Connect with us

بی بی سی پښتو

د ښکلا سیالۍ کې اخ و ډب؛ د ګټونکې ښځې سر مات شو

Avatar

خپور شوی

 په

(Last Updated On: April 6, 2021)
سري لنکا

AFP

په سري لنکا کې د ښکلا تر ټولو ستره سیالۍ کې پر دریځ یا سټېج د اخ و ډب له رامنځته کېدو وروسته د سیالۍ ګټونکې مېرمن سر ټپی شوی دی.

د یکشنبې پر ورځ د سري لنکا ښکلا ملکې سیالۍ کې پشپیکا ډي سلوا ګټونکې اعلان شوه او دغه سیالۍ د هېواد پر ملي ټلویزیون هم خپرېده.

خو له اعلان څو شېبې تېرې وې، چې د ۲۰۱۹ کال ورته سیالیو ګټونکې مېرمنې د اغلې ډي سلوا له سره تاج واخیست او ادعا یې وکړه، چې نوموړې طلاقه شوې، ځکه باید ګټونکې و نه بلل شي.

د مراسمو منتظیمینو وروسته اعلان وکړ، چې اغلې ډي سلوا نه ده طلاقه شوې او تاج یې بېرته هغې ته سپاري.

دغه سیالۍ د یکشنبې پر شپه د پلازمېنې کولمبو یو تیاتر ننداره کې تر سره شوې، چې منصفه پلاوي اغلې ډي سلوا پکې ګټونکې اعلان کړه.

خو د ۲۰۱۹ کال دغسې سیالیو ګټونکې کارولین جیوري د اغلې ډي سلوا له سره تاج واخیست او له منتظمینو یې د یوه خبره تکرار کړه، چې په سیالیو کې ګډون کوونکې مېرمنې باید طلاق شوې نه وي. اغلې جیوري نندارې ته ناستو خلکو ته وویل:

یو اصول دا دی چې په سیالۍ کې د واده شویو او بیا طلاق شویو ښځو مخه نیسي، ځکه نو زه دا اقدام کوم، چې دا تاج باید د دویم ځای ګټونکې پر سر کېښودل شي.

سري لنکا

BBC
په ویډیويي کلیپ کې لیدل کېږي چې تاج دویم ځای خپلونکې مېرمن ته ور په سروي.

په یوه ویډیو کې لیدل کېږي، چې اغلې جیوري تاج له اغلې ډي سلوا اخلي، د دویم ځای ګټونکې مېرمن پر سر یې ږدي او اغلې ډي سلوا له اوښکو ډکې سترګې له دریځه کوزیږي.

منتظمینو له اغلې ډي سلوا بښنه غوښتې چې وايي، له مېړه بېله شوې، خو طلاق یې نه دی اخیستی. وروسته نوموړې پر فېسبوکپاڼه ولیکل، روغتون ته د سر ټپونو درملنې لپاره تللې وه.

نوموړې زیاتوي، رښتینې ملکه هغه ښځه نه ده، چې د بلې ښځې تاج اخلي. د سري لنکا مېرمن نړۍ ملي سیالۍ مشر چاندي مل جیاسینګ بي بي سي ته وویل، د سې شنبې پر ورځ به اغلې ډي سلوا ته تاج بېرته ورکړل شي. نوموړی وايي:

دا زموږ لپاره یو شرم دی، د نه منلو خبره ده. د مېرمن سري لنکا نړۍ ښکلا سیالي په هېواد کې یوه مهمه سیالي بلل کېږي. په مراسمو کې د لومړي وزیر مېرمنې هم ګډون کړی و.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

د مور بې هوشۍ کې معجزه ماشومه څنګه وزېږېده؟

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: May 11, 2021)
خدیجه

BBC
مریم چې روغتون ته ولاړه له خپلې کورنۍ سره یې خدای پاماني وکړه

یوه میندواره ښځه چې د کورونا وبا له کبله بې هوشه شوې وه، د ماشوم تر زیږولو یوه ورځ وروسته په هوش راغله.

مریم احمد چې روغتون ته تلله، له ځان سره یې خپله بکسه کې لازم توکي نه وو اخیستي، ځکه هلته یې د اوږدې مودې لپاره د پاتېدو تمه نه وه.

دې او مېړه یې عثمان د خپل ماشوم لپاره د میندوارۍ په نهه ویشتمه اونۍ کې نوم غوره کړی و، خو د مریم وضعیت په خرابېدو شو.

۲۷ کلنه مور چې له سالنډۍ کړېږي، په نازک حالت کې وه.

دې ویل، د اکسیجن ماسک هم ډېره ګټه نه ورته کوله او خبرې یې هم سمې نه اورېدلې:

”ډېر زیات غورېږ و. یوچا زما مخ مینځه او پالنه مې یې کوله. بدن مې سخت کمزوری شوی و”.

“خدای پاماني وکړه”

مور او ماشومه یې

BBC
مریم خپلې ماشومې ته خدیجه نوم غوره کړ

مریم وايي “هرڅه ډېر ژره پیل شول، پنځو دقیقو کې یې راته وویل چې مصنوعي تنفس باید واخلې، زه په بې هوشۍ کې وم چې جراحي عملیات کې مې ماشوم زیږولی. ما ته یې وویل باید خدای پاماني وکړم؛ ځکه ښايي ومرم”.

مریم په سوانزي کې له خپلې مور سره اړیکه ونیوه، ډاکټر یې له مېړه سره- چې په کور کې له خپل یو کلن زوی یوسف سره و- تماس ونیو.

دا وايي “ما له خپل مېړه او زوی سره خبرې ونه کړې. تر دې مخکې یوه شپه هم له خپل زوی لرې نه وم تللې. د فېس ټایم له لارې مې له خپل پلار سره دوه دقیقې خبرې وکړې. مور مې ټکان خوړلی و”.

مریم د جنورۍ پر ۱۸مه ماشومه زیږولې چې وزن یې ۱٫۱۷ کیلوګرام و.

د خوښۍ ځای دا و چې مریم په دویمه ورځ په خود کې شوه او ډاکټر یې هم ورته حیران و.

دا وايي: “څه چې تېر شوي نه یم پرې خبره شوې. ناڅاپه په هوش شوم ومې لیدل چې خېټه کې مې ماشوم نشته. د درد احساس مې وکړ”.

په لومړیو ورځو کې یې خپل ماشوم ونه شو لیدلی، نرسانو یوازې د هغه وېډیوګانې او عکسونه ورښودل.

مور او ماشومه یط

BBC
خدیجه که څه هم تر وخت مخکې زیږېدلې، خو روغتیايي حالت یې ښه دی

په روغتون کې ټولو د هغې پالنې او روغتیا ته پام کاوه.

“ان صفاکار هم ډاډ راکاوه چې ماشوم مې ښه دی او رانه غوښتل یې چې څه نوم دې ورته غوره کړی”.

د قوي ماشومې لپاره قوي نوم

تر زیږون یوه اونۍ وروسته مریم او مېړه یې د خپل ماشوم لپاره د نامه پر غوره کولو بوخت و. خدیجه نوم یې ورته غوره کړ.

مریم وايي “په اسلامي دین کې خدیجه د یوې قوي او خپلواکې ښځې نوم دی. زما له نظره زما لور قوي ده”.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

“د نړیوالو مرستو کمېدل د افغان ښځو روغتیا ګواښي”

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: May 7, 2021)
د ښځو روغتيا

Getty Images

د بشري حقونو د څار سازمان وايي له افغانستان سره د نړیوالې ټولنې مرستو کمېدو په دغه هېواد کې روغتیايي اسانتیاو ته د ښځو لاسرسی کم کړی دی.

دغه بنسټ د خپل یوه رپوټ موندنې چې نن یې خپرې کړې، ټکان ورکوونکې بللې دي او له نړیوالې ټولنې یې غوښتي چې روغتیايي مرستې دې له سیاسي او امنیتي مسلو پرته وارزوي.

د بشري حقونو څار سازمان خبرداری ورکړی چې د افغانستان له روغتیايي سیستم سره مرسته د مرګ او ژوند خبر ده او که مرستې کمې شي نو ښايي ډېرې مېرمنې خپل ژوند له لاسه ورکړي.

دغه بنسټ له افغان دولته هم غوښتي چې د روغتیايي سیستم سمون خپل لومړیتوب وګرځوي او طالبانو ته یې ویلي، ښځو ته دې اجازه ورکړي چې روغتیايي اسانتیاو ته لاسرسی ولري.

د دغه سازمان د ښځو برخې مسؤله هیدر بار وايي، د مرستو کمېدو له همدا اوسه د ښځو او نجونو پر ژوند ناوړه اغېزې کړې دي او د روغتیايي آسانتیاوو ته یې لاسرسی او کیفیت اغېزمن کړي دي. نوموړې وایي:

“شمېرې ښيي د هغو ښځو شمېر چې تر زیږون مخکې او د زیږون پرمهال مسلکي کسانو ته لاسرسی ولري د کمېدو په حال کې دی. په افغانستان کې په هرو لسو زرو کسانو کې څلور اعشاریه شپږ ډاکټرانو ، نرسانو او روغتیاپالانو یا قابلو ته لاسرسی لري. خو د روغتیا نړیوال سازمان د شمېرو پر بنسټ له هرو لس زرو کسانو له ۲۳ تنو کمو روغتیايي کارکوونکو ته لاسرسی ولري، د ځواک له سخت کمښت سره مخ دي او دا حالت په افغانستان کې ټکان ورکوونکی دی”.

د بشري حقونو د څار بنسټ وايي نړیوال مرسته کوونکي په تمه دي چې د نړیوالو ځواکونو وتلو سره به طالبان ډېرې سیمې ونیسي که نه، خو دا خبر په افغانستان کې د بنسټزو خدموتونو د کمېدو لامل نه شي کېدای.

افغانې ښځې او روغتیایي اسانتیاوې

د ښځو روغتيا

Getty Images

د افغانستان د روغتیا وزارت شمېرې ښيي د هرو سلو زرو مېرمنو له ډلې ۶۹۵ یې د زېږون پر مهال خپل ژوند له لاسه ورکوي. په داسې حال کې چې دا شمېر تر څو کلونو مخکې شاوخوا ۳۰۰ تنه وو.

اوس د بشري حقونو څار بنسټ وايي اړتیا ده چې مرستندویه هېوادونه د ښځو او نجونو روغتیايي خدمتونو په ګډون د افغانانو اړتیاوې او لومړیتوبونه په پام کې ونیسي.

دغه بنسټ له امریکا او ټولو هغو هېوادونو چې افغانستان ته یې سرتېري استولي غوښتي چې له دغه هېواد سره مرستې دې د ځواکونو وتلو له بحث ور هاخوا وارزوي.

دغه سازمان له افغان حکومته هم غوښتي چې د روغتیايي سیستم سمون خپل لومړیتوب وګرځوي او طالبانو ته یې ویلي، ښځو ته دې اجازه ورکړي چې روغتیايي اسانتیاوو ته لاسرسی ولري، او د روغتیا په برخه کې د ښځو د زده کړو ملاتړ وکړي.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

مالي کې یوې مور ۹ ماشومان زیږولي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: May 5, 2021)
مالي

BBC

یوې ماليایۍ ښځې په یو ځل نهه ماشومان زېږولي چې ډاکتران یې نادره پېښه ګڼي.

د مالي روغتیا وزېرې فنتا سیبي په یوه اعلامیه کې ویلي ۲۵ کلنې حلیمه سیسې د سې شنبې پر ورځ د مراکش په یوه روغتون کې ۵ لوڼه او ۴ زامن وزېږول.

حلیمې دا ماشومان د سېزارین په مرسته نړۍ ته راوړي.

په مالي او مراکش کې د اغلې سیسې جلا ترسره شویو الټراساونډ معایناتو ښودلې وه چې هغه به ۷ ماشومان وزېږوي او دوه نور یې نه وو تشخیص شوي.

د مالي روغتیا وزیرې سې شنبه خپله اعلامیه کې ویلي دا مور او ماشومان “له ښې روغتیا برخمن” دي.

هغې مالي او مراکش کې د روغتیايي ډلو “مسلکي چلن د دې مېندوارۍ د ښې او خوشاله پایلې اساس بللی” او ډاکترانو ته یې له دې کبله مبارکي ویلې ده.

ټاکلې چې حلیمه سیسې څو اونیو کې له خپلو ماشومانو سره کور ته ستنه شي.

رویټرز خبري اژانس په یوه رپوټ کې ویلي د اغلې سیسې مېنداورۍ د لویدیزې افریقا دغه هېواد مجذوب او د مشرانو پام ور اړولی.

رپوټ وايي چارواکو هغه تخصصي پاملرنې ته د اړتیا له مخې مراکش ته ولېږدوله.

د مراکش د روغتیا وزارت ویاند رشید کودهاري هم د فرانسې خبري اژانس ته ویلي چې هغه تر دې وړاندې دغه هېواد کې کله په یو ځل د دومره ماشومانو د زېږدون خبر نه دی اورېدلی.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي