Connect with us

تازه خبرونه

که د تاوتریخوالي مخنیوی ونشي د ملکي وګړیو مرګ و ژوبله به ډېره شي – راپور

خپور شوی

 په

(Last Updated On: زمری ۴, ۱۴۰۰)

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي د دوشنبه پر ورځ خبرداری ورکړی، چې د روانې جګړې او د دې په پایله کې د اغېزمنو خلکو وژنو، بد چلند، تعصب او تبعیض له رامنځته کېدو اندېښمن شوي دي.

ملګرو ملتونو د دوشنبې پر ورځ د زمري ۴ په ډاګه کړې؛ که په افغانستان کې اړین او بنسټیز ګامونه پورته نشي، په ۲۰۲۱ زېږدیز کال کې به ملکي مرګ ژوبله بېسارې لوړه شي.

د ملګرو ملتونو راپور، چې نن خپور شوی ښیي؛ له هغه مهاله، چې یوناما په افغانستان کې د ملکي مرک و ژوبلې ثبتول پیل کړي؛ د سږني ۲۰۲۱ زېږدیږ کال ملکي زیانونو تر ټولو لوړه کچه رامنځته کړې ده.

یوناما څرګنده کړې؛ د روان ۲۰۲۱ زېږدیز کال په تېرو ۶ میاشتو کې له وسلوالو جګړو ۵۱۸۳ ملکي تلفات (۱۶۵۹ وژل شوي او ۳۲۵۴ ژوبل) ثبت شوي، چې د ۲۰۲۰ کال د ورته مهال په پرتله ۴۷ په سلو کې زیاتوالی ښيي.

یوناما د مې او جون په میاشتو کې ځاني زیانونه د اندېښنې وړ بولي او څرګندوي؛ ټولټال ۲۳۹۲ تنو ته مرګ ژوبله اوښتې (۷۸۳ وژل شوي او ۱۶۰۹ ټپیان) چې دا له ۲۰۰۹ کال راپدیخوا، چې یوناما په منظم ډول د ملکي تلفاتو ثبتول پیل کړي؛ ترټولو لوړ شمېر دی. د ۲۰۲۱ له جنورۍ تر اپریل میاشتو موده کې ۲۷۹۱ ملکي کسانو ته مرګ و ژوبله اوښتې (۸۷۶ وژل شوي او ۱۹۱۵ ټپیان).

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې ډيبرا لاينز ويلي: زه له طالبانو او حکومتي مشرانو هیله کوم، چې د جګړو بې خونده او وحشتناکې تراژیدۍ او پر ملکي وګړیو يې ويجاړوونکیو اغېزو ته پام وکړي. دا راپور ښکاره خبرداری ور کوي، چې که د مخ پر ډېرېدونکي تاوتريخوالي مخه ونه نيول شي؛ نو سږکال به ملکي افغانانو ته درنده مرګ و ژوبله واوړي.

د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې، چې د یوناما مشره هم ده پر طالبانو او حکومتي مشرانو غږ کړی، چي: د خبرو اترو پر میز خپلې هڅې چټکې کړي او د افغان پر وړاندې د افغان د جګړې مخه دې ونیسي؛ افغانان دې خوندي کړي او د هغوی د ښه راتلونکي لپاره دې هیله من شي.

د یوناما د راپور له مخې؛ د می او جون په خونړیو میاشتو کې ډېرې جګړې له ښارونو بهر نسبتآ کم نفوسه سیمو کې ترسره شوي دي. ملګري ملتونه سخته اندېښنه لري، چې که په ښاري ګڼمیشتو سیمو کې پوځي کړنې ترسره شي؛ نو د ملکي وګړیو لپاره به یې پایلې ناورین رامنځته کوونکې وي.

ملګري ملتونه ښکېلو لوریو ته د ملکیانو د خوندیتوب په برخه کې د دوی نړیوال مسوولیتونه وریادوي او د دوی ځانګړیو هڅو ته نغوته کوي، چې ترټولو وروستۍ هغه یې د ۲۰۲۱ کال د جولای پر ۱۸مه نېټه د حکومتي او طالب استازیو ترمنځ د قطر په دوحه کې ګډه خپره شوې بیانیه ده، چې دوی په کې ملکي وګړیو ته د ځاني زیان نه رسیدو ژمنه کړې ده.

دیوناما ځانګړې غونی ځیږوو اندېښنه داده: د ۲۰۲۱ کال په لومړۍ نیمايي کې نږدې نیمايي ملکي مرګ و ژوبله ښځو، هلکانو او نجونو ته وراوښتې او د ټولو ملکي تلفاتو ۴۶ په سلو کې برخه جوړوي، چې ۳۲ په سلو کې (۱۶۸۲ ) یې بیا ماشومان(۴۶۸ وژل شوي او ۱۲۱۴ ټپیان). ۱۴ په سلو کې تلفات ښځو ته اوښتي، چې ټول ۷۲۷ کسان کیږي (۲۱۹ وژل شوي او ۵۰۸ ټپیان). ډېره ځوروونکې بیا داده، چې د بل هر کال د لومړۍ نیمايي پر پرتله، چې یوناما یې تلفات ثبت کړیدي؛ د سږکال په لومړي نیمايي کې ډېري ښځې او ماشومان وژل شوي او تپیان دي.

یوناما دا هم څرګنده کړې؛ د حکومت مخالف عناصر د ټولو ملکي تلفاتو د ۶۴ په سلو کې مسوولیت لري، چې: ۳۹ په سلو کې یې د طالبانو، نژدې ۹ په سلو کې یې د اسلامي دولت د خراسان ډلې لخوا او ۱۶ په سلو کې یې د نامشخصو حکومت مخالفو ډلو لخوا رامنځته شوي دي.

دغه راز حکومت پلوي ځواکونه د ۲۵ په سلو کې ملکي تلفات مسوولیت لري، چې: ۲۳ په سلو کې د افغانستان د ملي امنیتي ځواکونو او ۲ په سلو کې یې د حکومت پلوه وسلوالو ډلو او نامشخصو حکومت پلوو ځواکونو لخوا رامنځته شوي دي.

یوناما د ټولو تلفاتو ۱۱ په سلو کې د ځمکنیو جګړو او ډزو له کبله او نورو پېښو لکه د ناچاوده توکو او د پاته شویو چاودیدونکیو توکو له امله رامنځته شویو چاودنو ته منسوبوي، چې مشخص اړخ یې نشي په ګوته کیدی.

د ۲۰۲۰ کال د ورته مودې په پرتله، حکومت ضد عناصرو ته منسوب ملکي تلفات۶۳ سلنه ډېر شوي. پداسې حال کې، چې دولت ته منسوبو ځواکونو له لوري ملکي تلفات ۳۰ سلنه ډېروالی ښیي.

د افغان ځواکونو ویاند جنرال عمر شینواري نن په کابل کې یوې خبري غونډې ته وینا وکړه او د افغان ځواکونو لخوا د ملکي تلفاتو په اړه یې د یوناما راپور رد کړ.

هغه ویلي، چې امنیتي ځواکونو د ملکي تلفاتو د مخنیوي لپاره له ډېریو سیمو شاتګ کړی دی.

دغه راز طالبانو هم د ملکي تلفاتو په اړه د یوناما راپور رد کړی او هغه یې یو اړخیز او له دروغو ډک نومولی دی.

طالبانو په ډاګه کړې: په تېرو شپږ میاشتو کې د اسلامي امارت مجاهدین په قصدي ډول ملکیان وژلي یا بریدونه ترسره کړي چې کېدای شي د ملکي وګړو تلفات اړولی شي.”

د یادونې وړ ده، چې یوناما له ۲۰۰۹ کال راپدیخوا په سیستماتیک ډول د ملکي تلفاتو ثبتول پیل کړي؛ خو دا لومړی ځل دی، چې نړیوالو ځواکونو ته د ملکي تلفاتو یوه پېښه هم نده منسوب شوې.

تازه خبرونه

افغانستان اوس خطر ندی که ( ا.ا ) پخپلو ژمنو ودریږي، امریکا به یې پر رسمیت وپېژني

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: تله ۵, ۱۴۰۰)

د افغانستان په چارو کې د امریکا پخواني استازي له آریانا نیوز سره په خبرو کې څرګنده کړې؛ افغانستان اوس د امریکا لپاره خطر ندی او که پخپلو ژمنو ودریږي؛ امریکا به یې پررسمیت وپېژني.

د امریکا پخواني ځانګړي استازي په افغانستان کې موخو ته د امریکا د رسېدو په اړه ویلي، چې هېواد یې خپلو ډېرو موخو ته رسېدلې په ځانګړي توګه یوه یې د القاعده ځپل دي. 

هغه وایي: که څه هم القاعده پوره له منځه نده تلې او اوس هم په یوشمېر هېوادونو کې هڅې تر سره کوي؛ خو افغانستان دمګړۍ د امریکا لپاره ګواښ ندی؛ ځکه اسامه بن لادن ووژل شو، ډېر شمېر غړي یې بندیان او یا وژل شوي دي.

دغه راز وایي، چې افغانستان دمګړۍ د امریکا لپاره ګواښ ندی او د شویو ژمنو د پلي کېدو په صورت کې امریکا چمتو ده، چې طالبان (د افغانستان اسلامي امارت) پر رسمیت وپېژني.  

زلمي خلیلزاد دا هم ویلي، چې کابل ته د اسلامي امارت د ځواکونو له ننوتو مخکې هوکړه شوې وه، چې د اسلامي امارت ځواکونه به تر دوه اوونیو کابل ته نه دننه کیږي؛ د حامد کرزي او ډاکټر عبدالله عبدالله په ګډون به یو لوړپوړی پلاوی قطر ته ځي او د ټولمنلي حکومت پر جوړښت به د ا.ا له غړیو سره هوکړه وکړي.

هغه په دې اړه ټینګار کړی، چې له افغانستان څخه د اشرف غني ناڅاپي تېښتې نه یوازې په نظام کې تشه رامنځته کړه، بلکې په سوله ییزه توګه یې د واک لیږد چارې هم ګډوډې کړې او طالبان کابل ته دننه شول.

نوموړی وایي: نړۍ اوس په تمه ده، چې طالبان ( اسلامي امارت) خپلې کړې ژمنې پلې کوي او که نه او که یې عملي او پلې کړي؛ نو د نړۍ او طالبانو( اسلامي امارت ) ترمنځ عادي اړیکې هم خوندي کیږي.

دغه راز خلیلزاد د افغانستان د جمهوریت او امارت تر منځ د سولې خپلمنځي خبرو د ماتې په اړه ویلي، چې پخوانی ولسمشر اشرف غني د نوي حکومت له جوړېدو سره مخالف و او غوښتل یې طالبان ( اسلامي امارت) د ده د حکومت یوه برخه شي.

د یادونې ده، چې هغه خپلو هڅو او ماموریت ته په نغوته کې د امریکایي ځواکونو د وتلو، خپلمنځي خبرو، اوربند او سولې د خوندي کېدو په اړه ویلي؛ د افغانستان خلک به د ده په اړه قضاوت وکړي؛ ځکه پدې اړه یې د سیمې او نړۍ د همغږۍ لپاره هڅې او منډې کړي، چې جګړه ودریږي او ستونزې له سیاسي لارې حل شي.

دا ځای پوره مرکې ته  کېکاږئ   .

Continue Reading

تازه خبرونه

تاجکستان د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه کوي- د ا.ا.ا

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: تله ۵, ۱۴۰۰)

د افغانستان اسلامي امارت د لومړي وزیر مرستیال ملا عبدالغني برادر د یکشنبې پر ورځ په یوه مرکه کې ویلي، چې تاجکستان د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه کوي.

ملا برادر له الجزیرې تلویزیوني چینل سره په یوه مرکه کې څرګنده کړې: تاجکستان زمونږ په چارو کې لاسوهنه کوي؛ خو د هر عمل لپاره عکس العمل هم شته.

یوه ورځ مخکې  د اسلامي امارت ویاند او د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت مرستیال ذبیح الله مجاهد په خپل ټویټ کې څرګنده کړې وه، چې د ا.ا.ا په زرګونه جنګیالي د افغانستان تخار ولایت ته لیږلي، چې له تاجکستان سره ګډه پوله لري.

د مجاهد د څرګندونو له مخې؛ دا کار له امنیتي ګواښونو سره د مبارزې یوه اړتیا ده.

د روانې میاشتې په پیل کې د تاجکستان ولسمشر امام علي رحمان د شانګهای هېوادونو د همکارۍ ټولنې او د ډله ییز امنیت تړون ټولنې په ګډه غونډه کې، چې خبرې یې په افغانستان کې پر وروستیو پرمختګونو راڅرخېدلې؛ د ترهګرو ډلو د احتمالي پراختیا د مخنیوي لپاره د افغانستان پر شاوخوا د “امنیتي کمربند” جوړولو وړاندیز کړی و.

Continue Reading

تازه خبرونه

هېوادونه باید د افغانستان له بې ثباتۍ څخه د ځان په ګټه کار وانخلي – هند

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: تله ۵, ۱۴۰۰)

د هندې لومړي وزیر نریندرا مودي د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې ویلي؛ نړۍ باید ډاډ تر لاسه کړي؛ ځکه، چې اوس هم ځينې هېوادونه له ترهګرۍ څخه د وسیلې په توګه کار اخلي.

د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د افغانستان پر مسایلو د نړۍ مشرانو د خبرو په لړ کې د هند لومړي وزیر نریندرا مودي ویلي، چې د افغانستان له بې ثباتۍ څخه باید هیڅ هېواد د ځان په ګټه کار وانخلي.

د هند لومړی وزیر نریندرا مودي: دا ډېره اړینه ده، چې نړۍ د افغانستان له خاورې د ترهګرۍ د پراختیا او ترهګریزو بریدونو څخه د کار له نه اخیستنې څخه ډاډ تر لاسه کړي.

مودي په افغانستان کې د روان وضعیت په اړه ویلي؛ ښځې، ماشومان او لږکي بېړنیو مرستو ته اړتیا لري او نړۍ دنده لري، چې هغوی ته مرستې ورسوي.

نوموړي زیاته کړې؛ افغانان، ښځې ماشومان او لږکي بېړنیو مرستو ته اړ دي. مونږ باید خپله دنده پر ځای کړو او له هغوی سره مرسته وکړو.

دغه راز روسیې ویلي، چې تر اوسه هیڅ هېواد د طالبانو د رسمیت پېژندلو په اړه غور ندی کړی.

د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف په ډاګه کړې، چې نړۍ باید د افغانستان نازک شرایط درک کړي او له دې هېواد سره بشردوستانه مرستې سیاسي نکړي.

نوموړي زیاته کړې؛ په افغانستان، سوریه، لیبیا، یمن او نورو سیمو کې ښکېل بهرنیان باید د دې هېوادونو تمدن او فرهنګ ته په کتو چلند غوره کړي. د بشري مرستو سیاسي کولو پر ځای باید د یوه غښتلي ګډون او مرستو لپاره لاس ورکړو.

دا په داسې حال کې ده، چې د البانیا ولسمشر د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته په خبرو کې ویلي؛ افغانان باید په اوسنیو شرایطو کې یوازې پرینښودل شي او د تېرو شل کلونو لاسته راوړنې باید وساتل شي.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي