Connect with us

بی بی سی پښتو

کورونا وېروس: کله چې د ناروغې په مخ کې د هغې مور مړه شوه

Avatar

خپور شوی

 په

(Last Updated On: January 8, 2021)
ماریا ریکو او لور یې انابیل شرما دواړې روغتون ته په یوه ورځ یووړل شوې

Anabel Sharma
ماریا ریکو او لور یې انابیل شرما دواړې روغتون ته په یوه ورځ یووړل شوې

په کوویډ-۱۹ اخته یوې ښځې له هغې وروسته چې خپلې مور یې د همدې ناروغۍ له امله د هغې د سترګو پر وړاندې په روغتون کې ساه ورکړه، له خلکو غوښتنه وکړه چې په دې اړه روغتیايي لارښوونې تعقیب کړي.

۷۶ کلنه ماریا ریکو د لستر شیر اوسېدونکې ده، د دې لپاره چې د وروستي ځل لپاره له خپلو دوو لوڼو سره خبرې وکړي، د اکیسجن ماسک یې له خولې لرې کړ، که څه هم پوهېده چې په دغه کار سره یې ژوند نور هم په چټکۍ پای ته رسېږي.

انابیل شرما دغه شېبې “زړه ماتوونکې” وبللې، خو ویې ویل چې خوشاله په دې وه چې مور یې په یواځېتوب کې مړه نه شوه.

هغې خپل وروستی انځور خپور کړی، چې د دغه وېروس په اړه پوهاوی زیات کړي.

“ارامتیا”

ماریا ریکو له خپلې لور، اوښي او دریو لمسیانو سره اوسېده

Anabel Sharma
ماریا ریکو له خپلې لور، اوښي او دریو لمسیانو سره اوسېده

آغلې شرما چې د لستر شیر د وایتویک اوسېدونکې ده، ویلي مور یې یو نیم ساعت وروسته له هغې ساه ورکړه چې ماسک یې له خولې لرې کړ.

“زما مور له دوی وغوښتل چې ماسک ترې لرې کړي او دوی وویل، کله چې موږ دا لرې کړ، نو هر څه پای ته رسېږي. ته به ډېر دوام ونه کړې”.

۴۹ کلنه شرما وايي، “هغې وویل، هو، زه پوهېږم خو ما په کافي اندازه اچولی و”.

“کله چې هغې خبرې کولای شوې، موږ د پنځو دقیقو لپاره ورسره وو، له هغې وروسته هغه بې‌هوښه شوه. هغې موږ ته وویل چې له مړینې وېره نه لري او هغه ورته چمتو ده. هغې راته وویل، ته باید سخته مبارزه وکړې ځکه چې ما په کور کې ماشومان درلودل”.

کورونا وېروس په دې کورنۍ کې خپور شو او د هر غړي ازموینه یې مثبته وووتله

Anabel Sharma
کورونا وېروس په دې کورنۍ کې خپور شو او د هر غړي ازموینه یې مثبته وووتله

د اغلې شرما خور سوسانا ته هم اجازه ورکړل شوې وه چې هلته وي په داسې حال کې چې د شخصي خوندیتوب وسایل یې اغوستي وو.

هغې زیاته کړه “موږ تر وروستۍ سلګۍ د هغې لاس نیولی و”.

“په دې سره ارامه کېدلم چې فکر به مې وکړ موږ کولای شو له هغې سره و اوسو او زه پوهېږم چې په دې سره به مې مور هم ارامېدله”.

اغلې ریکو هم په هغه کور کې اوسېدله چې شرما او د هغې مېړه او درې زامن یې پکې اوسېدل، ۱۰ کلن نوح، ۱۲ کلن اسحاق او ۲۲ کلن یعقوب.

اغلې شرما وویل په دې باور وه چې یو زوی یې په ښوونځي کې کورونا وېروس نیولی و او په همدې سره یې دا وېروس په ډېره چټکۍ ټولې کورنۍ ته ورسېد.

هغې زیاته کړه “زه له خلکو غواړم چې ټول احتیاطي تدابیر تعقیب کړي او د نورو په اړه فکر وکړي”.

ماریا ریکو یوه "په زړه پورې" نیا ګڼل شوې ده

Anabel Sharma
ماریا ریکو یوه “په زړه پورې” نیا ګڼل شوې ده

اغلې شرما او مور یې دواړه په یوه ورځ په اکتوبر کې د لستر شیر شاهي روغتون ته یوړل شوې او اغلې ریکو د نومبر پر لومړۍ مړه شوه.

د هغې د جنازې مراسم په ژوندۍ بڼه اغلې شرما ته ښکاره کېدل، چې نوموړې هغه مهال هم په روغتون کې وه.

آغلې شرما وویل “هغه په دې ښه خبره وه چې څه به پېښېږي او پوهېدله چې له دې به روغه پاتې نه شي او په کافي اندازه د هغې درملنه وشوه”.

شرما ان په کور کې هم له اکسیجن ګټه اخیستله ځکه چې سږي یې د وېروس له امله زیانمن شوي وو.

هغې خپله مور یوه “په زړه پورې نیا” وبلله چې “ډېره پیاوړې اراده یې درلوده”.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

د چینایۍ محکمې تاریخي پرېکړه؛ مېړه باید مېرمنې ته د کور کار بدل کې پیسې ورکړي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: February 24, 2021)
Woman cleaning stove

Getty Images

د بیجینګ یوې محکمې د طلاق په یوه قضیه کې یو سړی په دې مکلف کړی چې خپلې ښځې ته د کورني کار د جبران لپاره پیسې ورکړي.

دې سړي ته امر شوی چې د پنځه کلن ودني ژوند په موده کې خپلې مېرمنې ته د کور د کارونو بدل کړې څه باندې ۷ زره امریکایي ډالره ورکړي.

ګڼو کسانو د محکمې دا پرېکړه تاریخي بللې ده او له دې سره په کورونو کې د ښځو د کار په اړه بحثونه پیل شوي دي.

دغه حکم د ودونو په اړه د نوي مدني قانون له تصویب څخه وروسته صادر شوی.

د نوي قانون له تصویب وړاندې، یوازې له واده مخکې د هوکړې په صورت کې، یو کس کولای شول د کورني کار په بدل کې د پیسو غوښتنه وکړي.

خو اوس یوه مېرمن یا مېړه کولی شي چې د طلاق پر وخت د ماشومانو ساتنې،‌ د پاخه عمر کسانو د پالنې او د خپل ژوند ملګري سره د هغوی په کار کې د مرستې بدل کې مالي جبران وغواړي.

د محکمې رییس د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل، چې له واده وروسته د یوې ښځې او مېړه د ګډو املاکو ویش د مادي مالونو په ویش پای ته رسیږي خو کورنی کار نامادي ارزښت لري.

کورنی کار د چا مسئولیت دی؟

Woman cleaning table

Getty Images

دې جوړې په ۲۰۱۵ کال کې واده کړی و، خو تېر کال یې مېړه چېن وغوښتل چې خپله مېرمنه طلاقه کړي. مېرمن یې وانګ په پیل کې طلاق ته زړه نا زړه وه، خو وروسته یې له مېړه وغوښتل چې د پنځو کالو کورني کار مالي جبران ورکړي.‌

وانګ ادعا کړې چې په پنځه کلن ودني ژوند کې یې مېړه ورسره د کور په کارونو او د زوی په ساتنه او پالنه کې مرسته نه ده کړې. ‌

د کورني کار او د هغه د ارزښت د تولید بحث په وروستیو کلونو کې له پخوا ډير د ښځو د فعالانو او د جنسیت برخې د متفکرانو د پام وړ ګرځېدلی دی.

اټکل کیږي چې د چین ښځې په ورځني ډول نږدې څلور ساعته وخت پرته له مزده د کورني کار لپاره ځانګړی کوي.

له دغه بحث سره اړوند هشټګ د چین په خواله رسنیو کې له پنځه سوه اویا میلیونو ډير ځله لیدل شوی دی.

ډيری کارپوهانو تر اوسه استدلال کړی دی چې د زیان جبران ډير کم دی، ځکه چې تقریبأ د ماشومانو د روزونکي ګومارنه په یو کال کې نږدې ۷۷۰۰ ډالر لګښت لري.

د خواله رسنیو بحث کې ګڼو کسانو پر مېړونو غږ کړی چې د کور په کارونو کې مرسته وکړي، او مېرمنو ته یې سپارښتنه کړې چې له واده وروسته هم خپلې دندې او مسلک ته دوام ورکړي.‌

Continue Reading

بی بی سی پښتو

سعودي پوځ کې ښځې شاملوي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: February 24, 2021)
سعودي پوځ

Getty Images

د سعودي عربستان دفاع وزارت هغه اعلان تاوده بحثونه پارولي، چې وايي ښايي پوځي خدمت کې ښځو ته هم ونډه ورکړل شي.

د سعودي د ورځپاڼو په ویننا، دفاع وزارت اعلان کړی چې د ۱۴۴۲ هجري قمري کال لپاره به ښځو او سړیو دواړو ته د پوځي خدمت کولو امکانات یوشان کړي.

ښځې په دې پوځي برخو کې پوځ ته داخلېدلی شي:

  • د سعودي شاهي ځمکني ځواکونه
  • د سعودي شاهي هوايي – دفاعي ځواکونه
  • د سعودي شاهي هوايي ځواکونه
  • د سعودي شاهي سمندري ځواکونه
  • د سعودي شاهي ستراتیژیکو توغندیو ځواکونه
  • د وسله وال ځواک د عامه روغتیايي خدمتونو اداره

د ښځو لپاره شرطونه:

  • د سعودي تابعیت به لري او په دې هېواد کې به لویه شوې وي، هغه ترې مستثنا دي چې له خپل پلار سره یې د دولت خدمت کې بهر کار کړی وي.
  • ښه خوی لرونکې به وي او په کوم جرم به نه وي محکومه شوې.‌
  • له طبي اړخه وړتیا ولري.
  • له نا سعودي وګړي سره به یې واده نه وي کړی.

که څه هم د سعودي پوځ ته د ښځو داخلېدل کومه نوې خبره نه ده، خو په رسمي ډول یې اعلان د سعودیان پر مخالفانو او تاییدوونکو وېشل شوي دي.

یوشمېر ټویټر کارنو دا ښځو ته د اسانتیا برابرول بللي.

ګڼو سعودي ښځو خوښي‌‌ ښودلې او پوځ‌ کې د ښځو ونډه یې ستایلې او وايي غواړي پوځ کې داخلې شي.

ځو د سعودي ولیعهد محمد بن سلمان د ښځو ملاتړی بللی دی.‌

د ابراهیم المنیف په نامه یوه تن لیکلي، پوځ خدمت ته د ښځو داخلېدل په اسلامي ډګر او د سعودي په کچه کومه نوې خبره نه ده، خو په اسلامي تاریخ کې، ځینې صاحبیانې (ام عماره او رفیدة الاسلمیة) په جګړو کې ګډون کړی و او وسلې یې لرلې.

دی وايي، د سعودي په تاریخ کې اتلې (غالیة البقمیة) هم وسله راخیستې وه، جګړه یې کړې وه، او ترکي ځواکونو ته یې ماتې ورکړې وه.‌

نورو بیا ویلي چې د هېواد دفاع پر هر وګړي (ښځه او نر) لازمي ده.‌

“جسمي وړتیا”

.

Getty Images

په مقابل کې، ځینې پر دې اند دي چې په پوځي ډګر کې د ښځو وړتیا ښودل ښايي ګران کار وي، ځکه چې د ښځې جسم کمزوری دی.

ثواب الشاطري پر دې نظر دی چې په پوځي ډګر کې چې اداري، طبي او د خوړو او لوجستیک کارونه یې دنده وي، ښځو ته کار مناسب دی.‌

نورو بیا ویلي چې ښځو ته پوځ کې کار کول مناسب نه دی.‌

له څه مودې راهیسې سعودي عربستان د ښځو د حقونو برخه کې د سمون راوستلو شاهد دی، چې لومړی کار یې ښځو ته د موټر چلولو او د یوازې اوسېدو اجازه ورکړه.

خو د ښځو د حقونو فعالان وايي، لاهم سعودي عربستان یو شمېر ښځې د خپلو حقونو د غوښتلو په پلمه بندیانې کړې دي.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

شمالي وزیرستان کې څلور ښځې په ډزو وژل شوې دي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: February 22, 2021)

د خیبر پښتونخوا په شمالي وزیرستان کې دوشنبه سهار د یوې غیر دولتي موسسې څلور ښځینه کارمنې د وسلوالو په ډزو وژل شوې دي. د دې ښځو نومونه ناهید، ارشاد، جویریه، عایشه او مریم ښودل شوي دي.‌

دې څلور واړه ښځو سیمه کې “د مېرمنو ځواکمنولو” په نامه یوه پروژه کې کار کاوه او ټاکل شوې وه چې دا خپرونه یې دوه ورځې وروسته ختمه شي.

تر دې دمه کومې ډلې د برید مسئولیت نه دی منلی، خو سیمه کې له څه مودې راهیسې هدفي وژنې ډ‌ېرې شوې دي.

د پولیسو په رپوټ کې د دې موسسې نوم “سباوون” ښودل شوی دی، خو یادې موسسې په یوه اعلامیه کې ویلي چې وژل شوې ښځې د دوی کارمنې نه وې.

پولیسو ویلي، د دوشنبې بر سهار د دې موسسې پنځه ښځینه کار کوونکې له بنو ښاره د شمالي وزیرستان میرعلي سیمې ته روانې وې.

دپولیسو رپوټ کې راغلي، کله چې دا ښځې خپل دفتر ته ورسېدې نو مریم له موټره ښکته شوه، خو څلور نورې ښځې لا هم موټر کې وې.

هماغه شېبه نامالومو وسلوالو یې پر موټر ډزې وکړې او څلور واړه یې ځای په ځای ووژلې. په برید کې د دوی موټروان عبدالخالق هم ټپي شوی دی او دا مهال په ځایي روغتون کې بستر دی.

د دې ښځو په اړه ویل کېږي چې ټولې د بېوزله کورنیو وې او په ورځنۍ مزدورۍ یې یوې موسسې سره کار کاوه.‌ دوی په سیمه کې ځایي ښځو او نجونو ته د خیاطۍ، لاسي صنایعو او سینګار برخه کې روزنه ورکوله.‌

وزیرستان کې خرابېدونکی امنیتي وضعیت

سکیورٹی فورسز (فائل فوٹو)

Getty Images

پښتون ژغورنې غورخنګ یوه مشر او د پاکستان قامي اسمبلۍ کې د شمالي وزیرستان غړي محسن دوړ د دې پېښې په غبرګون کې پر خپله ټوېټر پانه لیکلي، د پاکستاني پوځ عملیاتو په سیمه کې ترهګر نه دي ختم کړي او دې ترهګرو نن د غیر دولتي موسسې څلور کارکوونکې ووژلې.

ښاغلي دوړ لیکلي، دوی اوس دغه ترهګر او سمبالوونکي یې پېژني او ژر به یې له تکتیکونو پرده پورته کړي.

https://twitter.com/mjdawar/status/1363864222057205765

په شمالي او سویلي وزیرستان کې له تېرې څه مودې راهیسې امنیتي‌ وضعیت یو ځل بیا خراب شوی او هدفي وژنې او پر امنیتي کسانو بریدونه یو ځل بیا پیل شوي.

د پاکستاني پوځ ویاند تورن جنرال بابر افتخار د دې ښځو د وژنې په غبرګون کې ویلي، وزیرستان له ترهګرو پاک کړل شوی دی، خو د وضعیت نورمالېدو کې به وخت لګي.

نوموړی وایي، دا یوه جنایي قضیه ده او هرې پېښې ته باید د ترهګرۍ په سترګه ونه کتل شي.

د هغه په وینا، د پولیسو روزنه روانه ده او کله چې نوي افسران د پخوانیو قبایلي سیمو په پولیس تاڼو کې ځای پر ځای شي نو وضعیت به ښي شي.

یاده دې وي چې د پاکستان پوځ په ۲۰۱۴ کال کې شمالي وزیرستان کې د ضرب عضب په نامه پوځي عملیات پیل کړي وو چې څلور کاله یې دوام وکړ.

په ۲۰۱۸ کال کې دا عملیات پای ته ورسېدل او له سیمې سلګونه زره بېځایه شويو کسانو ته اجازه ورکړل شوه چې بېرته خپلو کورونو ته ور ستانه شي.‌

په ۲۰۱۹کال کې پخوانۍ قبایلي اېجنسۍ د خیبر پښتونخوا صوبې برخه شوې. خو دې سیمو کې امنیتي وضعیت لا هم ترینګلی دی او غیر دولتي موسسې هلته په ډاډه زړه فعالیت نه کوي.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي