Connect with us

تازه خبرونه

د آی او سي د زنګون وهلو ضد قانون له بشري حقونو سرغړونه ده

Ariana News

خپور شوی

 په

(Last Updated On: June 15, 2020)

د لوبغاړیو نړیوال غورځنګ په ډاګه کړې؛ د آی او سي هغه قانون، چې سیالان د توکمپالنې پر ضد د لاریونونو له ملاتړه منع کوي له بشري حقونو  سرغړونه ده.

دا په داسې حال کې ده، چې د اولمپیک نړیوالې کمیټې (آی او سي) د جنورۍ په میاشت کې یو قانو وضع کړ (پنځوسمه مقرره) چې له مخې یې د ملاتړ په موخه د سیالانو زنګون وهل منع شوی دي.

په ۵۰ مه مقرره کې راغلي؛ د المپیک لوبو ځانګړتیا دا ده، چې له ټولې نړۍ څخه لوبغاړي د سولې او یووالي په فضا کې سره یوځای کیږي.

دغه مقرره لیکي: مونږ باور لرو، چې د یووالي ترټولو ستره بېلګه یو  او د اولمپیک په کورنۍ کې د نړۍ له ټولو غورو سره په همغږۍ کې ژوند کوو. دا د نړۍ لپاره یو ځانګړی مثبت پیغام دی. له همدې کبله په شخصي او نړېواله کچه دا مهمه ده، چې مونږ د اولمپیک ځایونه، ټولنې او کړنې بې پرې او له هر راز سیاسي، مذهبي یا قومي احتجاجونو څخه پاک وساتو.

د لوبغاړیو نړیوال غورځنګ ویلي، چې دا “له بشري حقونو څخه ښکاره سرغړونه” ده او په دې قانون کې باید بدلون راوړل شي.

دغه غوښتنه د جورج فلاویډ له مړینې وروسته رامنځته شوی؛ فلاویډ یو تورپوستې امریکایي و، چې تېره میاشت د امریکا په مینیناپولیس کې د پولیسو تر توقیف لاندې مړ شو او په متحده ایالاتو کې د پراخه لاریونونو لامل شوی دی.

په دې تړاو د المپیک نړیوالې کمیټې (آی او سي) ویلي؛ لوبغاړي به پخپله پریکړه وکړي، چې د المپیک له اساسي ارزښتونو  په څه ډول “په درنښت سره” ملاتړ وکړي.

تازه خبرونه

امریکا افغانستان ته پر الوتنې نوي بندیزونه ولګول

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: July 27, 2021)

د امریکا فډرال هوایي چلند ادارې (اف ای ای) د دوشنبې پر ورځ د زمري ۴ ویلي، چې د امنیتي چاپېریال د بدلیدو په غبرګون کې د افغانستان پر فضا پر امریکایي الوتنو نوي بندیزونه لګېدلي دي.

د یادې ادارې په بېړنۍ سپارښتنه کې راغلي، چې د ترهګرو خطرونو ته د پاملرنې له مخې د کابل معلوماتي سپارښتنو ته په کتو باید الوتنې له ۲۶۰۰۰ فوټو ټیټې نه وي. البته د کابل له هوایي ډګر پرته نور په ټول افغانستان کې باید یاد لوړوالی په پام کې ونیول شي.

د سرچینې د څرګندونو له مخې؛ یاد بندیږ پر ټولو امریکایي اوتنو ، چې افغانستان ته الوت کوي لګېدلی، له راتلونکې یکشنبې د پلي کېدو وړ دی.

د امریکا هوایي چلند ادارې ویلي، چې دا بندیزونه د امریکا پر پوځي الوتنو نه پلي کیږي.

Continue Reading

تازه خبرونه

په کاپیسا کې ناڅرګندو وسلوالو ښځینه پولیسه وژلې

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: July 26, 2021)

د کاپیسا پولیسو ویلي، چې تېره شپه په خپل کور کې یوه ښځینه پولیسه وژل شوې ده.

د کاپیسا د پولیسو ویاند عبدالشایق شورش ویلي، چې دغه پېښه د یکشنبې پر شپه شاوخوا ۹ بجې د دغه ولایت د کوهستان ولسوالۍ د شیرک پیرک په سیمه کې رامنځته شوې ده.

د پولیسو د څرګندونو له مخې، دغه يولیس افسره په خپل کور کې وژل شوې ده.

د وژنې علت ناڅرګند دی؛ خو شورش وايي، چې پدې اړه يې پلټنې پيل کړي دي.

تر دې دمه کومې ډلې یا فرد د برید مسولیت ندی منلی.

Continue Reading

تازه خبرونه

که د تاوتریخوالي مخنیوی ونشي د ملکي وګړیو مرګ و ژوبله به ډېره شي – راپور

Ariana News

خپور شوی

په

توسط

(Last Updated On: July 26, 2021)

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي د دوشنبه پر ورځ خبرداری ورکړی، چې د روانې جګړې او د دې په پایله کې د اغېزمنو خلکو وژنو، بد چلند، تعصب او تبعیض له رامنځته کېدو اندېښمن شوي دي.

ملګرو ملتونو د دوشنبې پر ورځ د زمري ۴ په ډاګه کړې؛ که په افغانستان کې اړین او بنسټیز ګامونه پورته نشي، په ۲۰۲۱ زېږدیز کال کې به ملکي مرګ ژوبله بېسارې لوړه شي.

د ملګرو ملتونو راپور، چې نن خپور شوی ښیي؛ له هغه مهاله، چې یوناما په افغانستان کې د ملکي مرک و ژوبلې ثبتول پیل کړي؛ د سږني ۲۰۲۱ زېږدیږ کال ملکي زیانونو تر ټولو لوړه کچه رامنځته کړې ده.

یوناما څرګنده کړې؛ د روان ۲۰۲۱ زېږدیز کال په تېرو ۶ میاشتو کې له وسلوالو جګړو ۵۱۸۳ ملکي تلفات (۱۶۵۹ وژل شوي او ۳۲۵۴ ژوبل) ثبت شوي، چې د ۲۰۲۰ کال د ورته مهال په پرتله ۴۷ په سلو کې زیاتوالی ښيي.

یوناما د مې او جون په میاشتو کې ځاني زیانونه د اندېښنې وړ بولي او څرګندوي؛ ټولټال ۲۳۹۲ تنو ته مرګ ژوبله اوښتې (۷۸۳ وژل شوي او ۱۶۰۹ ټپیان) چې دا له ۲۰۰۹ کال راپدیخوا، چې یوناما په منظم ډول د ملکي تلفاتو ثبتول پیل کړي؛ ترټولو لوړ شمېر دی. د ۲۰۲۱ له جنورۍ تر اپریل میاشتو موده کې ۲۷۹۱ ملکي کسانو ته مرګ و ژوبله اوښتې (۸۷۶ وژل شوي او ۱۹۱۵ ټپیان).

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې ډيبرا لاينز ويلي: زه له طالبانو او حکومتي مشرانو هیله کوم، چې د جګړو بې خونده او وحشتناکې تراژیدۍ او پر ملکي وګړیو يې ويجاړوونکیو اغېزو ته پام وکړي. دا راپور ښکاره خبرداری ور کوي، چې که د مخ پر ډېرېدونکي تاوتريخوالي مخه ونه نيول شي؛ نو سږکال به ملکي افغانانو ته درنده مرګ و ژوبله واوړي.

د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې، چې د یوناما مشره هم ده پر طالبانو او حکومتي مشرانو غږ کړی، چي: د خبرو اترو پر میز خپلې هڅې چټکې کړي او د افغان پر وړاندې د افغان د جګړې مخه دې ونیسي؛ افغانان دې خوندي کړي او د هغوی د ښه راتلونکي لپاره دې هیله من شي.

د یوناما د راپور له مخې؛ د می او جون په خونړیو میاشتو کې ډېرې جګړې له ښارونو بهر نسبتآ کم نفوسه سیمو کې ترسره شوي دي. ملګري ملتونه سخته اندېښنه لري، چې که په ښاري ګڼمیشتو سیمو کې پوځي کړنې ترسره شي؛ نو د ملکي وګړیو لپاره به یې پایلې ناورین رامنځته کوونکې وي.

ملګري ملتونه ښکېلو لوریو ته د ملکیانو د خوندیتوب په برخه کې د دوی نړیوال مسوولیتونه وریادوي او د دوی ځانګړیو هڅو ته نغوته کوي، چې ترټولو وروستۍ هغه یې د ۲۰۲۱ کال د جولای پر ۱۸مه نېټه د حکومتي او طالب استازیو ترمنځ د قطر په دوحه کې ګډه خپره شوې بیانیه ده، چې دوی په کې ملکي وګړیو ته د ځاني زیان نه رسیدو ژمنه کړې ده.

دیوناما ځانګړې غونی ځیږوو اندېښنه داده: د ۲۰۲۱ کال په لومړۍ نیمايي کې نږدې نیمايي ملکي مرګ و ژوبله ښځو، هلکانو او نجونو ته وراوښتې او د ټولو ملکي تلفاتو ۴۶ په سلو کې برخه جوړوي، چې ۳۲ په سلو کې (۱۶۸۲ ) یې بیا ماشومان(۴۶۸ وژل شوي او ۱۲۱۴ ټپیان). ۱۴ په سلو کې تلفات ښځو ته اوښتي، چې ټول ۷۲۷ کسان کیږي (۲۱۹ وژل شوي او ۵۰۸ ټپیان). ډېره ځوروونکې بیا داده، چې د بل هر کال د لومړۍ نیمايي پر پرتله، چې یوناما یې تلفات ثبت کړیدي؛ د سږکال په لومړي نیمايي کې ډېري ښځې او ماشومان وژل شوي او تپیان دي.

یوناما دا هم څرګنده کړې؛ د حکومت مخالف عناصر د ټولو ملکي تلفاتو د ۶۴ په سلو کې مسوولیت لري، چې: ۳۹ په سلو کې یې د طالبانو، نژدې ۹ په سلو کې یې د اسلامي دولت د خراسان ډلې لخوا او ۱۶ په سلو کې یې د نامشخصو حکومت مخالفو ډلو لخوا رامنځته شوي دي.

دغه راز حکومت پلوي ځواکونه د ۲۵ په سلو کې ملکي تلفات مسوولیت لري، چې: ۲۳ په سلو کې د افغانستان د ملي امنیتي ځواکونو او ۲ په سلو کې یې د حکومت پلوه وسلوالو ډلو او نامشخصو حکومت پلوو ځواکونو لخوا رامنځته شوي دي.

یوناما د ټولو تلفاتو ۱۱ په سلو کې د ځمکنیو جګړو او ډزو له کبله او نورو پېښو لکه د ناچاوده توکو او د پاته شویو چاودیدونکیو توکو له امله رامنځته شویو چاودنو ته منسوبوي، چې مشخص اړخ یې نشي په ګوته کیدی.

د ۲۰۲۰ کال د ورته مودې په پرتله، حکومت ضد عناصرو ته منسوب ملکي تلفات۶۳ سلنه ډېر شوي. پداسې حال کې، چې دولت ته منسوبو ځواکونو له لوري ملکي تلفات ۳۰ سلنه ډېروالی ښیي.

د افغان ځواکونو ویاند جنرال عمر شینواري نن په کابل کې یوې خبري غونډې ته وینا وکړه او د افغان ځواکونو لخوا د ملکي تلفاتو په اړه یې د یوناما راپور رد کړ.

هغه ویلي، چې امنیتي ځواکونو د ملکي تلفاتو د مخنیوي لپاره له ډېریو سیمو شاتګ کړی دی.

دغه راز طالبانو هم د ملکي تلفاتو په اړه د یوناما راپور رد کړی او هغه یې یو اړخیز او له دروغو ډک نومولی دی.

طالبانو په ډاګه کړې: په تېرو شپږ میاشتو کې د اسلامي امارت مجاهدین په قصدي ډول ملکیان وژلي یا بریدونه ترسره کړي چې کېدای شي د ملکي وګړو تلفات اړولی شي.”

د یادونې وړ ده، چې یوناما له ۲۰۰۹ کال راپدیخوا په سیستماتیک ډول د ملکي تلفاتو ثبتول پیل کړي؛ خو دا لومړی ځل دی، چې نړیوالو ځواکونو ته د ملکي تلفاتو یوه پېښه هم نده منسوب شوې.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي