Connect with us

تازه خبرونه

کووید -۱۹ د افغانستان د خلکو اقتصادي وده زیانمنه کړی – نړیوال بانک

Ariana News

خپور شوی

 په

Photo credit: World Bank
(Last Updated On: July 16, 2020)

د نړیوال بانک د تازه اقتصادي راپور د موندنو له مخې؛ د کوويډ ۱۹ وایرس د خپرېدو له کبله په ۲۰۲۰ زېږدیز کال کې د افغانستان اقتصادي وده له ۵.۵ څخه تر ۷.۴ سلنه پورې کمېږي او دا وضعیت به له یوې خوا بېوزلي او نیستي ډېره او له بلې خوا به د دولت د عوایدو کچه به په پراخه کچه راټیټه کړي.

دې راپور، چې د توپان پر وړاندې درېدل تر سرلیک لاندې خپور شوی؛ د افغانستان پر اقتصادي ودې د کوویډ- ۱۹ ویروس د خپرېدو اغېزې، د امنیتي وضعیت پېچلتیا، د نړیوالې ټولنې د مالي مرستو پر کچه شکونه او له طالبانو سره د احتمالي سیاسي هوکړې پایلې په کې څېړل شوې دي.

دغه راپور دا ګواښ هم په ډاګه کړی، چې د عوايدو کچې د ټېټېدو او د خوراکي موادو او د کورنيو د نورو لومړنيو اړتیاوو د قیمتونو د لوړېدو له کبله ښايي د هغو افغانانو شمېر، چې د بېوزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي؛ په ۲۰۲۰ کال کې د تېرو درې کلونو په پرتله، چې ۵۵ سلنه و، ۷۲ سلنې ته لوړ شي.

په افغانستان کې د نړیوال بانک د دفتر مشر هینري کرالي وايي: د کرونا ویروس د خپرېدلو له کبله رامنځته شوي ناورین د افغانانو د ژوند پر حالاتو پوره اغېز کړی دی. له بلې خوا د حکومت د عوايدو د کچې ټېټېدل د دې لامل شوي، چې اړوندې ادارې ونښي کولی د خلکو د روغتيا ساتنې لپاره مالي سرچينې، د ټولنې بېوزله خلکو ته د معیشت د ترلاسه کولو پروګرامونه او په ټوله کې د هېواد د چټکې اقتصادي ودې لپاره پروګرامونه جوړ کړي.

د دې راپور موندنې ښيي، چې د ۲۰۲۰ زېږدیز کال په لومړيو شپږ مياشتو کې د ښارونو د قرنطین او د کوويډ -۱۹ ویروس د ډېر خپراوي د مخنيوي په موخه د وقايوي تدابیرو له کبله د اقتصادي فعالیتونو کچه کمه شوې او دې کار د صنایعو او خدماتو سکتورونو پر فعالیتونو پوره منفي اغېز کړی دی. سربېره پر دې، چې د کښت او د کرنیزو محصولاتو د تولید په کچه کې د ۲۰۱۸ زېږدیز کال له وچکالۍ وروسته زیاتوالی راغلی؛ خو د صنعتي تولیداتو کموالی او له یوې خوا خدماتو ته د تقاضا کموالی او له بلې خوا د سوداګرۍ د کسر له کبله د عوايدو کمېدل او د مالياتو د ټولولو کمېدل، د افغانستان پر مالي نظام فشار له حد زیات ډېر کړی دی.

د رامنځته شوي ناورین د ناوړه اغېزو د له منځه وړلو په موخه د نړیوال بانک دغه راپور د دولتي لګښتونو پر محتاطانه ډلبندۍ ټینګار کوي او موخه يې له ټولو زیانمنونکیو برخو څخه ملاتړ او په اوږدمهال کې د اقتصادي زینونو محدودول بلل کېږي.

دغه راپور همدارنګه د نړیوالې ټولنې لخوا د دوامدارو مالي مرستو پر اړتیا ټینګار کړی، چې د نړیوالو مرستو د برابرولو له لارې د دې هېواد په کورنيو عوايدو کې رامنځته شوی کموالی پوره او کافي اندازه مالي سرچینو ته لاسرسی رامنځته او د ټولنیز او اقتصادي وضعیت د ښه کېدو په موخه ولګول شي.

د افغانستان لپاره د نړیوال بانک ګروپ د دفتر مشر، هینري کرالي په دې اړه وايي:  د ناورین په اوسني وخت کې له زیانمن شویو کورنيو څخه د ملاتړ په موخه اړتیا ده، چې چټګ او لنډمهاله ګامونه پورته شي. له بلې خوا، د تجارتي قوانینو او مقرراتو په تنظیم کې آسانتیاوې رامنځته کول او له عامه خدماتو څخه دوامداره او ثابت ملاتړ په اوږدمهال کې د وضعیت په ښه کېدو کې مهمه ونډه درلودی شي.

د نړيوالې ټولنې او پراختيايي شریکانو دوامدار ملاتړ د افغانستان د حکومتي ادارو د فعالیتونو د پرمختګ او پراختيا لامل کېږي او په پایله کې د خصوصي سکتور د باور د بېرته ترلاسه کولی لامل کېدای شي. نړیوال بانک د لنډمهاله پروګرامونو د پلي کولو او په اوږمهال کې د ټولنیز او اقتصادي وضعیت د ښه کېدو لپاره د بستر جوړولو په برخه کې به د افغانستان له دولت سره نږدې همکاري وکړي.

https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/132851594655294015/afghanistan-development-update-surviving-the-storm 

تازه خبرونه

په کابل کې د دفاع وزارت د چارسمبالي پر کور موټر بم ۲۸ کسانو ته مرګ و ژوبله اړولې

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: August 4, 2021)

کورنیو چارو وزارت د چارشنبې پر ورځ تائید کړه، چې تېره شپه اته بجې د کابل په شېرپور سیمه کې د دفاع وزارت د چارسمبالي بسم الله محمدي له کوره بهر له موټر بم بریده د یوې میرمنې په ګډون اته کسان وژل شوي او ۲۰ ډېر نور ټپیان دي.

د یاد وزارت د څرګندونو له مخې؛ له موټر بم برید سمدستي وروسته وسلوالو پر کور ډله ییز برید وکړ او له امنیتي ځواکونو سره یې پېنځه ګړۍ جګړه روانه وساتله.

په یاده څرګندونه کې راغلي: نښته تېره شپه د ځانګړیو ځواکونو او بریدګرو ترمنځ له پېنځه ګړیو نښتې وروسته پای ته ورسېده.

دغه وزارت ویلي، پېنځه بریدګر په پېښه کې ښکېل ول.

د سې شنبې پر شپه چارواکو وویل، چې د دفاع وزارت چارسمبالی بسم الله محمدي خوندي دی.

محمدي له برید څو ساعته وروسته یو ویډیويي پیغام خپور کړ او ویې ویل، چې هغه او کورنۍ یې په کابل کې د هغه پر استوګنځي له “ترهګریز برید” وروسته خوندي دي.

هغه ویلي، چې د هغه یو شمېر امنیتي ساتونکي ټپیان شوي دي.

په ورته وخت کې د ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح د چارشنبې پر سهار له محمدي سره پخپل دفتر کې وکتل.

طالبانو د دفاع وزارت د چارسمبالي بسم الله محمدي پر کور د تېرې شپې د موټر بم برید مسولیت منلی او وایي، چې دا برید غچ اخیستونکی و او له برید وروسته یې ګڼ ځاني زیانونه هم رامنځته کړي دي.

دغه راز پولیسو ویلي، چې د سې شنبې د شپې پر چاودنې سربېره د چهارشنبې پر سهار شاوخوا ۸:۱۵ دقیقې د کابل د لسمې ناحیې په اړوند سیمه کې د ماین چاودنه شوې ده.

د پولیسو د څرګندونو له مخې په دې پېښه کې دوه تنه ټپیان شوي دي.

Continue Reading

تازه خبرونه

امنیت شورا په هرات کې د ملګرو ملتونو پر ودانۍ برید غندلی

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: August 4, 2021)

د ملګرو ملتونو امنیت شورا غړیو د تېرې جمعې پر ورځ  د ( زمري اتمه ) په هرات ولایت کې د ملګرو ملتونو پر ودانۍ د برید پروخت د یو امنیتي کس پر وژل کېدو اندېښنه څرګنده کړې او پر ملکي وګړیو یې د برید کلکه غندنه کړې ده.

د م.م امنیت شورا په افغانستان کې د روانې جګړې له کبله په اغېزمنو سیمو کې د بشري حقونو د یو شمېر سرغړونو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړې ده.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا غړیو ټینګار کړی، چې ټولې خواوې باید په هر راز شرایطو کې د نړیوال بشردوستانه قانون تر چتر لاندې د ملکي وګړیو د خوندیتوب لپاره خپلو مسوولیتونو ته درناوی وکړي.

دوی ټینګار کړی، چې پر ملکي وګړیو، د ملګرو ملتونو پر کارمندانو او د ملګرو ملتونو پر ودانیو قصدي بریدونه جنګي جرم ګڼل کیدی شي او د جنګي جرمونو د عاملینو پر محاکمه کولو یې ټینګار کړی دی.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د افغانستان پر حکومت او طالبانو غږ کړی، چې د افغانانو په مشرۍ او واک د سولې په هراړخیز بهیر کې د پام وړ رول ولوبوي، چې وکولی شي د سیاسي جوړجاړي او اوربند پر لوري چټک پرمختګ وکړي.

د امنیت شورا غړیو ویلي، چې تلپاتې سوله یوازې د یوه پراخه او د افغانانو په مشرۍ د سولې بهیر له لارې ترلاسه کیدی شي، چې موخه یې تلپاتې هراړخیز اوربند او رښتینی سیاسي حل وی.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا په افغانستان کې د روان تاوتریخوالي د سمدستي پای ته رسېدو غوښتنه وکړه.

دې ټولنې ويلي؛ پر افغان ملکي وګړیو قصدي بریدونه جنګي جرم ګڼل کېدی شي.

Continue Reading

تازه خبرونه

طالبان دې تاوتریخوالی بند او سیاسي هوکړې ته غاړه کېدي

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: August 4, 2021)

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر یو ځل بیا له ولسمشر اشرف غني سره په ټیلیفوني خبرو کې اعلان کړی، چې واشنګټن کابل ملاتړ ته ژمن دی او د تاوتریخوالي دوام، چې طالبان په کې ملکي وګړیو ته زیان رسوي؛ د منلو ندی.

ولسمشرۍ ماڼۍ ویلي، چې امریکا د افغان ځواکونو پر ملاتړ ټینګا کړی او ویلي یې دي، چې د سولې خبرې باید ګړندی شي او د سیاسي حل لارې روغه رامنځته شي او دا د شخړې د حل یوازنۍ لار ده.

د ولسشمر د ویاند مرستیاله فاطمه مورچل وایي: ولسمشر اشرف غني د امریکا له بهرنیو چارو وزیر سره ټیلیفوني خبرې کړي. امریکا له امنیتي ځواکونو تلپاتې ملاتړ څرګند کړې دی. په دې لیدنه کې د سولې پر چټک بهیر، د سیمې او ګاونډ هېوادونو پر سوله ییزو هڅو او د طالبانو لخوا مخ پر ډېرېدونکي تاوتریخوالي بحث او خبرې شوې دي.         

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د سې شنبې پر ورځ د امریکا بهرنیو چارو وزیر انټوني بلینکن او د افغانستان د ولسمشر اشرف غني ترمنځ ټیلیفوني خبرې د دوحې پر ځنډیدلیو خبرو راڅرخېدلي او د اړتیا له مخې یې پر چټکو خبرو پیلولو هوکړه کړې ده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند نډ پرایس په په ډاګه کړې؛ همدارنګه بلینکن او غني د طالبانو روان بریدونه او د ملکي وګړیو بې ځایه کیدل غندلي دي.

پرایس خبریالانو ته څرګنده کړې؛ که طالبان له خبرو ډډه وکړي ځانته به پاتې شي او لویه اندېښنه مو داده ، چې دا هېواد به د کورنۍ جګړې ښکار شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند ټینګار کوي، چې که طالبان له تاوتریخوالي لاس وانخلي، او د زور له لارې واک ته ورسي، نو دا شونې نده، چې نړیوال به یې پر رسمیت وپېژني.

دا په داسې حال کې ده، چې د دوحې په خبرو کې پرمختګ ندی شوی. که څه هم ټاکل شوې وه، چې د افغانستان جمهوریت پلوي پلاوي لوړپوړي غړي یو ځل بیا له طالبانو سره خبرو ته کیني؛ خو تر اوسه د خبرو بیا پیل لپاره نېټه نده ټاکل شوې.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي