Connect with us

بی بی سی پښتو

د ټیک ټاک نجونو د بندیانولو حکم لغوه شو

Avatar

خپور شوی

 په

(Last Updated On: January 13, 2021)
مَوَدّه الادهم

AFP
محکمې پر مَوَدّه الادهم لګول شوې نغدي جرمانه تایید کړه

د مصر یوې محکمې د دوو هغو نجونو د بند حکم لغوه کړی، چې تېر کال پر ټیک ټاک یوې وېډیو خپرولو سره د “شرم او حیا په تر پښو لاندې” کولو تورنې شوې دي.

مَوَدّه الادهم او حنین حسام له هغو پنځو کسانو دي، چې دوه کاله د بند سزا پرې ختلې وه او نژدې ۲۰ زره ډالر جرمانه شوې دي.

د سیمه ییزو رسنیو د رپوټونو له مخې، محکمې حنین بې ګناه اعلان کړه، خو پر مَوَده او نورو تورنو یې جرمانه تایید کړه.

دې مسلې په مصر کې پراخ غبرګونونه وپارول او دا نجونې د “ټیک ټاک نجونو” په نامه مشهورې شوې.

د فرانس پرېس د خبر له مخې، حنین د ۲۰۲۰ کال اپرېل میاشت کې وروسته تر هغه ونیول شوه، چې یو درې دقیقې وېډیو کلیپ یې خپور کړ، هغې په دې کلیپ کې خپلو ۱٫۳ میلیون مینه والو ته وویل نجونې له دې سره کار کولو کې پیسې پیدا کولی شي.

رویټرز خبري اژانس ویلي، که څه هم محکمې د سې شنبې په ورځ له حنین ستر تورونه لیرې کړل، خو لاهم د انسانانو په پېر او پلور تورنه ده.

د تېر کال مې میاشت کې، چارواکو مَوَده وروسته تر هغه ونیوه چې په ټیک ټاک او انسټاګرام یې د ملنډو یو کلیپ خپور کړ.

تر اوسه د دریو نورو تورنو کسانو – چې سړي دي – هویت نه دی مالوم شوی خو د بند حکم یې لغوه شوی دی.

پر دواړو ښځو د “فسق” تور لګول شوی دی.

د مصر د قانون له مخې، بې حیایۍ ته د کسانو هڅول له قانون سرغړونه ګڼل کېږي.

رپوټونه وايي، په وروستیو میاشتو کې مصر کې د ټیک ټاک مینه وال ډېر شوي، په تېره کله چې حکومت د کوویډ-۱۹ ناروغۍ د خپرېدو له کبله په هېواد کې محدودیتونه ولګول.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

د چینایۍ محکمې تاریخي پرېکړه؛ مېړه باید مېرمنې ته د کور کار بدل کې پیسې ورکړي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: February 24, 2021)
Woman cleaning stove

Getty Images

د بیجینګ یوې محکمې د طلاق په یوه قضیه کې یو سړی په دې مکلف کړی چې خپلې ښځې ته د کورني کار د جبران لپاره پیسې ورکړي.

دې سړي ته امر شوی چې د پنځه کلن ودني ژوند په موده کې خپلې مېرمنې ته د کور د کارونو بدل کړې څه باندې ۷ زره امریکایي ډالره ورکړي.

ګڼو کسانو د محکمې دا پرېکړه تاریخي بللې ده او له دې سره په کورونو کې د ښځو د کار په اړه بحثونه پیل شوي دي.

دغه حکم د ودونو په اړه د نوي مدني قانون له تصویب څخه وروسته صادر شوی.

د نوي قانون له تصویب وړاندې، یوازې له واده مخکې د هوکړې په صورت کې، یو کس کولای شول د کورني کار په بدل کې د پیسو غوښتنه وکړي.

خو اوس یوه مېرمن یا مېړه کولی شي چې د طلاق پر وخت د ماشومانو ساتنې،‌ د پاخه عمر کسانو د پالنې او د خپل ژوند ملګري سره د هغوی په کار کې د مرستې بدل کې مالي جبران وغواړي.

د محکمې رییس د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل، چې له واده وروسته د یوې ښځې او مېړه د ګډو املاکو ویش د مادي مالونو په ویش پای ته رسیږي خو کورنی کار نامادي ارزښت لري.

کورنی کار د چا مسئولیت دی؟

Woman cleaning table

Getty Images

دې جوړې په ۲۰۱۵ کال کې واده کړی و، خو تېر کال یې مېړه چېن وغوښتل چې خپله مېرمنه طلاقه کړي. مېرمن یې وانګ په پیل کې طلاق ته زړه نا زړه وه، خو وروسته یې له مېړه وغوښتل چې د پنځو کالو کورني کار مالي جبران ورکړي.‌

وانګ ادعا کړې چې په پنځه کلن ودني ژوند کې یې مېړه ورسره د کور په کارونو او د زوی په ساتنه او پالنه کې مرسته نه ده کړې. ‌

د کورني کار او د هغه د ارزښت د تولید بحث په وروستیو کلونو کې له پخوا ډير د ښځو د فعالانو او د جنسیت برخې د متفکرانو د پام وړ ګرځېدلی دی.

اټکل کیږي چې د چین ښځې په ورځني ډول نږدې څلور ساعته وخت پرته له مزده د کورني کار لپاره ځانګړی کوي.

له دغه بحث سره اړوند هشټګ د چین په خواله رسنیو کې له پنځه سوه اویا میلیونو ډير ځله لیدل شوی دی.

ډيری کارپوهانو تر اوسه استدلال کړی دی چې د زیان جبران ډير کم دی، ځکه چې تقریبأ د ماشومانو د روزونکي ګومارنه په یو کال کې نږدې ۷۷۰۰ ډالر لګښت لري.

د خواله رسنیو بحث کې ګڼو کسانو پر مېړونو غږ کړی چې د کور په کارونو کې مرسته وکړي، او مېرمنو ته یې سپارښتنه کړې چې له واده وروسته هم خپلې دندې او مسلک ته دوام ورکړي.‌

Continue Reading

بی بی سی پښتو

سعودي پوځ کې ښځې شاملوي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: February 24, 2021)
سعودي پوځ

Getty Images

د سعودي عربستان دفاع وزارت هغه اعلان تاوده بحثونه پارولي، چې وايي ښايي پوځي خدمت کې ښځو ته هم ونډه ورکړل شي.

د سعودي د ورځپاڼو په ویننا، دفاع وزارت اعلان کړی چې د ۱۴۴۲ هجري قمري کال لپاره به ښځو او سړیو دواړو ته د پوځي خدمت کولو امکانات یوشان کړي.

ښځې په دې پوځي برخو کې پوځ ته داخلېدلی شي:

  • د سعودي شاهي ځمکني ځواکونه
  • د سعودي شاهي هوايي – دفاعي ځواکونه
  • د سعودي شاهي هوايي ځواکونه
  • د سعودي شاهي سمندري ځواکونه
  • د سعودي شاهي ستراتیژیکو توغندیو ځواکونه
  • د وسله وال ځواک د عامه روغتیايي خدمتونو اداره

د ښځو لپاره شرطونه:

  • د سعودي تابعیت به لري او په دې هېواد کې به لویه شوې وي، هغه ترې مستثنا دي چې له خپل پلار سره یې د دولت خدمت کې بهر کار کړی وي.
  • ښه خوی لرونکې به وي او په کوم جرم به نه وي محکومه شوې.‌
  • له طبي اړخه وړتیا ولري.
  • له نا سعودي وګړي سره به یې واده نه وي کړی.

که څه هم د سعودي پوځ ته د ښځو داخلېدل کومه نوې خبره نه ده، خو په رسمي ډول یې اعلان د سعودیان پر مخالفانو او تاییدوونکو وېشل شوي دي.

یوشمېر ټویټر کارنو دا ښځو ته د اسانتیا برابرول بللي.

ګڼو سعودي ښځو خوښي‌‌ ښودلې او پوځ‌ کې د ښځو ونډه یې ستایلې او وايي غواړي پوځ کې داخلې شي.

ځو د سعودي ولیعهد محمد بن سلمان د ښځو ملاتړی بللی دی.‌

د ابراهیم المنیف په نامه یوه تن لیکلي، پوځ خدمت ته د ښځو داخلېدل په اسلامي ډګر او د سعودي په کچه کومه نوې خبره نه ده، خو په اسلامي تاریخ کې، ځینې صاحبیانې (ام عماره او رفیدة الاسلمیة) په جګړو کې ګډون کړی و او وسلې یې لرلې.

دی وايي، د سعودي په تاریخ کې اتلې (غالیة البقمیة) هم وسله راخیستې وه، جګړه یې کړې وه، او ترکي ځواکونو ته یې ماتې ورکړې وه.‌

نورو بیا ویلي چې د هېواد دفاع پر هر وګړي (ښځه او نر) لازمي ده.‌

“جسمي وړتیا”

.

Getty Images

په مقابل کې، ځینې پر دې اند دي چې په پوځي ډګر کې د ښځو وړتیا ښودل ښايي ګران کار وي، ځکه چې د ښځې جسم کمزوری دی.

ثواب الشاطري پر دې نظر دی چې په پوځي ډګر کې چې اداري، طبي او د خوړو او لوجستیک کارونه یې دنده وي، ښځو ته کار مناسب دی.‌

نورو بیا ویلي چې ښځو ته پوځ کې کار کول مناسب نه دی.‌

له څه مودې راهیسې سعودي عربستان د ښځو د حقونو برخه کې د سمون راوستلو شاهد دی، چې لومړی کار یې ښځو ته د موټر چلولو او د یوازې اوسېدو اجازه ورکړه.

خو د ښځو د حقونو فعالان وايي، لاهم سعودي عربستان یو شمېر ښځې د خپلو حقونو د غوښتلو په پلمه بندیانې کړې دي.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

شمالي وزیرستان کې څلور ښځې په ډزو وژل شوې دي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: February 22, 2021)

د خیبر پښتونخوا په شمالي وزیرستان کې دوشنبه سهار د یوې غیر دولتي موسسې څلور ښځینه کارمنې د وسلوالو په ډزو وژل شوې دي. د دې ښځو نومونه ناهید، ارشاد، جویریه، عایشه او مریم ښودل شوي دي.‌

دې څلور واړه ښځو سیمه کې “د مېرمنو ځواکمنولو” په نامه یوه پروژه کې کار کاوه او ټاکل شوې وه چې دا خپرونه یې دوه ورځې وروسته ختمه شي.

تر دې دمه کومې ډلې د برید مسئولیت نه دی منلی، خو سیمه کې له څه مودې راهیسې هدفي وژنې ډ‌ېرې شوې دي.

د پولیسو په رپوټ کې د دې موسسې نوم “سباوون” ښودل شوی دی، خو یادې موسسې په یوه اعلامیه کې ویلي چې وژل شوې ښځې د دوی کارمنې نه وې.

پولیسو ویلي، د دوشنبې بر سهار د دې موسسې پنځه ښځینه کار کوونکې له بنو ښاره د شمالي وزیرستان میرعلي سیمې ته روانې وې.

دپولیسو رپوټ کې راغلي، کله چې دا ښځې خپل دفتر ته ورسېدې نو مریم له موټره ښکته شوه، خو څلور نورې ښځې لا هم موټر کې وې.

هماغه شېبه نامالومو وسلوالو یې پر موټر ډزې وکړې او څلور واړه یې ځای په ځای ووژلې. په برید کې د دوی موټروان عبدالخالق هم ټپي شوی دی او دا مهال په ځایي روغتون کې بستر دی.

د دې ښځو په اړه ویل کېږي چې ټولې د بېوزله کورنیو وې او په ورځنۍ مزدورۍ یې یوې موسسې سره کار کاوه.‌ دوی په سیمه کې ځایي ښځو او نجونو ته د خیاطۍ، لاسي صنایعو او سینګار برخه کې روزنه ورکوله.‌

وزیرستان کې خرابېدونکی امنیتي وضعیت

سکیورٹی فورسز (فائل فوٹو)

Getty Images

پښتون ژغورنې غورخنګ یوه مشر او د پاکستان قامي اسمبلۍ کې د شمالي وزیرستان غړي محسن دوړ د دې پېښې په غبرګون کې پر خپله ټوېټر پانه لیکلي، د پاکستاني پوځ عملیاتو په سیمه کې ترهګر نه دي ختم کړي او دې ترهګرو نن د غیر دولتي موسسې څلور کارکوونکې ووژلې.

ښاغلي دوړ لیکلي، دوی اوس دغه ترهګر او سمبالوونکي یې پېژني او ژر به یې له تکتیکونو پرده پورته کړي.

https://twitter.com/mjdawar/status/1363864222057205765

په شمالي او سویلي وزیرستان کې له تېرې څه مودې راهیسې امنیتي‌ وضعیت یو ځل بیا خراب شوی او هدفي وژنې او پر امنیتي کسانو بریدونه یو ځل بیا پیل شوي.

د پاکستاني پوځ ویاند تورن جنرال بابر افتخار د دې ښځو د وژنې په غبرګون کې ویلي، وزیرستان له ترهګرو پاک کړل شوی دی، خو د وضعیت نورمالېدو کې به وخت لګي.

نوموړی وایي، دا یوه جنایي قضیه ده او هرې پېښې ته باید د ترهګرۍ په سترګه ونه کتل شي.

د هغه په وینا، د پولیسو روزنه روانه ده او کله چې نوي افسران د پخوانیو قبایلي سیمو په پولیس تاڼو کې ځای پر ځای شي نو وضعیت به ښي شي.

یاده دې وي چې د پاکستان پوځ په ۲۰۱۴ کال کې شمالي وزیرستان کې د ضرب عضب په نامه پوځي عملیات پیل کړي وو چې څلور کاله یې دوام وکړ.

په ۲۰۱۸ کال کې دا عملیات پای ته ورسېدل او له سیمې سلګونه زره بېځایه شويو کسانو ته اجازه ورکړل شوه چې بېرته خپلو کورونو ته ور ستانه شي.‌

په ۲۰۱۹کال کې پخوانۍ قبایلي اېجنسۍ د خیبر پښتونخوا صوبې برخه شوې. خو دې سیمو کې امنیتي وضعیت لا هم ترینګلی دی او غیر دولتي موسسې هلته په ډاډه زړه فعالیت نه کوي.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي