرو صادرات تر ټولو ډېر کم شوي، چې ۶۴ سلنه راټیټ شوي او ۹۲ میلیون ډالرو ته رسیدلي؛ ځکه، چې پاکستان خپلو دودیزو عرضه کوونکو ته مخه کړې ده.”

راپور د افغانستان د عوایدو په راټولولو کې ۱۱.۵ سلنه زیاتوالی پر ګوته کړی، چې په ټولیزه توګه د غیر مالیاتي عوایدو او د هېواد په پولو کې لګول شوي مالیاتو له کبله رامنځته شوی.

راپور څرګنده کړې: د عوایدو راټولول د ۲۰۲۴-۲۵ مالي کال په لومړیو ۱۰ میاشتو کې (د ۲۰۲۴ کال د مارچ ۲۲ – د ۲۰۲۵ کال د جنوري ۲۱) قوي پاتې دی، چې ټولټال ۱۹۰.۵ میلیارد افغانۍ (۲.۵ میلیارډ ډالر) یا د کلني ناخالص کورني تولید ۱۲ سلنه وه.”

راپور دا یادونه هم کړې، چې د افغانستان بانک تېر کال د سپتمبر له څلورمې څخه د ډسمبر تر ۹ پورې د امریکایي ډالرو لیلامونه وځنډول، چې د (افغانۍ) د ارزښت په کمولو کې یې مرسته وکړه. د ډالرو پلورل  د ۲۰۲۵ کال په جنوري کې بیا پیل شول، چې بانک له ۱۰۰ میلیون ډالرو څخه ډېر بازار ته وړاندې  کړل.

نړیوال بانک یادونه کوي، چې له پاکستان سره نازکې سوداګریزې اړیکې افغانستان دې ته اړ کړ، چې خپل صادراتي بازارونه متنوع کړي، چې هر یو یې د ټولو صادراتو شاوخوا درې سلنه ونډه لري.

په هرصورت پاکستان د صادراتو ترټولو لوی منزل پاتې دی، چې ۴۵ سلنه جوړوي او ورپسې هند په ۳۴ سلنه کې راځي.

د راپور له مخې؛ ” افغانستان د صادراتو بنسټ اوس هم له خوراکي توکو او ډبرو سکرو سره تړلی دی، چې په ۲۰۲۴ کې د ټولو صادراتو ۶۰ سلنه جوړوي، چې په ۲۰۲۳ کې ۸۰ سلنه وه.”

د افغانستان لپاره د خپل صادراتو پورټ فولیو پراخولو او په څو توکو او بازارونو تکیه کمولو لپاره بېړنۍ اړتیا په ګوته کوي”.

نړیوال بانک ویلي؛ په عین حال کې د کورني مالیې عواید ۱۱ سلنه وده کړې، چې ۷۲.۱ میلیارډ افغانیو ته رسیدلي، چې د ټولو عایدو په وده کې ۲.۸ سلنه ونډه لري.

د رابور د څرګندونو له مخې؛ غیر مالیاتي عواید ۲۲ سلنه زیاتوالی موندلی او ۶۶ میلیارډ افغانیو ته رسیدلی. دا وده د کانونو، ټولونو، د موټرو راجسټریشن، د پاسپورټ صادرولو، ټرانسپورټ خدماتو، اوسپنې‌پټلۍ او مخابراتو څخه د لوړ عاید له کبله رامنځته شوې.

نړیوال بانک وایي: “هغه وزارتونه، چې د غیر مالیاتي عوایدو مسوولیت لري؛ له هدفونو څخه اته سلنه ډېر شوي، چې د داخلي عوایدو په راټولولو کې یې ۴۵ سلنه ونډه درلوده.”

ګمرکي محصولات او مالیه د کال پر پرتله ۲۰ سلنه ډېر شوي او ۵۱.۵ میلیارډ افغانیو ته رسیدلي، چې د ټول عاید په وده کې یې ۴.۵ سلنه ونډه درلوده. دا زیاتوالی د لوړو وارداتو، له ایران او مرکزي آسیا سره د قوي سوداګریزو اړیکو، د سرحدي مدیریت ښه‌والي او د تعرفو وروستیو تعدیلاتو له کبله رامنځته شوی دی.

له بلې خوا د هېواد د اقتصاد وزارت د نړیوال بانک راپور ردوي او له واقعیت څخه یې لرې بولي.

د وزارت ویاند عبدالرحمن حبیب وايي، چې اسلامي امارت د لویو اقتصادي پروګرامونو له لارې د کارموندنې او د هېواد د اقتصاد د پراختیا په لټه کې دی.

د نړیوال بانک کارپوهانو او اقتصادي څارونکو د اقتصادي اصلاحاتو پلي کولو، مالي شفافیت ښه کولو او پر وارداتو او بهرنیو مرستو د افغانستان د تکیه کمولو لپاره د دوامداره پالیسیو جوړولو اړتیا ټینګار کړی دی.

تازه خبرونه

د ۲۰ کلنې جګړې ټول قربانیان د کلنیو پیسو د ترلاسه کولو مستحق دي

ذبیح الله مجاهد په دې اړه په خپل وضاحت کې څرګنده کړې، چې د دې پیسو په ترلاسه کوونکو کې د پخواني حکومت د سرتېرو او پولیسو کورنۍ، یتیمان، ملکي کونډې او طبیعي معلولیت لرونکي خلک هم شامل دي.

Published

on

(Last Updated On: )

د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد هغه راپورونه رد کړل، چې ګواکې یوازې له امریکا سره د جګړې د قربانیانو کورنۍ د کلنیو پیسو د ترلاسه کولو مستحقې دي.

ذبیح الله مجاهد په دې اړه په خپل وضاحت کې څرګنده کړې، چې د دې پیسو په ترلاسه کوونکو کې د پخواني حکومت د سرتېرو او پولیسو کورنۍ، یتیمان، ملکي کونډې او طبیعي معلولیت لرونکي خلک هم شامل دي.

هغه د افغانستان د شل کلنې جګړې د یتیمانو، کونډو او معلولینو بشپړې شمېر هم خپرې کړې دي.

نوموړی وایي: «په ټول هېواد کې ۶۵۳ زره ۲۶۵ کسه یتیمان، کونډې او معلولین لرو، چې ۱۶۷ زره ۶۴۵ یې د امارت اړوند یتیمان، کونډې او معلولین دي، ۱۲۲ زره ۲۹۹ نور د تېرې نظام د سرتېرو او پولیسو یتیمان، کونډې او معلولین دي او ۳۶۳ زره ۳۲۱ یې عام او طبیعي یتیمان، کونډې او معلولین دي.»

د اسلامي امارت ویاند ویلي، چې د دې پیسو کچه «دولس نیم میلیارډ افغانۍ» ده.

دا په داسې حال کې ده، چې په تېرو دوه ورځو کې یو شمېر رسنیو د ذبیح الله مجاهد لخوا له ملي ټلویزیون سره په مرکه کې داسې راپورونه خپاره کړي: ادعا کیږي، چې په تېرو ۲۰ کلونو کې د اسلامي امارت د وژل شویو ځواکونو کورنیو ته هر کال ۱۲ میلیارډ افغانۍ ځانګړې شوې دي.

Continue Reading

تازه خبرونه

پاکستان بنسټیزو اصلاحاتو ته اړتیا لري – خلیلزاد

خلیلزاد ټینګار کړی چې پاکستان بنسټیزو اصلاحاتو ته اړتیا لري.

Published

on

(Last Updated On: )

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پخواني استازي زلمي خلیلزاد د پاکستان واکمن جوړښت د روان ناورین علت یاد کړی دی.

خلیلزاد ټینګار کړی، چې پاکستان بنسټیزو اصلاحاتو ته اړتیا لري.

هغه په ایکس پاڼه کې لیکلي، چې پاکستان اوس هم له سیاسي، اقتصادي او امنیتي ناورینونو سره مخ دی، چې د حل لپاره یې بنسټیزو اصلاحاتو ته اړتیا ده.

خلیلزاد دا دټینګار هم کړی، چې د پاکستان حکومت باید دا بنسټیز اصلاحات د عمران خان له خوشې کیدو سره پیل کړي.

هغه ویلي، چې د عمران خان ګوند، پي ټي آی، باید خبرې اترې وکړي او د پاکستان لپاره د یوې لارې نقشې په اړه یوې هوکړې ته ورسیږي.

هغه دا هم ویلي، چې د آزادو او عادلانه ټاکنو لپاره باید یو مهالوېش وټاکل شي.

خلیلزاد ویلي، چې اسلام‌آباد د حقوقي جګړې څخه ناسم کار اخلي؛ د سیاسي موخو لپاره له قضايي سیسټم څخه ناوړه ګټه پورته کوي او غواړي عمران خان په زندان کې وساتي. اوس په پاکستان کې د بدلون وخت دی او د پاکستان خلک هم دا غواړي او مستحق یې دي.

هغه له دې مخکې هم په پاکستان کې پراخو لاریونونو، د ناامنۍ زیاتوالي، د وسلوالو بریدونو او سیاسي او مالي ناورین ته په نغوته(اشاره) کې ویلي وه: “په پاکستان کې د بې ثباتۍ زیاتوالی به یوازې د ترهګرۍ ستونزه نوره هم پراخه کړي.”

دغه راز نوموړي پاکستان د امریکا د بندیزونو مستحق ګڼلی و.

Continue Reading

تازه خبرونه

کابل ته د پنجشېر د اوبو د لېږد پروژه به له تصویب او تمویل وروسته پیل شي – عابد

Published

on

(Last Updated On: )

د انرژۍ او اوبو وزارت ویاند مطیع‌الله عابد ويلي، چې له پنجشېر څخه کابل ته د اوبو د لېږد پروژې د بیاکتنې او ډیزاین پړاوونه بشپړ شوي او له تمویل وروسته به یې عملي چارې پیل شي.

مطیع الله عابد زیاته کړې؛ وزارت هڅه کوي، چې د دې پروژې او نورو اړوند پروژو پلانونو پر پلي کولو په کابل کې د اوبو د کمښت ستونزې راکمې کړي.

عابد وایي: “د پنجشېر پروژې سروې، ډیزاین او تخنیکي مطالعات د انرژۍ او اوبو وزارت لخوا بشپړ شوي او دا پروژه د اسلامي امارت مشرتابه ته د تصویب لپاره لېږل شوې ده.”

نوموړي ویلي: “دا پروژه به له تصویب او تمویل وروسته پیل شي.”

د پنجشېر د اوبو د لېږد پروژه د ولایت له مرکز بازارک څخه د کابل تره خېل سیمې پورې ۱۲۰ کیلومټره اوږدوالی لري.

په همدې حال کې د پلازمېنې ځینو اوسېدونکو ویلي، چې کابل ته د پنجشېر د اوبو پر لېږد به په ښار کې د څښاک د پاکو اوبو د نشتوالي ستونزه تر یوې کچې حل شي.

د کابل یوه اوسېدونکي ویلي: “مونږ هیله لرو، چې دا پروژه به پلي شي.”

دغه راطز ځینو کارپوهانو ویلي، چې د ولایتونو پر کچه په متوازن ډول د داسې پروژو له پلي کولو سره به د هېواد د ځمکې لاندې اوبو سرچینې هم ډکې شي.

د اقتصادي چارو کارپوه عبدالناصر رشتیا وایي: “زه فکر کوم، چې له پنجشېر څخه کابل ته د اوبو لېږدولو پروژه به یو ځل بیا د ځمکې لاندې اوبه ډکې کړي او خلکو ته به خوندي او صحي اوبو ته لاسرسی ومومي. سربېره پردې د پنجشېر د اوبو له لېږدولو سره به د کابل ښار او شاوخوا سیمو کرنیزې ځمکې به هم د اوبو تر مدیریت لاندې راشي او په عمومي توګه دا ویل کیدی شي، چې خلکو ته به د کار فرصتونه هم برابر شي.”

د پنجشیر له سیند څخه کابل ته د اوبو د لېږد پلان په ۲۰۱۲ کال کې هغه مهال ډیزاین شو، چې په مرکز کې د اوبو د کمښت ناورین زیات شو او د پخواني جمهوري نظام د ۲۰۲۰ کال په بودجه کې له پنجشېر سیند څخه کابل ته د ۱۰۰ میلیون مټر مکعب اوبو د کلني لیږد لپاره شاوخوا پېنځه میلیونه ډالر ځانګړي شوي هم ول.

د یادونې ده، چې دا پروژه ټاکل شوې وه، چې تر ۲۰۲۳ پورې بشپړه شي.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2024 Ariana News. All rights reserved!