Connect with us

بی بی سی پښتو

“پر مور مې زما د سترګو پر وړاندې بریدونه وشول؛ خو وارخطا کړي یې نه یو”

Avatar

خپور شوی

 په

(Last Updated On: September 4, 2020)
Shuhra Koofi with her mum

Shuhra Koofi
شهره کوفي (ښي اړخ ته) وايي له خپلې موره پې الهام یې سیاسي لاره غوره کړې

فوزیه کوفي په افغانستان کې له هغو مخکښو کسانو یوه ده چې پر سخت دریځو نیوکې کوي او د مذاکراتو پر مېز یې هم طالبان ننګولي دي. نوموړې د خپل سیاست لوړه بیه پرې کړې. په ۲۰۱۰ کال کې یې طالبانو د ګاډو پر کاروان برید کړی و او اوس دا وروستیو کې نامعلومو کسانو د لویې لارې اوږدو کې پرې ډزې وکړې.

کشره لور یې شهره کوفي د برید پر مهال ورسره وه او د خپلې مور د وژنې هڅې یې په خپلو سترګو لیدلې. شهره چې اوس ۲۰ کلنه ده له بي بي سي سره خبرو کې د خپل هغه مهال پر احساس غږېدلې چې پر مور یې برید شوی و.

نوموړې په دې اړه هم خبرې کړې چې له دې خطرونو سره – سره یې ولې مور د افغانستان په سیاست کې باید رغنده رول ولوبوي.

داګست پر ۱۴ مه ورځ فوزیه کوفي او لور یې شهره د پلازمېنې په شمال کې له پروان ولایته کابل ته ستنېدې. شهره وايي، د مور پام د لارې په اوږدو کې د هندوانو یوه معبد ته واوښت، چې سره او زرغون ګروپونه پرې ټومبل شوي وو. مور یې ویل، “دا معبد ډېر ښایسته ښکاري”.

دا وايي، ژر یې دوه مشکوک موټر ولیدل او اندېښنه ورسره پیدا شوه: ‌”موږ پوه نه شوو چې دواړه موټر له کوم لوري راغلل. اندېښنه راسره پیدا شوه چې کمین راته نیسي. یو موټر له موږ مخکې شو. زموږ موټر چلوونکي هارن وواهه. خو همدا مهال له شا ډزې وشوې. مور مې د موټر په څوکۍ کې ښي لور ته ناسته وه او له هاغه لوري ډزې وشوې”.

Shuhra talking to her injured mum Fawzia Koofi'

Shuhra Koofi
تېره میاشت له پېښې وروسته شهره په روغتون کې د خپلې مور لیدو ته ورغلې وه

لومړنۍ مرمۍ پر ګاډي و نه لګېدلې. شهره وايي: “د مور سر مې په غېږ کې ونیو او ورته مې وویل، چې د مخکینۍ څوکۍ شاته سر ټیټ ونیسي. زموږ موټر چلوونکي د دواړو موټرو تر منځ له ایسارېدو د ځان ژغورنې لپاره ګاډی چټک کړ. موږ باید له هغه ځایه وتلي وای، که نه دویم ځل یې برید راباندې کاوه”.

کلونه وړاندې لومړی برید:

دا لومړی ځل نه دی چې شهره پر خپله مور برید وینی. په ۲۰۱۰ کال کې فوزیه کوفي د افغان پارلمان غړې وه او د هغه مهال ولسمشر حامد کرزي ته له نژدې کسانو یوه بلل کېده.

هغه مهال فوزیه کوفي په ننګرهار ولایت کې د سفر په حال کې وه، چې د موټرو پر کاروان یې برید شوی و. شهره د هغې پېښې په اړه وایي:

“هغه وخت لس کلنه وم. په موټر کې د مور او خور تر منځ ناسته وم. یوازې د مرمیو غږونه مې یاد دي چې پرلپسې چلېدې”.

فوزیه له هغه بریده روغه وتلې وه. د پولیسو په بدرګه کې یوه خوندي ځای ته لېږدول شوې وه او وروسته د هوا له لارې کابل ته ستنه شوې وه.

شهره وايي: “هغه وخت ټول وبوږنېدو، خو وروسته خوشحاله وو، چې مور ته مې زیان نه و رسېدلی، خو دا ځل وضعیت بدل و”.

د هغه لومړي برید مسوولیت طالبانو منلی و. د شهره په خبره:

“هغه وخت پوهېدو چې بریدګر څوک وو، خو دا ځل بریدګر نامعلوم وو او دا زموږ د کورنۍ لپاره ډېره اندېښمنوونکې خبره ده”.

د تاوتریخوالي مخینه

د فوزیه کوفي په څېر یې لوڼه هم د خونړیو پېښو په لیدو لویې شوې. ځینې مهال داسې هم کېږي، چې د دغسې پېښو قربانیان یې خپل، خپلوان وي.

د مور لخوا د شهره کوفي نیکه هم د پارلمان غړی و او د مجاهدینو یوې ډلې وژلی و. پلار یې د طالبانو په زندان کې پر نري رنځ له اخته کېدو وروسته هغه مهال ومړ چې شهره لا کوچنۍ ماشومه وه.

فوزیه کوفي دواړه لوڼې داسې حالت کې پاللې چې سیاسي فعالیتونه یې هم روان وو. نوموړې وایي:

“تل د کورنۍ یوه غړي له لاسه ورکولو وېره راسره وه. عادي ژوند مې نه دی تجربه کړی. خو دغه وېره مې د فعالیت او ارمان پر وړاندې خنډ نه شوه”.

شهره د هغو شېبو په هکله غږېده چې له پروانه کابل ته پر لاره له بریده تښتېدل:

“له ډزو څو ثانیې وروسته مې مور سترګو ته وکتل او راته یې وویل، ګومان کوم ټپي شوې یم. هېڅکله به مې هغه کاته هېر نه شي”.

له دې وروسته یې مور هېڅ و نه ویل او شهره هڅه کوله پوه شي، چې څه پېښ شوي. یوه مرمۍ چې د شا له لوري د موټر له اوسپنزې اډانې سره له لګېدو ورسته د څوکۍ لور ته الوتې وه، د فوزیه کوفي یې تر ښي ولي لاندې ټپي کړې وه. شهره وايي:

“فکر مې کاوه مور مې له لاسه ورکړه. زارۍ مې ورته کولې، د خدای لپاره خبرې راسره وکړه، سترګې مه پټوه. کوښښ مې کاوه په هوښ کې پاتې شي”.

شهره فکر کاوه، برید لا هم نه دی ختم شوی او په چیغو یې ژړل. نوموړې وايي: “خپل سر او د مور سر مې ټیټ ونیول. ګومان مې کاوه، چې بریدګر بیا ډزې کوي”.

په وینو کې لت پت

Afghan's ex president Hamid Karzai with Fawzia Koofi

Shuhra Koofi
مخکینی افغان ولسمشر حامد کرزی روغتون کې د فوزیه کوفي لیدو ته ورغلی و

شهره له سره خپل ټیکری لرې کړی و، چې د مور پر ټپ یې د پټۍ غوندې وتړي. مور یې په همدې شپو، ورځو کې له کوویډ – ۱۹ روغه شوې وه او په وینه کې د اوسپنې له کموالي سره هم مخامخ وه.

شهره وايي: “تیاره وه، د مور ټپ مې نه لید. خو خپل ټیکری مې چې د تړلو لپاره ورنژدې کړ، لاس مې په وینو لت پت شو. له مور پرته هېڅوک نه لرو. همدا مور مې د ژوند تکیه ده”.

دوی په ۴۰ دقیقو کې په خورا چټک تګ روغتون ته رسېدلي وو. له دوو سي ټي سکن معایناتو وروسته ډاکترانو مرمۍ وموندله او د فوزیه کوفي له اوږې یې وایستله. یوه اوونۍ بیا هم په روغتون کې پاتې شوه او د ټپ بیا رغېدنه یې نور وخت هم غواړي. د فوزیه کوفي دریځ د افغان ښځو له غږه الهام بلل کېږي، چې تر ډېره یې غږ نه اوریدل کېږي.

له طالبانو سره د خبرو مېز ته د کېناستو پر مهال نوموړې غوښتنه کړې وه، چې باید ښځینه مذاکره کوونکې راوستل شي او طالب مرکچیانو یې پر دې وړاندیز خندلي وو.

فوزیه کوفي د سولې په اوسنیو خبرو کې فعاله ده. دغه سیاستواله پر هغو شک کوي چې د سولې خبرو مخالف دي. طالبانو پر نوموړې د وروستي برید مسوولیت رد کړی او په هغه سیمه کې چې برید شوی، نورې وسله والې ډلې هم شته.

شهره وايي، دا او مور یې ناهیلې شوې دي.

“مور مې حیرانه ده. دا فکر کوي چې له خلکو سره مرسته کوي، نو ولې به یې څوک وژل غواړي؟”

موږ دا لار غوره کړې

Fawzia Koofi flanked by her daughters

Shuhra Koofi
په نري رنځ د مېړه له مړینې وروسته فوزیه کوفي خپلې دوې لوڼه پاللې او لویې کړې دي

د شهره مشره خور په امریکا کې زدکړې کوي، ځکه نو شهره ته د مور پالنه ور په غاړې ده. نوموړې وايي: “د مور زړه ته ډېره نژدې یم، لکه ګرانه ملګرې داسې یې بولم”.

افغانستان د یوې ښځې په حیث د ژوند کولو لپاره خورا سخت ځای بلل کېږي او شهره وايي ښځینه سیاستوالې له سختو کړاوونو سره لاس او ګرېوان دي. شهره چې د افغانستان په امریکايي پوهنتون کې سیاسي علوم لولي، وايي:

“تل مې غوښتل سیاست کې برخه واخلم. د مور تګلاره تعقیبوم او د هغې شخصیت راته بېلګه ده. غواړم هېواد کې مې بریدګر نه وي، ترهګري نه وي او بې عدالتي نه وي”.

د افغانستان سیاست د نارینه و ولکه کې دی او په رسنیو او خواله رسنیو کې د خپلې مور په هکله د نامناسبو څرګندونو له لیدو وروسته شهره پوهېږي چې یوه ښځه په دې لړ کې له څه ډول ستونزو سره مخامخېدای شي. دا وايي:

“د ځینو له خبرو ځورېږم، خو بیا ګورم چې ډېر نور داسې هم شته چې زما د مور د فعالیتونو ملاتړي دي”.

د شهره مور او ترور مریم له هغو کسانو وې چې (له یوې مشکوکو وسلوالې ډلې) سره د غیرقانوني اړیکو په تور د ۲۰۱۸ کال پارلماني ټاکنو کې له برخه اخیستو منع شوې، خو فوزیه کوفي دا تورونه ردوي.

شهره او خور یې دواړه پوهېږي چې سیاسي او فزیکي بریدونه به دوام وکړي، خو بیا هم نه غواړي مور یې له مبازې پر شا شي. شهره وايي:

“زما مور پر هرې ځوانې ښځې یو مثبت اغېز کړی. هغې داسې څه کړي چې د ښځو لپاره په افغانستان کې معمول نه بلل کېږي. اوس ډېری ښځې جرات کوي چې د هغې پر ګام سفر وکړي. موږ غواړو چې دا همداسې خپل فعالیت ته دوام ورکړي. بریدګر باید پوه شي چې په داسې کړنو د هغې غږ نه شي غلی کولای. موږ همدا لار غوره کړې او پر همدې لار به سفر کوو”.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

له ۱۹۵۳ کال راهیسې په لومړي ځل امریکا کې په فدرالي کچه یوه میرمن اعدامیږي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: October 19, 2020)

د امریکا د متحدو ایالتونو عدلیې وزارت ویلي، چې د دغه هیواد فدرالي حکومت په نږدې ۷۰ کلونو کې په لومړي ځل یوه ښځینه بندۍ اعداموي.

لیزا مونټګمېري په ۲۰۰۴ کال په میزوري ایالت کې یوه امېدواره میرمن زندۍ کړې او د هغې د نس تر څیرلو وروسته یې ماشوم ترې تښتولی و.

ټاکل شوې مونټګمېري ته د ډیسمبر پر ۸مه په انډیانا ایالت کې د زهرو ستن «پیچکاري» تطبیق شي.

امریکا کې د «اعدام سزا د معلوماتي مرکز» په حواله دغه هېواد کې په وروستي ځل په ۱۹۵۳ کال کې د بوني هیډي په نوم میرمن په میزوري ایالت کې ګازو خونه کې ایسارولو سره اعدام شوې وه.

ټاکل شوې یو بل بندي «برانډن بېرنارډ» هم په ډسمبر کې اعدام شي. هغه به ۱۹۹۹ کال کې له خپلو ملګرو سره دوه زلمي پادریان وژلي و.

د امریکا لوی څارنوال «ویلیام بار» دغه جرمونه «بوګنونکې وژنې» بللې دي.

د ډونلډ ترمپ ادارې تیر کال وویل، چې په فدرالي کچه د اعدام سزا له سره پیلوي.

لیزا مونټګمېري څوک ده؟

د امریکا د عدلیې وزارت د اعلامیې له مخې، مونټګمېري د ۲۰۰۴ کال ډیسمبر کې له کېنساس څخه ظاهرآ د یوه سپي د پیرلو لپاره میزوري کې د «بوبي جو سټینېټ» کور ته ورغله.

خو کور ته تر ننوتلو وروسته هغې پر سټینېت برید وکړ او نوموړې یې- چې د اتو میاشتو امیدواره وه- تر هغې زندۍ کړه، چې بې سده شوه.

«مونټګمېري تر دې وروسته د پخلنځي چړې سره د سټينېټ خیټه وڅیرله او دا کار لامل شو، چې نوموړې بیرته په سد راشي. سټینېت د ژوند لپاره هلې ځلې وکړې، خو مونټګمېري دا ځل تر مړه کېدو زندۍ کړه. مونټګمېري تر دې وروسته ماشوم د هغې له تنه جلا او له ځان سره یووړ او هڅه یې وکړه، چې خپل ماشوم یې وښيي.»

په ۲۰۰۷ کال یوه قضايي پلاوي نوموړې په فدرالي کچه په انسان تښتونه، چې په مرګ تمامه شوې وه، ګرمه وپیژندله او هغې ته یې په یوه خوله د اعدام سزا وغوښته.

خو د مونټګمېري وکیلان استدلال کوي، چې نوموړې په ماشومتوب کې د وهلو ټکولو له کبله مغزي صدمه لیدلې، له رواني اړخه جوړه نه ده، نو ځکه باید اعدام نه شي.

په فدرالي او ایالتي کچه د اعدام سزا توپیر څه دی؟

اعدام

Getty Images

د امریکا د متحدو ایالتونو د قضايي سیستم له مخې جرمونو ته هم په ملي کچه د فدرالي محکمو او هم په سیمه ییزه کچه د ایالتي محاکمو په وسیله رسیدګي شونې ده.

د جعلي پیسو او د ډاګخانې غلا «پوستي غلا» په څېر مشخصو جرایمو ته نیغ په نیغه فدرالي محکمې رسیدګي کیږي. په همدې توګه له اساسي قانون سرغړونې او داسې قضیې هم، چې متحد ایالتونه پکې یو اړخ ګڼل کیږي، دغو محکمو ته راجع کیدای شي.

په ۱۹۷۲ کال د سترې محکمې د پریکړې له مخې په دواړو فدرالي او ایالتي کچه د اعدام سزا ناقانوني وبلل شوې او هغه مهال د دې سزا ټول اړوند قوانین هم لغوه شول.

سترې محکمې په ۱۹۷۶ کال کې ایالتونو ته بیرته د اعدام سزا د پلي کیدو اجازه ورکړه او په ۱۹۸۸ کال حکومت داسې قانون جوړ کړ، چې په فدرالي کچه یې هم دغه کار شونی کړ.

د اعدام سزا د معلوماتي مرکز د راټولو شویو معلوماتو پر بنسټ له ۱۹۸۸ تر ۲۰۱۸ کال پورې په فدرالي کچه ۷۸ کسانو ته د اعدام سزا اورول شوې، خو یوازې درې یې عملي شوې دي.

د مونټګمیري او بېرنارډ د اعدام سزاګانې به په خپل وار سره د اعدام اتمه او نهمه قضیه وي، چې سږکال یې فدرالي حکومت پلې کوي.

د اعدام سزا په اصولو کې بدلون د څه لپاره؟

د ډونلډ ټرمپ ادارې تیر کال وویل، له اوږد ځنډ وروسته په فدرالي کچه د اعدام سزا له سره پیلوي.

هغه مهال لوی څارنوال په یوه اعلامیه کې ویلي و: «عدلیې وزارت د دواړو ګوندونو د واک او ادارې پر مهال بدترینو مجرمانو ته د اعدام سزا غوښتې ده.»

« د قانون حاکمیت د عدلیې وزارت دنده ده – موږ د خپل قضايي سیستم د اورول شویو حکمونو د پلي کیدو له اړخه د قربانیانو او د هغوی د کورنیو پوروړي یو.»

Continue Reading

بی بی سی پښتو

د کلیوالو ښځو ورځ؛ د افغان کلیوالو ښځو ژوند کې څومره بدلون راغلی؟

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: October 17, 2020)
ښځه

Getty Images
کلیوالې مېرمنې وايي، د راتلونکي نسل لپاره دې کار وشي تر څو هغوی د زده کړې په ګاڼه سمبال او ټولنې ته یې وړاندې کړي.

نن ( د اکتوبر ۱۵ ) د نړۍ لر او بر کې د کلیوالو مېرمنو نړیواله ورځ یادیږي، که څه هم افغانستان کې د کلیوالو مېرمنو د ژوند ښه کولو لپاره بیلابیل کارونه شوې او په کلیوالو سیمو کې ځینې روغتیايي اسانتیاوې هم رامنځته شوي خو افغان کلیوالې ښځې لا هم له کړاوه ډک ژوند تېروي او له خپلو حقونو ناخبره دي.

داسې کلیوالې مېرمنې هم شته چې لا د ژوند لومړنیو اسانتیاوو ته لاسرسی نه لري او له شته کړاوونو سره سره بیا هم په دې هیله شپې سبا کوي چې ژوند به یې بدلون ومومي.

خو د کلیو د بیارغاونې او پراختیا وزارت د کلیوالو مېرمنو د اقتصادي وضعیت د ښه کولو لپاره یو پروګرام پيل کړی چې دوی پر ځای بسیا او د خپلې کورنۍ مالي ملاتړ وکړي.

د دې پروګرام مشر، عبدالوفي نبي زی وايي چې نړیوال بانک د پنځو کلونو لپاره د سل میلیونه ډالرو بلاعوضه مرسته کړې او له همدې مرستې په ۲۰۱۸ کال کې دا پروګرام په ۳۴ ولایتونو کې پيل شوی دی.

ښځې

Getty Images
ځینې کلیوالې مېرمنې وايي، د روغتیايي مرکزونو، ښوونځیو، د پاکو اوبو اوپه ټوله کې د ټولګټو پروژو نه شتون یې لویه ستونزه ده چې د کلیوالو مېرمنو ژوند یې له ستونزو سره مخ کړی دی.

ښاغلی نبي زی وایي، له دې پروګرام څخه ګټه اخیستونکې ۸۰ سلنه یې مېرمنې دي او پاتې شل سلنه یې نارینه دي، چې مېرمنې له دغو مرسته شویو پیسو کوچني کارونه پیلوي او یاد پروګرام ورته د محصولاتو لپاره نندارتونونه جوړوي.

ښاغلی نبي زی زیاتوي چې تر اوسه یې په ټول افغانستان کې څلور لکه شپږ زره شپږ سوه مېرمنې تر پوښښ لاندې راوستي، خو په ټوله کې به په دغه پروګرام کې پينځه لکه مېرمنې تر پوښښ لاندې راولي او په کور دننه به ورته د کار زمنیه برابره کړي .

ځینې کلیوالې مېرمنې وايي، د روغتیايي مرکزونو، ښوونځیو، د پاکو اوبو اوپه ټوله کې د ټولګټو پروژو نه شتون یې لویه ستونزه ده.

شاه ‌بي بي د ننګرهار کامه کې ژوند کوي هغه وایي، “ژوند مو ښکلی دی خوشحاله یم، خو کله نا کله ژوند راته سخت شي ټول عمر مو پټیو کې په کارونو تېر شو اولاد مو سم نه شو تربیه کولی ټوله ورځ بوختې یو.”

“له ماشومتوبه تر اوسه یواځې کار کول را زده شوي. کله نا کله خو وایم کاش مو د ښاري مېرمنو په څېر ژوند درلودای، خو له ښاري مېرمنو بیا اورم چې ستاسو په ژوند کې خوند دی زه حیرانه شم چې دوی څومره ارامه ژوند لري ولې زموږ ژوند ورته ښه ښکاري”.

ښځې

Getty Images
کوچیان له یو ځای نه بل ځای ته کډې کوي، د هر موسم په راتلو یې استوګنځی بدلېږي

۶۰ کلنه شا بي بي وایي، هېچا یې غم نه دی خوړلې او په خپل ټول عمر کې داسې څوک پیدا نه شو چې د ښځو لپاره کار وکړي.

بل لورته بیا داسې کلیوالې مېرمنې هم شته چې ارمان کوي کاش لوست یې کړی وای، اوس به د هېچا لاست ته نه وې ناستې.

خو دغه کلیوالې مېرمنې له چا ګیله لري

پتاسه په پکتیا کې د یوه لرې پراته کلي اوسېدونکې ده. هغه وايي “سهار وختي له کوره وځم په دې موخه چې خپلو مالونو ته واښه راوړم کله نا کله په د پټیو په پولو ګرځم تر څو سابه راټول کړم همدې ژوند کې خوشحاله یم.”

دا وايي یواځینۍ ارمان یې دا دی چې کاش یې خپلې زده کړې سرته رسولې وای.

” کله چې ګردېز کې اوسېدلو نو د یوې ښځې کورته به تللم د اسلامي زده کړو ترڅنګ به مې ځیني کتابونه هم لوستل خو اوس رانه هر څه پاتې شوي”.

هغه وایي په دې ښه پوهېږي چې اسلام د زده کړو حق ورکړی خو کورنۍ یې ځکه اجازه نه راکوله چې له کوره یې ښوونځی لرې وو ډېره لاره یې باید پلی تګ کړې وای.

” کورنۍ مو وېرېده چې کومه بدنامي راته جوړه نه شي. خو که حکومت زموږ سیمه کې نژدې ښوونځي جوړ کړي وای اوس به زه هم د نورو په څېر د ښوونځي زده کوونکې وای یا به فارغه وای”.

پتاسه وایي، کله نا کله خلک د جنګ خبره کوي خو دا نه پوهېږي چې څه وايي.

“ځکه موږ هېڅ تلویزیون نه ګورو، پلار مې ځیني وخت راډیو اوري او په ډېره لېوالتیا ورته ناست وي، موږ ته اجازه نه راکوي چې راډیو ته غوږ شو، وايي نجونې راډیو نه اوري د کور کار کوي”.

یوازې د لرې پرتو کلیوالو سیمو اوسېدونکې دا ډول کړاو نه ګالي بلکې د پلازمېنې کابل شاوخوا سیمو اوسېدونکې مېرمنې هم له کړاو ډک ژوند لري او له ډېرو خدماتو بې برخې دي.

۲۲ کلنه مدینه کوچۍ د کابل په خاک جبار ولسوالۍ کې اوسېږي، دا وايي چې د کلیوالو مېرمنو ژوند په هېڅ حساب دی.

“ژوند ځکه راته بې معنا شوی چې مور مې روغتون ته پر لاره مړه شوه، درانه کارونه به یې کول، غواګانې مو درلودې چرګان لرو ددې ټولو ساتنه به مې مور کوله، ډاکټرانو ویل خور دې پیدا کېږي خو مور مې ډاکټرانو تر څار لاندې نه وه ځکه یې ژوند وبایلود”.

هغه وايي “مور مې ښوونځي ته پرېښودلم له پلار سره به مې تل پر دې جنجال وو چې مدینه به ښوونځي ته ځي خو پلار مې نه منله اوس هر کله د دې ارمان کوم چې کاش د نورو نجونو په څېر ما هم درس ویلی.”

ښځې

Getty Images
کلیوالو ښځو ته د خپلو حقونو په اړه پوهاوی ډېر کم دی.

مدینه کوچۍ وايي نه پوهیږي چې راتلونکې به یې څنګه وي : “زما راتلونکې به هم داسې وي لکه زما د مور، زړه کې مې وېره ده.”

مدینه وایي، غوښتنه یې دا ده چې دوی ته ځانګړې پاملرنه وشي، نجونو او هلکانو ته د درس او تعلیم زمینه برابره شي.

د کلیوالو مېرمنو دغه اندېښنې داسې مهال راپورته کیږي چې دوی له اړوند ادارو سره د مېرمنو په نوم له شویو مرستو ناخوښې بریښي او وایي له دغو ټولو مرستو سره سره بیا هم د دوی په ژوند کې کوم مثبت بدلون نه تر سترګو کیږي.

ډیر وخت د مېرمنو نیوکه همدا وي چې د ښځو په نوم ورځو نمانځنه یوه نمایشي کړنه ده او په عمل کې د ښځو لپاره بنسټیز څه نه دي شوي چې دوی په پښو ودروي، ترڅو د کورنۍ اقتصادي اړتیاوې پوره کړي.

خو له دې ګیلو او نیوکو ترڅنګ په روغتیا برخه کې ځینې پرمختګونه د یادولو وړ دي. له دې ډلې د مېندو د مړینې په کچه کې کموالی دی چې په تېرو نږدې دوه لسیزو کې د پام وړ راټیټه شوې ده.

دوه کاله وړاندې نړیواله بانک اعلان وکړ چې په افغانستان کې د ۲۰۰۳ او ۲۰۱۵ کلونو ترمنځ موده کې د مېندو د مړینې کچه کې ۶۴ سلنه کموالی راغلی دی.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

مصریانو د کلیوپاترا رول کې د اسراییلۍ ممثلې پر غوره کېدو نیوکې کړې

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: October 13, 2020)
کلیوپاترا

Getty Images
کلیوپاترا تر میلاد یوه پېړۍ مخکې د مصر تاریخ کې مهم رول لوبولی او د بطلمیوس کورنۍ وروستۍ ملکه وه. د هغې نسب د مقدوني سکندر د پوځ یوه قومندان لومړي بطلمیوس پورې رسېږي.

په مصر کې پر خواله رسنیو وروسته تر هغه بحثونه او لانجې راوټوکېدې، چې په یوه تاریخي فلم کې یوه اسراییلۍ ممثله د ملکې کلیوپاترا د رول لوبولو لپاره غوره شوه.

اسراییلۍ ممثلې ګال ګادوت چې د “خارق العاده ښځه” فلم د اتلې په توګه پېژندل شوې، په دې اړه یو ټویټ کړی چې وايي، نوي فلم کې د کلیوپاترا کیسه به د تېرو فلمونو له کیسو جلا وي؛ ځکه چې د نورو ښځو له سترګو د مصر د پخوانۍ ملکې کیسه کوي.

نوموړې دا خبرې د نجلۍ په نړیواله ورځ کړې دي.

د دغه فلم د خپرېدو خبر او د دې ممثلې غوره کېدو په اړه پر خواله رسنیو پراخ غبرګونونه او بحثونه پیل شوي.

ځینو مصریانو د مصر د ملکې د شخصیت د تمثیلولو لپاره د هالیووډ د “بهرنۍ” ممثلې له غوره کېدو سره مخالفت ښودلی، خو ځینو نورو بیا ویلي، ګال ګادوت د اسراییلو پوځ کې مخکېنۍ افسره وه او تر ډېره د “صهیونېزم” ملاتړی نظر لري.

د خواله رسنیو ځینې کارنو (کاروونکو) ویلي، چې کلیوپاترا په اصل کې د یونان وه، خو پر مصر یې واکمني کړې ده.

https://twitter.com/IsraelArabic/status/1315607414486568962

کلیوپاترا څوک وه؟

  • کلیوپاترا تر میلاد یوه پېړۍ مخکې د مصر تاریخ کې مهم رول لوبولی او د بطلمیوس کورنۍ وروستۍ ملکه وه. د هغې نسب د مقدوني سکندر د پوځ یوه قومندان لومړي بطلمیوس پورې رسېږي.
  • کلیوپاترا د سیاسي اوښتون شاهده وه، د هغې په وخت کې رومي سیاستوال او مشر یولیوس قیصر مصر ته ورغی او له دې سره یې د عاطفي اړیکو له مخې همکاري وکړه چې د مصر ملکه شي.
  • د قیصر له مړینې او د رومي دولت واکمنه کورنۍ کې له وژنو پیلېدا وروسته کلیوپاترا له رومي سیاستوال او مشر مارک انتونیوس سره اړیکه ونیوه، د کلیوپاترا هدف دا و چې د خپل عاشق اوکتافیوس پر وړاندې له مارک انتونیوس سره لاس یو کړي.
  • خو د کلیوپارا او مارک انتونیوس پوځ ماتې وخوړه، مارک انتونیوس د جګړې ډګر کې ووژل شو او کلیوپاترا ځان وواژه او مصر د روم په قلمرو کې راغی.

https://twitter.com/GalGadot/status/1315443922957729792

Continue Reading
Advertisement

Trending