Connect with us

بی بی سی پښتو

طالبان سندرغاړي نه زغمي، خو زه نه شم کولای موسیقي پرېږدم

خپور شوی

 په

(Last Updated On: وږی ۳۰, ۱۴۰۰)

د خونې په منځ کې ایښې باجه غږېده، نجلۍ سندره بلله او بیا یې ناڅاپه په چیغو وژړل، خو د ډاډ ورکولو لپاره مې هیڅ خبره نه ورته درلوده.

دغه نجلۍ عایشه خان نومېږي، چې د یوه پردي هېواد، د پردي ښار په یوه خونه کې له څو اونیو راهیسې یوازې ژوند کوي.

دې نه یوازې خپل وطن، ښار او کور تر شا پرې ایښي، بلکې خپل ارمانونه یې هم همالته نیمګړي ترې پاتې دی.

دا وايي:

یوازې له دې کبله مې هېواد نه دی پرې ایښی، چې مسلمانه یم او بشپړ حجاب نه کوم، بلکې له دې کبله مې هېواد پرېښود چې یوه نجلۍ یم او سندرغاړې یم.

عایشه وايي، کله چې طالبان د پلازمېنې نژدې سیمو ته ورسېدل، استاد یې ورته وویل، چې اوس نو له هېواده د وتلو وخت دی.

عایشه لومړی ځل د ستاره افغان خپرونه کې راڅرګنده شوه او له دوو کلونو راهیسې یې کابل کې د موسیقۍ زدکړه کوله.

د عایشه ځانګړتیا په ژوندۍ بڼه د سندرو ویلو وړتیا ده.

عایشه وايي له موسیقۍ سره یې مینه بې کچې ده او نه شي کولای ترې لاس پر سر شي.

دا وايي:

زما لپاره موسیقي د ځان، خپل کلتور او احساساتو د اظهار وسیله ده، د یوې ښځې په حیث ګرانه ده چې د خپلو احساساتو څرګندونه وشي، خو د موسیقۍ له لارې دا کېدای شي، ځکه ټول خلک له موسیقي سره مینه کوي.

عایشه وايي، پوهېده چې راتلونکی یې ناڅرګند دی، خو د موسیقۍ مینې اړه کړه، چې هېواد پرېږدي.

دا وايي:

پاسپورټ مې درلود، خو په هغه وضعیت کې ان د ګاونډیو هېوادونو تر پولو تګ هم اسانه چاره نه وه، څو جوړه کالي مې غوټه کړل او له خپلې خونې راووتم، زما او زما د ګرانې خورلڼې لارې هم بیلې شوې، چې کلونه مو په یوه خونه کې ژوند کړی و.

له موسیقۍ سره د مینې له کبله عایشه لومړی له کورنۍ هم جلا شوې.

دا په دې هکله ډېره نه غږیږي، خو په خبره یې لومړی د کور پرېښوول او بیا له هېواده وتل اسان نه و. نوموړې وايي، د حقوقو محصله وم، پلار مې غوښتل وکیله شم، خو زما زړه په موسیقۍ کې بند و او د مسلک په توګه د موسیقۍ له انتخاب سره ډېرې ننګونې ملې وې.

عایشه وايي، په ښوونځي کې ډېره ستایل کېدم، خو کورنۍ مې دودپال وو، هلته د داسې ذوق پالل امکان نه درلود.

دا زیاتوي، د ستاره افغان خپرونه مشهوره وه، یوه ورځ مې د ازموینې لپاره غږیز کلیپ ورواستاوه، په لیست کې مې نوم راغی، خو د سندرې له خپرېدو مخکې مې لیلیه کې استوګنه غوره کړه، ځکه پوهېدم چې کورنۍ به مې هیڅکله داسې اجازه رانه کړي او زه د دې اجازې لپاره د دوی پر وړاندې نه شوای درېدای.

عایشه وايي، نه پوهېږم دې هېواد کې به تر څه وخته کډواله یم، خو په هېواد کې پاتې دوستانو ته هم اندېښمنه یم. دا وايي، له خورلڼو سره خبرې سختې دي، اندېښمنه کېږم، دوی د طالبانو په هکله د خبرو په ترڅ کې د سختیو، بندیزونو او ګواښونو خبرې کوي، دوی ان خپلې کوڅې ته نه شي تلای، ټولې زړه ماتې او نهیلې دي.

عایشه راته وویل، دوې میاشتې کېږي، چې کرۍ شپه د افغانستان او هلته پاتې افغانانو اندېښنو اخیستی یم، ځان ته او هغو کسانو ته اندېښمنه یم چې له هېواده وتلي دي. دا وايي، مرکه راته اسانه نه وه، خو غواړم د ځان او هغو ټولو هنرمندانو په استازیتوب وغږیږم چې افغانستان کې له خطرونو سره مخامخ دي، غواړم طالبانو ته هم ووایم، چې تاسو پوهېږئ که نه چې دا د هر افغان افغانستان دی.

عائشہ خان

BBC

دا وايي، افغانستان یوازې د طالبانو نه دی او دوی باید ښځو ته له درناوي سره او له بنسټیزو حقونو سره د ژوند کولو حق ورکړي.

عایشه وايي، نړیوال ته یې پیغام دا دی چې زما د عمر کسان ځان خوندي نه محسوسوي، په عاجزۍ سره له ټولو هیله کوم چې زموږ مرسته وکړئ، او زموږ د ازادي بېرته ترلاسه کولو لپاره زموږ تر څنګ ودرېږئ.

د مرکې په پای کې د عایشې له سترګو اوښکې څڅېدې او له ما یې وپوښتل، په اردو ژبه سندره درته ووایم؟

په خندا مې ورته وویل، هو!

چې غزل یې ویله، په زړه کې مې د دې د هوډ ستاینه کوله، ځکه عایشه په افغانستان کې د یوې بلې ناهیلي کوونکې دورې په ترڅ کې د یوه نوي نسل استازې راته ایسیده چې هیڅکله نه غواړي دې نوي وضعیت ته تسلیم شي.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

د جاپان شهزادګۍشاهي مقام پرېښود او واده یې وکړ

خپور شوی

په

(Last Updated On: لړم ۴, ۱۴۰۰)
د سې شنبې پر ورځ دې جوړې خبري غونډه وکړه.

Getty Images
د سې شنبې پر ورځ دې جوړې خبري غونډه وکړه.

د جاپان شهزادګۍ ماکو له خپل شاهي حیثیته تېره شوه او د محصلۍ دورې له ملګري کيې کومورو سره یې واده وکړ.

د جاپاني قانون له مخې د شاهي کورنۍ ښځینه غړې له یوه عام سړي سره له واده وروسته خپل شاهي حیثیت له لاسه ورکوي، خو د نارینه غړو شاهي حیثیت بیا پر ځای پاتې کېږي.

اغلې ماکو دغه راز د واده له شاهي مراسمو تر سره کولو هم ډډه کړې او هغه پیسې یې هم نه دي اخیستې چې واده وروسته د شاهي کورنۍ نجونو ته ورکول کېږي.

نوموړې د شاهي کورنۍ لومړنۍ ښځینه غړې ده چې له واده وروسته له دا ډول مراسمو او د پیسو له اخیستلو انکار کوي.

تمه کېږي چې دا جوړه به له واده وروسته د اوسېدو لپاره امریکا ته لاړ شي، چې ښاغلی کومورو پکې د مدافع وکیل په توګه دنده لري.

People take part in a march to protest against the marriage between Japan's Princess Mako and Kei Komuro in Tokyo on October 26, 2021.

Getty Images
د دې واده پر ضد احتجاج هم شوی

یو شمېر جاپانیانو په خواله رسنیو او ځايي ورځپاڼو کې د نوموړي په هکله نیوکې هم کړې او د بېلګې په توګه د هغه د سر وېښتو پر کوڅۍ جوړولو اعتراضونه وشول، چې ګواکې له یوې شهزادګۍ سره د واده کوونکي لپاره مناسب نه دي.

د سې شنبې پر ورځ د دې جوړې د واده پر ضد احتجاج هم شوی دی.

بل لور ته پر همدې سه شنبه اغلې ماکو په یوه خبري غونډه کې وویل، که د دې د واده له کبله کومه ستونزه رامنځته شوې وي، بخښنه غواړي. هغې زیاته کړه:

که کوم ناسم پوهاوی رامنځته شوی وي، بخښنه غواړم… او له هغو ټولو مننه کوم چې پرلپسې یې زموږ ملاتړ وکړ.

د این ایچ کي په رپوټ کې بیا د نوموړې له قوله ویل شوي:

زما لپاره کي بې بدیله دی، واده زموږ لپاره اړین و.

Japan's Princess Mako (R) hugs her sister Princess Kako (2nd R) before leaving her home at Akasaka Estate in Tokyo on October 26, 2021

Getty Images
شاهزادۍ ماکو د واده پر ورځ توکیو کې له کوره وتلو مخکې له خپلې خور شاهزادۍ کاکو سره مخه ښه کوي.

ښاغلي کومورو بیا په دې هکله وویل، له اغلې ماکو سره مینه کوي او غواړي ژوند له هغې سره ګډ تېر کړي.

نوموړي وویل:

زه له ماکو سره مینه کوم. موږ یوازې یو ځل ژوند لرو، او زه غواړم موږ یې له هغه چا سره تېر کړو، چې مینه ورسره لرو.

د اې ایف پي رپوټ کې د نوموړي له قوله ویل شوي، چې د ناوړه تورونو له کبله د اغلې ماکو ذهني او فزیکي وضعیت ته خواشینی و.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

د داعش ډلې جرمن غړې د یزیدي نجلۍ مړینې په تړاو په بند محکومه شوه

خپور شوی

په

(Last Updated On: لړم ۳, ۱۴۰۰)
جنیفر وینیسچ په محکمه کې خپل مخ په دوتنه کې پټ کړی

Getty Images
جنیفر وینیسچ په محکمه کې خپل مخ په دوتنه کې پټ کړی

د جرمني میونیخ کې هغې مسلمانې شوې ښځې ته د لس کلن زندان سزا ورکړل شوې، چې عراق کې له اسلامي دولت نومې ډلې سره له یو ځای کېدو وروسته یې یوه ایزيدي نجلۍ وژلې وه.

ویل کېږي، جنیفر وینیسچ له خپل مېړه سره په شریکه وژل شوې نجلۍ د وینځې په توګه پېرلې وه.

پر دې ښځه تور و، چې تر سره لمر لاندې د تندې له کبله د پنځه کلنې نجلۍ مړینې پر مهال د مېړه تر څنګ ولاړه وه او جنګي جرم یې کړی دی.

د وینیسچ مېړه چې یو عراقی جهادي وسله وال و، د جرمني په فرانکفرت کې محاکمه کېږي.

دا پېښه ۲۰۱۵ کال کې د عراق فلوجه کې رامنځته شوې وه.

وینیسچ پر ځان لګېدلي تورونه رد کړي دي. د دې مدافع وکیل وايي، د مړې شوې نجلۍ مور نورا د باور وړ عیني شاهده نه ده او داسې هېڅ ثبوت نه شته چې دا نجلۍ مړه شوې ده.

د یادونې ده چې داعش وسله والو نورا او لور یې له یو شمېر نورو ایزیدي ښځو سره یو ځای د وینځو په توګه پېرلې وې.

په روانه محاکمه کې داسې تمه کېږي چې د وینیسچ د مېړه طحا الجمیلي په هکله به راتلونکې میاشت پرېکړه وشي.

دا د ایزدیانو پر ضد د داعش ډلې جرمونو لومړنۍ محاکمه بلل کېږي.

کرد توکمه ایزیدیان د عراق شمال کې لومړنۍ ټولنه ده، چې داعش وسله والو په ځانګړې توګه په نښه کړه. وینیسچ په ۲۰۱۶ کال کې ترکیه کې له نیول کېدو وروسته جرمني ته د محاکمې لپاره سپارل شوې وه.

داعش وسله والو ۲۰۱۴ کال کې د عراق شمال کې د ایزیدیانو مرکزي مېشت سیمه ونیوله او زرګونه ښځې او ماشومانې یې د وینځو په توګه له ځان سره بوتلې.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

یو شمېر افغان ښځو له ملګرو ملتونو غوښتي، د افغانستان استازولي دې طالبانو ته نه ورکوي

خپور شوی

په

(Last Updated On: تله ۳۰, ۱۴۰۰)
ملګري ملتونه

Getty Images

یو شمېر افغان ښځو له ملګرو ملتونو غوښتي په دغه سازمان کې دې د طالبانو استازولۍ ترلاسه کولو مخه ونیسي.

د رویټرز رپوټ کې ویل شوي، نیویارک کې د ملګرو ملتونو مرکزي دفتر ته د پنجشنبې پر ورځ یوه لیدنه کې دې ښځو په یاد سازمان کې د خپل هېواد لپاره د غوره استازولۍ غوښتنه وکړه.

افغان سیاستوالې فوزیه کوفي د ملګرو ملتونو عمومي مرکز مخې ته له خبریالانو سره په دې هکله خبرو کې وویل:

دا ډېره اسانه (چاره) ده. ملګري ملتونه باید دا څوکۍ هغه چا ته ورکړي، چې د افغانستان د ټولو خلکو حقونو ته درناوي کوي.

له فوزیه کوفي سره دې د ملګرو ملتونو سازمان په دې لیدنه کې سیاستواله ناهید فرید، پخوانۍ دیپلوماته اصیله وردګ او خبریاله انیسه شهید هم ملګرې وې.

اغلې فرید خبریالانو ته وویل، طالبانو د افغانستان کنټرول تر لاسه کولو پر مهال ژمنه کړې وه، چې ښځو ته به د کار او زدکړو اجازه ورکوي، خو په وینا یې دوی پر خپله ژمنه نه دي درېدلي.

په افغانستان کې د نجونو پر تعلیم بنديز نړيوال غبرګونونه راپارولي او د طالبانو د رسيمت پېژندو پر وړاندې هم خنډ ګرځېدلي دي.

د یادونې ده چې طالبانو مخکې ويلي وو چې “د اسلامي اصولو له مخې له شپږم ټولګې پورته د نجونو د زدکړو لپاره په لارښود کار کوي”.

ملګرو ملتونو له دې مخکې ویلي دغه سازمان کې د افغانستان د استازیتوب په اړه یوه کومېټه پرېکړه کوي چې نهه هېوادونه یې غړي دي.

ښايي دا کومېټه روانه میاشت غونډه وکړي.

بل لور طالبانو ویلي، په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ دې د دوی رژیم ته ورکړل شي او په دې سره به په اسانۍ وکړی شي چې د بشري مرستو لپاره له ملګرو ملتونو سره همغږي وکړي.

په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر ویاند سهیل شاهین چې د طالبانو له خوا ملګرو ملتونو کې د اوسني نظام د استازي په توګه معرفي شوی یوه بیان کې ویلي و چې طالبان په ټول افغانستان واک لري او د ده په وینا د نړیوالو قوانینو له مخې هم “دا زموږ حق دی چې په ملګرو ملتونو کې نمایندګي ولرو”.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي