Connect with us

تازه خبرونه

د ۲۰۲۰ کال په لومړیو ۹ میاشتو کې ۵۹۳۹ ملکي وګړي زیانمن شوي – یوناما

Ariana News

خپور شوی

 په

(Last Updated On: October 27, 2020)

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما)په یوه نوي راپور کې، چې د سې شنبې پر ورځ خپور شو په ډاګه شوي، چې د سږکال په لومړیو ۹ میاشتو کې د ملکي تلفاتو شمېر د تېر کال د ورته مودې په پرتله شاوخوا ۳۰ سلنه راټیټه شوې؛ خو دا، چې ملکي وګړیو ته په کې زیان اوښتی؛ غونی ځیږوونکې ده.

یوناما پخپل وروستي درې میاشتني راپور کې څرګنده کړې؛ د جنورۍ له لومړۍ د سپتمبر ۲۰۲۰ پورې ۵۹۳۹ ملکي وګړي ځاني زیانم شوي؛ ۲۱۱۷ وژل شوي او ۳۸۲۲ نور ترې ټپیان دي.

یاد مامریت په خپل وروستي راپور کې ښيي: د تاوتریخوالي لوړې کچې پر ملکي وګړیو ویجاړونکې اغېزې کړي او افغانستان د نړۍ ترټولو وژونکې سیمه پاتې شوې ده.

یوناما ویلي؛ پداسې حال کې، چې د ملکي تلفاتو شمېر د ۲۰۱۲ کال په لومړیو نهو میاشتو کې ترټولو ټیټه ده، خو ملکي وګړیو ته زیان رسول ټکان ورکوونکی پاتې دی.

یوناما یوځل بیا د جګړو له اړخونو، چې تاوتریخوالی پای ته ورسوي. دوی ویل، چې ښکېلې خواوې کولی شي د تاوتریخوالي کچه ډېره راټیټه او د ملکي زیانونو مخه ونیسي.

 یوناما په ګوته کړې؛ د ملکي تلفاتو په مستند شمېر کې کوم کمښت ندی راغلی، چې د سولې په اوسنيو خبرو کې د ښکیلو خواوو له امله رامنځته شوي؛ ځکه، چې په سپتمبر کې یې د افغانانو ترمنځ خبرې پیل شوې دي.

یوناما په هلمند کې د جګړې د شدت په اړه خپله اندېښنه راپورته کوي او وایي؛ په ننګرهار، لغمان او غور کې بریدونه شوي او په تخار کې هوایی برید  او یو ځانمرګي برید، چې د کابل د کوثر ښوونیز مرکز زدکوونکیو تر سره شوي، چې په دغو بریدونو کې له ۴۰۰ ډېر ملکیان مړه او ټپیان دي.

په دغه برید کې، چې د کوثر ښوونځي پر زدکوونکیو تر سره شوی ۳۰ زدکوونکې وژل شوي او ۷۰ نور ټپیان دي.

د دغه برید ډېري قربانیان هغه ردکوونکي دی، چې له اطرافي سیمو د کانکور آزموینې لپاره یې زدکړې تر سره کولې.

د یوناما راپور ښيي، چې د تېرو ۹ میاشتو د زیانونو ۳۱ سلنه ماشومان او ۱۳ سلنه ښځې دي.

په دې راپور کې د ۵۸ سلنې ملکي تلفاتو پړه پر وسلوالو مخالفانو اچول شوې ده.

دغه راپور په تېرو ۶ میاشتو کې د طالبانو لخوا د مرګ و ژوبلې ډېروالی ښيي؛ خو د دوی لخوا اوس د ملکي تلفاتو په رامنځته کولو کې ۳۲ سلنه لږوالی راغلی دی.

په دې ګزارش کې راغلي؛ ملکي زیانونه په ناپېژاندو بریدونو کې زیاتوالی ښيي؛ خو د داعش په بریدونو کې کموالی راغلی دی.

ملګرو ملتونو د ۲۸ سلنې ځاني زیانونو پړه پر دولت پلوه ځواکونو اچوي، چې د تلفاتو په کچه کې یې ۳۴ سلنه کموالی راغلی دی.

د دغه راپور په پای کې ملګرو ملتونو ویلي؛ چې د حکومتي ځواکونو پر هوایي بریدونو د ملکي وګړیو په ځاني زیانونو کې ۷۰ سلنه ډېروالی راغلی دی.

  دا په داسې حال کې ده، چې لږ تر لږه په ۲۰ ولایتونو کې د حکومتي ځواکونو او طالبانو تر منځ جګړه روانه ده، چې عام وګړي په کې زیانمن کیږي او طالبانو د یوناما راپور ته په نغوته کې ویلي، چې د یوناما خپور شوی راپور د حکومتي سرچینو له معلوماتو  جوړ شوی، چې رښتینې بڼه نلري او  ځاني زیانونه د حکومتي ځواکونو په هوایي او ځمکنیو بریدونو کې ډېر رامنځته شوي دي.

تازه خبرونه

د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی ۱۱ سلنه لږ شوی – د بشري حقونو کمیسیون

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: November 26, 2020)

د افغانستان بشري حقونو خپلواک کمیسیون د پنجشنبې پر ورځ( د لیندۍ ۶) په یوه تویت کې څرګنده کړې، چې د ښځو پروړاندې تاوتریخوالی د تېر کال په پرتله ۱۱ سلنه لږ شوی دی.

د دوی د څرګندونو له مخې، د ۲۰۲۰ کال په تېرو ۱۰ میاشتو کې د ښځو پروړاندې د تاو تریخوالي ۳۴۷۷ پېښې ثبت شوې دي.

دغه بنسټ زیاته کړې، چې په ۲۰۱۹ کال کې د ښځو پروړاندې د تاوتریخوالي ۳۹۱۰ پېښې ثبت شوې وې، چې د روان کال د شمېر په پرتله ۱۱ سلنه لږوالی ښیي.

د بشري حقونو کمیسیون څرګنده کړې، چې دغه لږوالی کېدی شي د بېلابېلو فاکتورونو؛ عدلي او قضایي بنسټونو ته د میرمنو د نه لاسرسي، په هېواد کې د ناامنیو خپریدل او پر تګ راتګ محدودیتونه له کبله وي.

دا په داسې حال کې ده، چې  د ښځو چارو وزارت چارواکو پرون ویلي وه، چې د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی په ټول هې واد کې ډېر شوی دی.

Continue Reading

تازه خبرونه

افغانستان د نړیوالې ترهګرۍ په نوملړ کې لومړی شو

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: November 26, 2020)

افغانستان د ترهګرۍ د قرباني شویو هېوادونو په نړیوال نوملړ کې لومړی مقام خپل کړ.

په ۲۰۲۰ کال کې د ترهګرۍ د نړیوال شاخص له مخې؛ د ترهګریزو بریدونو د ټولو مرګونو ۴۱ سلنه یې په افغانستان کې رامنځته شوي، چې د نړیوال نوملړ له مخې یې لومړی مقام ګټلی دی.

راپور په ډاګه کړې، چې په ۲۰۱۹ کال کې د تېرو درې کلونو په څېر بیا هم افغانستان د ترهګرۍ لوی قرباني هېواد دی، چې له ټولو نورو هېوادونو دغلته ډېرې ترهګریزې پېښې رامنځته شوې دي.

پر ۲۰۱۹ کال له ترهګرۍ بریدونو ۱٣ زره ٨٢٦  کسان وژل شویو، چې ۵۷۲۵  یې افغانان دي.

د ترهګرۍ د نړیوال شاخص له مخې؛ په ۲۰۱۹ کال کې د نړۍ له شل خونړیو پېښو اووه یې په افغانستان کې رامنځته شوي، چې طالبانو تر سره کړي دي.

د ترهګرۍ په نړیوال شاخص کې راغلي؛ الشباب، طالبان، داعش او بوکو حرام په ترتیب سره څلور خونړۍ ډلې پېژندل شوي، چې طالبانو په کې دوه یم ځای لري.

د دغه نوملړ له مخې، له افغانستان وروسته په نیجریه کې ډېرۍ ترهګریزې پېښې رامنځته شوې دي.

د ترهګرۍ نړیوال شاخص، چې هر کال د نړۍ په ۱۶۳ هېوادونو کې د ترهګرۍ اغېزې څېړي؛ د اقتصاد او سولې نړیوالې موسسې لخوا  چمتو کیږي.

بشپړ راپور دلته   وګورئ.

Continue Reading

تازه خبرونه

په افغانستان کې د یو شمېر آسترالیایي سرتېرو قراردادونه فسخه شول

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: November 26, 2020)

د آسترالیایي رسنیو د څرګندونو له مخې؛ د دې هېواد حکومت په افغانستان کې د ملکي وګړیو او بندیانو پر وژلو تورن لس سرتېري له دندې ګوښه کړي دي.

آسترالیايي رسنیو په ډاګه کړې؛ له باوري شواهدو له خپرېدو وروسته دې هېواد په افغانستان کې د لږ تر لږه لس ځانګړیو سرتېرو تړونونه د ملکي وګړیو د ناقانونه وژنې له کبله فسخه کړي دي.

تېره اوونۍ د آسترالیا حکومت یو لړ باوري شواهد وموندل، چې آسترالیایي ځواکونو په افغانستان کې ملکي وګړي او بندیان وژلي دي.

د ای بي سي سرچینې د څرګندونو له مخې؛ هغه ملکي افغانان، چې د کورنۍ غړي یې د آسترالیا ځانګړيو ځواکونو وژلي؛ اوس هم د عدالت، تاوان او غرامت غوښتنه کوي.

په دې راپور کې راغلي؛ د آسترالیا ۱۹ سرتېري د ملکي افغانانو د وژنې پر تور محاکمه کیږي، چې  تر دې دمه یې ۹ پېژندل شوي او قضایي بنسټونو ته سپارل شوي دي.

راپور دا هم په ډاګه کړې، چې له دغو تورنو سرتېرو څخه ۱۰ یې په رسمي بڼه له دندې ګوښه شوي دي.

په افغانستان کې د قربانیانو کورنیو ویلي، چې د ملکي وګړیو د وژنې عاملین دې د قانون منګولو ته وسپارل شي.

د روزګان ولایت د سرخوم کلي اوسیدونکی عبدالطیف، چې د استرالیايي ځواکونو د عملیاتو پرمهال یې خپل پلار له لاسه ورکړی؛ یادې رسنۍ ته ویلي: زه عدالت غواړم. همدارنګه هغه دردونه، چې دوی ماته رسولي؛ زه یې د جبران غوښتونکی یم.

عبدالطیف زیاته کړې: د اسلامي قانون له مخې دې عدالت رامنځته شي؛ ځکه، چې جرمونه په افغانستان کې شوي او دا سرتېري باید پر اسلامي قانون محاکمه شي. که دوی پر آسترالیایي قانون محاکمه کیږي؛ نو د ژوند تر پايه باید په بند کې وي. مونږ عدالت او تاوان دواړه غواړو.

په راپور کې دا هم راغلې؛ که داسې کره شواهد تر لاسه شي، چې آسترالیايي ځواکونو د افغانانو په وژلو کې ښکېل وي؛ بیا، نو د آسترلیا حکومت باید د قربانیانو کورنیو ته ژر تر ژره تاوان او غرامت هم ورکړي.

آسترلیایي کارپوهانو ويلي؛ دا به بېسارې وي، چې په بهر کې د آسترالیا اتباع محاکمه کړي.

دوی زیاته کړې: د آسترالیا لپاره یوازې یوه لار پاتې ده، چې له پخپل خوندیتوب سترګې پټې کړي؛ خو دا به د قانوني ستونزو لامل شي.

Continue Reading
Advertisement

Trending