Connect with us

تازه خبرونه

په افغانستان کې د امریکا ۱۹ میلیارد دالر ضایع شوي -سیګار

Ariana News

خپور شوی

 په

(Last Updated On: October 21, 2020)

د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د ځانګړې پلټنې دفتر یا سیګار په خپل وروستي راپور کې په ډاګه کړې، چې د امریکا کانګرس  د افغانستان د بیارغونې لپاره له ۲۰۰۲ کال راپدیخوا نږدې ۱۳۴ میلیارد دالر ځانګړي کړي، چې شاوخوا ۱۹ میلیار دالر یې ضایع شوي دي.

دغه بنسټ تېره اوونۍ په خپل راپور کې څرګنده کړې وه، چې سیګار له یادو ۱۳۴ میلیارد دالرو څخه د شاوخوا ۶۳ میلیارد دالرو بیاکتنه وکړه او وموندل شوه، چې نږدې ۱۹ میلیارد دالر د ناوړه ګټې اخیستنې او درغلۍ له کبله ضایع شوې دي.

سیګار ویلي؛ په ۲۰۱۸ کال کې دوی وموندله، چې له ۲۰۰۸ څخه د ۲۰۱۷ کال د دسمبر تر ۳۱ پورې ۱۵.۵ میلیارد دالر ضایع  او ناوړه ګټه ترې پورته شوې ده.

سیګار دا هم په ډاګه کړې، چې له دغو پیسو څخه نږدې ۱۲ میلیارد دالر په افغانستان کې د مخدره توکو پرضد په ناکامو هڅو او د دې هېواد د ثبات په برنامو کې لګیدلي دي.

د افغانستان د بیا رغونې لپاره د امریکا ځانګړي پلټونکي جان سپکو ویلي:  مونږ باور لرو، چې د دغو هڅو بودیجه ضایع شوې؛ ځکه، چې دا پروګرامونه خپلې ټاکلې موخې ته ونه رسیدې.

جان سپکو د دې راپور په اړه ویلي: دا راپور د تېر راپور په پرتله شاوخوا ۳.۴ میلیارد دالر ضایع شوي ، درغلي په کې شوې او ناوړه ګټه ترې پورته شوې ده.

د سیګار موندنې ښيي، چې مونږ د مالیه ورکوونکیو ۱.۵ میلیارد دالر پېژندلي، چې ضایع شوي دي. په ۳۰۰ میلیون دالرو کې درغلي شوې او له ۳۴ میلیون ډالرو  ناوړه ګټه اخیستل شوې ده.

د ښاغلي سوپکو په وینا؛ پاتې ۱.۶ میلیارد دالر له مخدره توکو سره د مبارزې په بېلابېلو هڅو کې ضایع شوي دي.

جان سپکو څرګنده کړې؛ سیګار دنده لري، چې په افغانستان کې د بیارغونې د هڅو لپاره د امریکا د کانګرس پر ځانګړې شوې بودیجه بیاکتنه وکړي. له همدې کبله زمونږ تحلیلونه په افغانستان کې د امریکا د لګښتونو یوازې یوه برخه ښیي.

تازه خبرونه

ولسمشر اشرف غني ته د امریکا د بهرنیو چارو وزیر لیک

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: March 8, 2021)

ښاغلی ولسمشره! هیله من یم، چې دا لیک تاسې ته ورسيږي. زه به د ملي پخلاینې عالي شورا مشر عبدالله ته هم ورته لیک  ولیږم.

زه ویاړم، چې د خبرو او د افغانستان لپاره د امریکا د ستراتیژۍ د بیاکتنې فرصت مو راکړ؛ ستاسو او ستاسو د ملګرو اندونو زمونږ بیاکتنې ته ارزښت ورکړی دی.

زه نن تاسې ته لیکم او له اوسني وضعیته مو خبروم؛ هغه بېړنی غوراوی، چې زمونږ په مخکې پروت دی او بېړني مدیریت، چې جوبایډین او زه به یې په راتلونکیو اوونیو کې له تاسې وغواړو. که څه هم  زمونږ د تګلارې بیاکتنه وروستۍ شوې نده؛ خو لومړنیو پایلو ته رسیدلي یو، چې د ګډو ګټو پرمخ وړلو غوره لار د سولې خبرو ګړندۍ کولو لپاره هر ډول هڅې کول دي، چې ښکېلې خواوې د ژمنو تر سره کولو لپاره راټولې کړو.

د دې لپاره، چې دایمي او هراړخیز اوربند ته ورسیږو؛ مونږ به سمدستي له ګوندونو، له سیمې هېوادونو او ملګرو ملتونو سره د لوړې کچې ډیپلوماټیکې هڅې پیل کړو، چې ټولې مسلې پوره او ګړندۍ په پام کې ونیول شي:

لومړی- مونږ غواړو، چې ملګرو ملتونه د روسیې، چین، پاکستان، ایرا، هند او امریکا د بهرنیو چارو وزیران او استازي راټول کړي، چې د افغانستان د سولې له بهیره د ملاتړ لپاره پر یوه ګډ چلند خبرې وکړي. زه باور لرم، چې دا هېوادونه د یو باثباته افغانستان لپاره ګډې ګټې لري او مونږ باید کار وکړو، چې دې موخې ته ورسیږو.

دوه یم ـ ولسمشر جو بایډن او ما له استازي خلیلزاد څخه وغوښتل، چې خپله اړینه دنده روانه وساتي، تاسو او طالب مشرانو ته د همکارۍ لپاره یو لیکلی پلان چمتو کړي، چې موخه یې د خبرو ګړندی کول دي، چې حل لارې او اوربند ته د رسیدو لپاره پیل شوې دي. دا پلان پر اندونو راڅرخي، چې د سولې د لارې نقشه ده او محب له ویلسن سره ترې یادونه کړې ده. د دغو سندونو له شریکولو مو نیت دا ندی، چې پر لوریو یو څه ومنو. دا سندونه اسلامي جمهوریت او طالبانو ته اجازه ورکوي، چې سمدلاسه لاندې دندې تنظیم کړي: الف ـ هغه اساسي اصول، چې راتلونکی اساسي قانون او د افغانستان د حکومت کولو لار ټاکي. ب – د نوي او ټولګډونه حکومت لپاره د لارې نقشه او  شرایط چمتو کوي. ج ـ  د تلپاتي او هر اړخيز اوربند رامنځته کېدل. زه له تاسو څخه غوښتنه کوم، چې جوړوونکي دریځونه خپل کړئ او له استازي خلیلزاد سره پرې خبرې وکړئ.

درېیم – مونږ به د ترکیې له حکومته وغواړو، چې په راتلونکیو اوونیو کې د دواړو لوریو د غونډې کوربتوب وکړي، چې د سولې تړون وروستی شي. زه له تاسې او یا ستاسو له واک لرونکي استازي څخه غواړم، چې په دې ناسته کې د اسلامي جمهوریت له نورو استازیو سره ګډون وکړي.

څلورم – مونږ به ستاسې د نظر له مخې په افغانستان کې د تاوتریخوالي د لوړې کچې د راکمولو لپاره هڅې وکړو، چې د افغانستان خلکو ته د نه منلو وړ زیان اړوي او سولې ته د رسیدو لپاره ژورې هڅې زیانمنوي. مونږ د تاوتریخوالي د کمولو لپاره  ۹۰ ورځنی تعدیل وړاندیز کړی، چې موخه یې د طالبانو د پسرلنيو بریدونو مخنیوی دی او په ورته وخت کې زمونږ له ډیپلوماتیکو هڅو سره سم د ګوندونو ترمنځ له سیاسي هوکړه لیک ملاتړ کوي. زه له تاسې څخه غوښتنه کوم، چې د استازي خلیلزاد لخوا د وړاندیز شوی مثبت وړاندیز ارزونه وکړئ.

زما پر اند د اسلامي جمهوریت په لیکو کې راټولېدل د هغه سخت کار لپاره اړین دی، چې ورته اړتیا ده. لکه څنګه، چې تاسې او هېوادوال مو پوهیږئ؛ د ۱۹۹۰  کال په لومړیو کې د افغانستان د مشرانو تر منځ اختلافات ناورین رامنځته کوونکي وه او مونږ باید اجازه ورنکړو، چې رامنځته شوی فرصت له لاسه ورکړو. د ملي پخلاینې عالی شورا له مشر عبدالله سره ستاسې ګډ کار او د سولې لپاره د یوې بلې متحدې جبهې د جوړولو لپاره له پخواني ولسمشر کرزي او استاد سیاف سره ستاسې همکارۍ ښه زیری لري. زه له تاسې څخه غوښتنه کوم، چې له دې څلور کسيزې ډلې سره مشورې وکړئ، چې افغانان ټولګډونه او ارزښتمن بولي او په دې توګه له طالبانو سره د اجماع رامنځته کولو، د حکومتدارۍ ، ځواک شریکولو او اړینو ملاتړیو اصولو په اړه خبرې وکړي. ټول پیغامونه، چې خلکو ته ورکول کیږي باید د هوکړې او  یووالي ښکارنویي وکړي. مونږ به د امریکا د کار د پرمخ بیولو لپاره په دې لار کې له ټولو هڅو کلکه ملاتړ وکړو.

زه باید دا په ډاګه کړم، چې په واشنګټن کې زموږ د پالیسۍ بهیر روان ی او امریکا تر دې دمه کوم غوراوی نلري. مونږ پلان لرو، چې د می تر لومړۍ خپل ټول ځواکونه وباسو؛ ځکه، چې مونږ نور غوراوي هم په پام کې لرو. ان د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته ستاسو ځواکونو ته د امریکا دوامداره تمویل. زه اندېښمن یم، چې په افغانستان کې به امنیتي وضعیت خراب شي او طالبان به وکولی شي سمدلاسه ډېرې سیمې ترلاسه کړي. اجازه راکړئ په ډاګه کړم؛ هیله من یم، چې په دې لیک کې د لیکل شوي کار په اړه زما پر ټینګار پوهیدلي یاست.

مونږ به له تاسې سره د شریک په توګه کار کولو ته دوام ورکړو.

په درنښت

انتوني بلینکن

Continue Reading

تازه خبرونه

حکومت او طالبانو ته امریکا د انتقالي حکومت طرحه سپارلې

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: March 8, 2021)

طالبانو منلې، چې د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد ورته د سولې انتقالي  حکومت د رامنځته کېدو طرحه سپارلې ده.

په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر ویاند محمد نعیم آریانا نیوز ته څرګنده کړې، چې دغه طرحه د طالب مشرتابه تر څېړنې لاندې ده او پدې اړه کومه وروستۍ پرېکړه نده شوې.

محمد نعیم دا هم منلې، چې طالبانو ته په ورسپارل شوې طرحه کې د انتقالي حکومت طرحه، د انقرې ناسته او اوربند شامل دي؛ خو هغه ویلي، چې طالبانو تر دې دمه دې طرحې څرګند دریځ ندی نیولی.

دغه راز د افغانستان حکومت هم له طالبانو سره د ټولګډونه حکومت طرحه او د امریکا لخوا د یوې پراخې نړیوالې غونډې د جوړېدو وړاندیز ترلاسه کړی دی.

د افغانستان د جمهوریت پلوي مرکچي پلاوي غړی نادر نادري وايي؛ د افغان سولې لپاره د جوبایډن د ادارې په کړنلاره کې داسې ټکي ځای پر ځای شوي، چې جدي څېړنو ته اړتیا لري.

نادري وايي، چې د افغان سولې خبرې د سیمې د هېوادونو د سیاسي لوبو له کبله بې پایلې شوې دي.

د افغانستان د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا  نوې کړنلار په درې برخو کې جوړه شوې، چې د افغانستان د راتلونکي لپاره د اصولو لارښود، انتقالي حکومت او دایمي اوربند دی.

د کړنلارې ځينې برخې، چې رسنیو خپرې کړي په کې راغلي؛ د انتقالي حکومت له پای ته رسېدو سره سم به د افغانستان راتلونکی زعیم یا رهبر د ټاکنو له لارې ټاکل کیږي. په کړنلاره کې د افغانستان رسمي دین اسلام لیکل شوی او د افغانستان ټول وګړي مصوون بللي او افغانستان یې د ټولو قومونو او مذهبونو ګډ کور یاد کړی دی.

د کړنلارې له مخې د افغانستان انتقالي حکومت به درې برخې ولري:

۱- اجرائیه: په رهبرۍ کې به یې د دولت مشر وي، کابینه او خپلواک ریاستونه به لري.

۲- ملي شوری: ولسي جرګه او مشرانو جرګه د ملي شورا برخې بلل شوي. په ملي شوری کې د طالبانو استازیو ته هم ځای ورکول کیږي.

۳- قضائیه قوه: د اسلامي فقهې خپلواکه عالي شوری او د نوي اساسي قانون د جوړولو کمیسیون د قضائيه قوې برخې دي. دا عالی شوری به پېنځلس غړي ولري، اووه غړي به یې طالبان ټاکي، اووه به د افغانستان حکومت او یو به د دولت د مشر لخوا ټاکل کیږي.

دغه شورا دنده لري، چې په ټولنیزو ، کلتوري او نورو برخو کې اسلامي لارښوونې وکړي.

د ملي امنیت شورا سلاکار حمدالله محب وایي: هغه طرحه، چې امریکایانو ټولو ته ورکړی ویل شوي؛ دا د حکومت رسمي طرحه نده  او مونږ د دې په اړه فکر وکړ، چې د سولې بهیر ګړندۍ  او پر دې راوڅرخو، چې څنګه مونږ وکولی شو شته امنیتي ستونزې حل او واک شریک کړو. مونږ ګورو، چې که طالبان هم پدې فکر وي بیا؛ نو افغان حکومت تل سولې ته چمتووالی درلود او زمونږ هڅه هم داده، چې تل پاتې سوله رامنځته شي.

د افغانستان د ملي امنیت شوری سلاکار وايي، چې دوی د واک له وېش سره مخالفت نلري؛ خو ځينې نور مسایل لکه د طالبانو امارتي نظام  او له پاکستان سره د طالبانو اړیکې جدي بحث ته اړتیا لري.

“مونږ فکر کوو، چې پایلې ته د رسېدو لپاره نورې مسلې هم شته؛ یوازې د حکومت جوړښت ندی، مونږ د جمهوري ریاست په کچه د نورو پالیسیو په اړه هم نظرونه لرو، طالبان له پاکستان سره اړیکې لري او تاوتریخوالی روان دی.

په افغانستان کې د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي په ترکیه کې د افغان سیاستوالو او طالبانو تر منځ هم د یوې پراخې غونډې غوښتنه کړې، چې د راتلونکي حکومت په اړه بحث وکړي.

د طرحې له مخې؛ روان تاوتریخوالی باید تر ۹۰ ورځو کم شي.

د افغانستان دفاع او کورنیو چارو وزارتونو چارواکي وايي، چې طالبان جګړې ته چمتووالی نیسي او افغان اردو هم جګړې ته چمتو ده.

د کورنیو چارو وزیر مسعود اندرابي ویلي: د تر لاسه شویو معلوماتو له مخې؛ طالبان د برید پلان لري او هڅه کوي، چې ګومارنې او اکمالات تر سره او جګړه پیل کړي.

دفاع وزارت مرستیال شاه محمود میاخېل څرګنده کړې؛ زمونږ امنیتي او دفاعي ځواکونه جګړې او سولې دواړو ته چمتو دي. که طالبان ناسمه محاسبه وکړي؛ لکه تېر کال یې، چې لاسته راوړنه نه درلوده  سږکال به یې هم ونلري.

د یادونې ده، چې د زلمي خلیلزاد لخوا د وړاندې شوې طرحې له مخې به ملګري ملتونه د افغانستان د سولې په بهیر کې د پام وړ منځګړیتوب تر سره کړي.

Continue Reading

تازه خبرونه

د جمهوریت نیمګړتیاوو د سولې په خبرو کې د حکومت دریځ کمزوری کړی

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: March 7, 2021)

د ملي پخلاینې عالي شوری مشر ویلي، چې د جمهوریت نیمګړتیاوو له طالبانو سره د سولې په خبرو کې د حکومت دریځ کمزوری کړی دی.

د ښځو د نړیوالې ورځې په مناسبت په کابل کې جوړو شویو مراسمو ته د وینا پر مهال د ملي پخلاینې عالي شوری مشرعبدالله عبدالله ویلي، چې په افغان سوله کې د میرمنو ونډه او نظرونه مهم دي.

ده زیاته کړې، چې د جمهوریت نیمګړتیاوو د سولې په خبرو کې د دوی دریځ لړزانده کړی دی.

د ملي پخلاینې عالي شوری مشر وايي؛ په افغانستان کې سیاستوال پاشلي دریځونه لري، چې دا حالت د خلکو د سولې د غوښتنې له غږ سره مرسته نکوي.

هغه د افغان سولې لپاره د امریکا نوې کړنلارې ته نغوته وکړه او وایي، چې د نظرونو له وړندې کولو وېره نده په کار، بلکې دا نظرونه باید د سولې د بهیر د چټکوالي لپاره وکارول شي.

عبدالله عبدالله وایي: د اندونو له وړاندې کولو باید وېره ونلرو؛ اندونه وړاندې کیږي، چې باید بحث او خبرې پرې وشي او نیمګړتیاوې یې پوره شي او که ستونزې لري، باید په ډاګه شي.

د افغانستان د جمهوریت پلوي مرکچي پلاوي غړې حبیبه سرابي د سولې په خبرو کې خپله ونډه کمه وبلله او وېره یې وښوده، چې د ښځو په اړه د طالبانو دریځ ندی بدل شوی او داسې ښکاري، چې ښځې یوې ډدې ته شوې دي.

افغان میرمنې په داسې حال کې د خپلو حقونو د له لاسه وتو وېره ښیي، چې په وروستیو کې یو شمېر میرمنې په موخه ییزو بریدونو کې ووژل شوې.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي