Connect with us

تازه خبرونه

په افغانستان کې پر روغتیایي تاسیساتو قصدي بریدونو م.م اندېښمن کړي

Ariana News

خپور شوی

 په

(Last Updated On: June 21, 2020)

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي(یوناما) پر روغتیایي کارکوونکیو او تاسیساتو د وروستيو قصدي بریدونو په اړه په ځانګړي توګه د کویډـ ۱۹ ویروس د خوریدو په بهیر کې ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.

د یوناما لخوا د نني خپور شوي گزارش  له مخې: د مارچ له ۱۱ نېټې څخه، چې د روغتیا نړیوالې ټولنې کویډ – ۱۹ نړیواله وبا اعلان کړې د مې تر ۲۳ پورې، چې د طالبانو او حکومت ترمنځ درې ورځنی اوربند پیل شو؛ د وسلوالو پېښو اړوند خپلې هغه موندنې په ډاګه کوي، چې روغتیایي بنسټونه یې اغېزمن کړي دي.

د ’ د کویډ- ۱۹ وبا د خوریدو په بهیر کې پر روغتیایي تاسیساتو بریدونه‘ تر سرلیک لاندې دغه راپور روغتیایي کارکوونکیو ته د زیان اړولو، د روغتیایي تاسیساتو ویجاړول او نورې هغه کړنې، چې په شخړو کې ښکېلو اړخونو په اړینو روغتیایي چارو کې د هدفي بریدونو او همدارنګه د روانې جګړې له کبله لاس وهنه کړې، مستندې کړي دي.

 

یوناما له دې مخکې د ۲۰۲۰ کال د لومړۍ برخې د ملکي وګړیو د خوندیتوب په راپور کې د ورته پېښو په اړه اندېښنې راپورته کړې وې.

د دغه راپور له مخې؛ له هغه مهاله تر دې دمه وضعیت نور هم خراب شوی: طالبانو د روغتیایي کارکونکیو تښتونه روانه ساتلې او پر یوه درملتون یې برید کړی؛ د افغانستان ملي امنیتي ځواکونو په قصدي توګه د تاوتریخوالي او وېرې اچونې هڅې ترسره کړي، چې روغتیایي مرکزونه، کارکوونکي او د طبي وسایلو لیږد ترې اغېزمن شوي او ناڅرګندو وسلوالو د کابل په یوه روغتون کې د زیږنتون پر څانګه برید وکړ، چې په پایله کې یې لسګونه ملکي وګړیو ته مرګ و ژوبله واوښته.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او د یوناما مشرې دیبرا لاینز څرګنده کړې: هغه وخت، چې په افغانستان کې د خلکو د ژوندي پاتې کیدو لپاره بېړنیو بشري مرستو ته اړتیا وه؛ طالبانو او افغان ملي امنیتي ځواکونو په قصدي ډول د تاوتریخوالي کړنې ترسره کړي، چې د روغتیا پالنې عملیات یې زیانمن کړل.

هغې زیاته کړې: د داسې اعمالو لپاره هیڅ توجیه نشته؛ ځکه د ملکي وګړیو خوندیتوب او هوساینه باید یو لومړیتوب وي.

دې راپور ۱۵ هغه پېښې مستندې کړي، چې روغتیایي تاسیسات او مرکزونه یې اغېزمن کړي. په داسې حال کې، چې ۱۲ یې قصدي بریدونه او پاتې نور یې ناڅاپه زیانونه ول. د روغتیایي مرکزونو اړوند ډېرې پېښې(اته یې هدفي بریدونه او دوه ناڅاپي او تصادفي زیان پیښې دي ) چې طالبانو ته منسوب شوي.

د افغانستان ملي امنیتي ځواکونو هم پر روغتیایي تاسیساتو درې هدفي بریدونو کړي. روغتیایي تاسیساتو ته د زیان یوه تصادفي پېښه د افغان ملي امنیتي ځواکونو او طالبانو ترمنځ په نښتو کې رامنځته شوې. ترټولو ناوړه، د کابل په یوه روغتون کې د زیږنتون پر څانګه برید دی، چې اوس هم چاته ندی منسوب شوی.

راپور دا ټینګار هم وړاندې کړی، چې په قصدي توګه د روغتیايي مرکزونو، روغتونونو او روغتیايي کارکوونکیو پر وړاندې تاوتریخوالی ترسره کول، له نړیوال بشردوستانه قانون سره اړخ نه لګوي او جنګي جرم پېژندل کیږي.

همدارنګه د یوناما د بشري حقونو د برخې مشرې فیونا فریزر ویلي: د کوویډ-۱۹ وبا د خوریدو په بهیر کې، چې روغتیايي سرچینې ترې مخکې هم محدودې وې او ملکي وګړیو ته له ځانګړي اهمیته برخمنې دي، پر روغتیايي مرکزونو قصدي بریدونو ترسره کول، په ځانګړي توګه د غندنې وړ دي.

د راپور د څرګندونو له مخې؛ روغتیايي مرکزونو ته د بریدونو له کبله وراوښتي زیانونه، په ځانګړي توګه د یوې روغتیايي وبا او ناروغۍ د خوریدو په بهیر کې د دغو پېښو له مستقیمو قربانیانو ورهاخوا زیانونه لري. راپور ښیي، چې له دوامداره جګړو سره سره، د افغانستان خلک د نړیوال بشري قانون پربنسټ د دې حق لري، چې له پوره جسمي او رواني روغتیا برخمن وي. له دغه حقه برخمنیدل د هغو پېښو له کبله، چې په دې راپور کې ښکاره شوي؛ له خطر سره مخ دي.

ملګري ملتونه پر روغتیايي مرکزونو او روغتیايي کارکوونکیو ټول هغه قصدي بریدونه، ګواښونه، یرغمل کول او نورې قصدي کړنې غندي، چې په دې راپور کې راغلي دي. په داسې یو حالت کې، چې د افغانستان ټول خلک د کویډ-۱۹ له خطر سره مخ دي؛ له دې به بل لوی لومړیتوب نه وي، چې له مداخلې او خنډ پرته روغتیايي خدمتونه او هڅې ډاډمنې تر سره کړي.

په دې راپور کې راغلي؛ ښکېلې خواوې د نړیوال بشردوستانه قانون له مخې اړ دي، چې روغتیايي مرکزونو او روغتیايي کارکوونکیو ته د زیانو رسولوو مخنیوی وکړي او پرې قصدي بریدونه ودروي.

ملګرو ملتونو ټینګار کړی، چې ټولې خواوې باید په افغانستان کې د روغتیايي سیستم د وړتیاوو پرلوړولو، اغېزمنتیا او ملاتړ راوڅرخیږي. په ځانګړي توګه کله، چې ورته اړتیا ډېریږي. پردې سربېره، په افغانستان کې ملګري ملتونه پر ښکېلو اړخونو غږ کوي، چې د ملګرو ملتونو د سرمنشي د نړیوال اوربند غوښتنې ته مثبت ځواب ووايي او ټول پام او سرچینې له کرونا ویروس سره مبارزې ته ځانګړې او د افغانستان خلکو ته د ډېرو زیانونو د اوښتو مخه ونیول شي.

پر صحي مراکزو د برید په تړاو طالبان د یوناما راپور دقیق نه بولي او په خپل یو ټویټ کې یې په ډاګه کړې، چې د دوی لخوا په هيڅ ځای کې هم پر کوم صحي مرکز برید ندی شوی، بلکې د صحي مراکزو څخه ساتنه شوې او پاملرنه ورته کیږي.

تازه خبرونه

دوستم له طالبانو سره د جګړې ډګر ته بیا ستون شو

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: January 19, 2021)

د ولسمشر اشرف غني پخوانی مرستیال مارشال عبدالرشید دوستم د جګړې ډګر ته ستون شوی او د فاریاب ولایت په قرمقل ولسوالۍ کې له طالب جنګیالیو سره د جګړې لپاره د خپلو جنګیالیومشري کوي.

ویل کیږي، چې د نوموړي پر ​​مشرۍ د ۱۲ ګړیو په عملیاتو کې د ولسوالۍ ځینې برخې له وسلوالو طالبانو پاکې شوې دي.

مارشال عبدالرشید دوستم خپلو جنګیالیو ته داسې سپارښتنه کوي: د لیوانو په څېر کورونو ته ننوځئ، د کورونو پلټنه وکړئ، دیوالونه یې سوري کړئ او وګورئ؛ خو له ځانه هم خبر اوسئ. د طالبانو قومندانان حتماً همدلته دي. دا ټول ووهئ او خپله یوه ګولۍ هم باید له لاسه ورنکړئ.

د دوستم په مشرۍ د عملیاتو لامل د طالب وسلوالو پر وړاندې په مبارزه کې د دولتي ځواکونو ملاتړ ښودل شوی دی.

د اردو یو قومندان محب الله ویلي؛ د هغه (دوستم) په مرسته مونږ وکولی شول هغه کلي بېرته ونیسو، چې د دښمن تر څارنې لاندې ول.

دا لومړۍ جګړه نده، چې دوستم یې مشري کوي؛ د کلونو په اوږدو کې هغه په ​​بېلابېلو وختونو کې له طالبانو سره د جګړې لپاره د جنګیالي رهبري کړي او که څه هم هغه په ​​رسمي ډول د دولت لخوا نه دی ګومارل شوی؛ خو بیا هم د اړتیا په وخت کې د دندې غوښتنې ته پام کوي. هغه د طالبانو ضد لوی شخصیت هم ګڼل کیږي.

دوستم له۲۰۱۴ څخه تر ۲۰۲۰ پورې د افغانستان د ولسمشر اشرف غني د مرستیال په توګه دنده ترسره کړې او ځان یې تر مارشالۍ ورساوه.

د یادونې ده، چې په ۲۰۰۱ کې هغه د امریکا د ځانګړیو ځواکونو او سي آی اې کليدي ملګری و، چې د طالبانو د رژیم د سقوط لپاره یې ورسره ملګرتیا روانه وساتله.

Continue Reading

تازه خبرونه

طالبانو د خپلې اجنډا د سپارلو لپاره وخت غوښتی – سرچینې

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: January 18, 2021)

د افغانستان د حکومتي پلاوي سرچینو منلې، چې د طالبانو مرکچي پلاوي د خپلې اجنډا د وروستي کولو لپاره د افغانستان له جمهوریت پلوي مرکچي پلاوي څو ورځې وخت غوښتی او دا غوښتنه د مرکچي پلاوي د مشرانو او ځینو غړیو د تېرې شپې په ناسته کې رامنځته شوې؛ خو جمهوریت پلوي پلاوي خپله اجنډا له ترتیبولو وروسته طالبانو ته سپارلې ده.

له څو ورځو دمې وروسته دا دی د دوشنبې پر شپه د جمهوریت او امارت د مرکچي پلاوو مشرانو او ځینو غړیو پر اجنډا خبرې له سره پیل کړې. په دوحه کې د جمهوریت پلوي مرکچي پلاوي اړوندو سرچینو ویلي؛ د دوی لخوا د سولې خبرو لپاره اجنډا بشپړه شوې او د طالبانو مرکچي پلاوي ته سپارل شوې ده.

د دې سرچینو د څرګندونو له مخې، طالبانو جمهوریت غوښتونکي پلاوي ته د خپلې اجنډا د سپارلو لپاره څو ورځې وخت غوښتی دی.

د سولې په چارو کې د دولت وزارت ویانده ناجیه انوري وایي: په پرونۍ ناسته کې د اجنډا پر موضوعاتو او راټولولو او د پرمختګونو پر څرنګوالي خبرې وشوې. د نن ورځې د ناستې په اړه تر دې دمه پرېکړه نده شوې.  

طالبانو په دې اړه تر دې دمه څه ندي ویلي.         

دغه راز د آسټرالیا لومړي وزیر له ولسمشر غني سره په ټیلیفوني خبرو کې له طالبانو غوښتي، چې اوربند ومني.

د ناټو سرمنشي بیا له ولسمشر غني سره په خبرو کې ویلي؛ د افغانستان په اړه د ناټو دریځ بدل شوی ندی او د پوځیانو حضور به یې د افغانستان د شرایطو پر بنسټ وي.

د ولسي جرګې مشر میر رحمان رحماني ویلي؛ د خبرو پېچلتیا، د اجنډا په جوړولو کې ځنډ، د طالب پلاوي نه لیوالتیا، په هېواد کې دننه د سیاسي اجماع نشتون، د ملي پخلاینې د رهبرۍ په شورا کې د همغږۍ نشتوالي هوکړې ته رسیدل ستونزمن کړي دي.          

د امریکا مرستیال ولسمشر مایک پېنس په افغانستان کې دوه نیم زرو ته د سرتېرو د شمېر له رسولو وروسته ټینګار کړی، چې که له طالبانو سره د واشنګټن د هوکړه لیک شرایط پلي شي؛ نور سرتېري به هم له افغانستان څخه ووځي.

مایک پینس زیاته کړې؛ هغه ورځ به را ورسیږي، چې په افغانستان کې جګړه پای ته ورسیږي. په افغانستان کې ستاسو ماموریت د امریکا د امنیت لپاره حیاتي و.

دا په داسې حال کې ده، چې نن د ملي پخلاینې عالي شورا مشر او پخواني ولسمشر حامد کرزي  ترمنځ په لیدنه کې د تاوتریخوالي پر بیړني کمښت ټینګار شوی.

Continue Reading

تازه خبرونه

نن د کابل ښار د ۶ ناحیې او ۱۱ حوزې په اړوند سیمو کې چاودنې شوي

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: January 18, 2021)

نن سهار ۸:۳۷ د شپږمې ناحیې د شورا او ۱۰:۱۰ د یوولسمې امنیتي حوزې د خیرخانې په اړوند سیمو کې د ماین چاودنې رامنځته شوې دي.

د کابل پولیسو ویلي، چې نن سهار اته بجې او اووه دېرش دقیقې د شپږمې ناحیې د شورا په اړوند سیمه کې د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت پر اړوند پراډو موټر چاودنه شوې، چې ځاني زیان نلري.

د مخابراتو وزارت دغه راپور رد کړی او وايي، چې دا موټر د اترا د دفتر و.

د ماین دوه یمه چاودنه د کابل د یوولسمې حوزې په خیرخانه سیمه کې لندکروزر رامنځته شوې.

د کابل پولیسو دا پېښه هم منلې او وایي، چې په چاودنه کې هیڅ څوک ټپي شوی ندی.

دوی زیاته کړې، چې لومړۍ چاودنې پراډو او دوه یمې هغې لندکروزر موټر زیانمن کړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د یکشنبې پر سهار( د مرغومي ۲۸) د سترې محکمې د کارمندانو پر موټر د ناڅرګندو وسلوالو لخوا ډزې شوي، چې په کې دوه ښځینه قاضیانې وژل شوي؛ د درېور او یو لاروي  په ګډون درې نور ټپیان دي.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز. کلیه حقوق محفوظ است