Connect with us

بی بی سی پښتو

جلال اباد کې ۳ واکسیناتورې ووژل شوې

Avatar

خپور شوی

 په

(Last Updated On: March 30, 2021)
اوسني کمپاین کې تر نهه نیم میلیونو ډېرو ماشومان د واکسین اټکل شوی دی.

Getty Images
اوسني کمپاین کې تر نهه نیم میلیونو ډېرو ماشومان د واکسین اټکل شوی دی.

د افغانستان ختیځ ته له ننګرهار رپوټونه وايي، چې دغه ولایت کې د سې شنبې په ورځ درې واکسیناتورې وژل شوې دي.

د ننګرهار رسنیو مرکز بي بي سي ته د دې روغتیاپالو وژنه تایید کړه.

د دغه ولایت حوزوي روغتون کې روغتیایي سرچینې وايي، روغتون ته د ښځو درې مړي ور وړل شوي چې په ډزو وژل شوې دي.

ویل کېږي دا درې روغتیاپالې په دوو جلا پېښو کې وژل شوې دي.

دواړه پېښې له غرمې وړاندې همهاله د ښار په څلورمه ناحیه مجبور اباد او اوومه ناحيه غوچکو سيمه کې شوې دي.

یوې باوري سرچینې بي بي سي ته دا هم ویلي جلال اباد ښار کې د کتلوي معافیت ساحوي دفتر سره نږدې چاودنه شوې، چې مرګ ژوبله نه لري، خو دفتر یې زیانمن کړی دی.

ننګرهار کې دې وروستیو میاشتو کې پر ښځینه کارمنو بریدونه ډېر شوي دي.

د روانې مارچ میاشتې لومړیو کې هم جلال اباد ښار کې د یوه خصوصي تلوېزون درې کارمنې ووژل شوې.

د واکسین لړۍ

انځور له ارشییف اخیستل شوی دی.

Getty Images
انځور له ارشییف اخیستل شوی دی.

جلال اباد کې د دې روغتیاپالو وژل په داسې مهال دي چې افغانستان کې د ګوزڼ ضد پنځه ورځنی واکسین پرون پیل شوی دی.

د افغانستان عامې روغتیا وزارت وايي، دا کمپاین به د یونیسف او روغتیا نړيوال سازمان په همکارۍ په ټول هېواد کې تر جمعې روان وي.

د پولیو واکسین موسمي هڅې

“نیم میلیون هلمندي ماشومان د پولیو له ګواښ سره مخ دي”

افغانستان کې د ګوزڼ دوې تازه پېښې ثبت شوې دي

ټاکلې ده، په دې کمپاین کې له ۵ کلونو کم عمره ۹.۶ ميلیونه ماشومان واکسین شي.

پروسږکال په افغانستان کې د ګوزن ۵۶ مثبتې پېښې ثبت شوې وې، چې لویه برخه یې په سویلي ولایتونو کې وه.

خو سږ کال تراوسه د ماشومانو د فلج یوه پېښه د غزني په اندړ ولسوالۍ کې درج شوې ده.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

د مور بې هوشۍ کې معجزه ماشومه څنګه وزېږېده؟

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: May 11, 2021)
خدیجه

BBC
مریم چې روغتون ته ولاړه له خپلې کورنۍ سره یې خدای پاماني وکړه

یوه میندواره ښځه چې د کورونا وبا له کبله بې هوشه شوې وه، د ماشوم تر زیږولو یوه ورځ وروسته په هوش راغله.

مریم احمد چې روغتون ته تلله، له ځان سره یې خپله بکسه کې لازم توکي نه وو اخیستي، ځکه هلته یې د اوږدې مودې لپاره د پاتېدو تمه نه وه.

دې او مېړه یې عثمان د خپل ماشوم لپاره د میندوارۍ په نهه ویشتمه اونۍ کې نوم غوره کړی و، خو د مریم وضعیت په خرابېدو شو.

۲۷ کلنه مور چې له سالنډۍ کړېږي، په نازک حالت کې وه.

دې ویل، د اکسیجن ماسک هم ډېره ګټه نه ورته کوله او خبرې یې هم سمې نه اورېدلې:

”ډېر زیات غورېږ و. یوچا زما مخ مینځه او پالنه مې یې کوله. بدن مې سخت کمزوری شوی و”.

“خدای پاماني وکړه”

مور او ماشومه یې

BBC
مریم خپلې ماشومې ته خدیجه نوم غوره کړ

مریم وايي “هرڅه ډېر ژره پیل شول، پنځو دقیقو کې یې راته وویل چې مصنوعي تنفس باید واخلې، زه په بې هوشۍ کې وم چې جراحي عملیات کې مې ماشوم زیږولی. ما ته یې وویل باید خدای پاماني وکړم؛ ځکه ښايي ومرم”.

مریم په سوانزي کې له خپلې مور سره اړیکه ونیوه، ډاکټر یې له مېړه سره- چې په کور کې له خپل یو کلن زوی یوسف سره و- تماس ونیو.

دا وايي “ما له خپل مېړه او زوی سره خبرې ونه کړې. تر دې مخکې یوه شپه هم له خپل زوی لرې نه وم تللې. د فېس ټایم له لارې مې له خپل پلار سره دوه دقیقې خبرې وکړې. مور مې ټکان خوړلی و”.

مریم د جنورۍ پر ۱۸مه ماشومه زیږولې چې وزن یې ۱٫۱۷ کیلوګرام و.

د خوښۍ ځای دا و چې مریم په دویمه ورځ په خود کې شوه او ډاکټر یې هم ورته حیران و.

دا وايي: “څه چې تېر شوي نه یم پرې خبره شوې. ناڅاپه په هوش شوم ومې لیدل چې خېټه کې مې ماشوم نشته. د درد احساس مې وکړ”.

په لومړیو ورځو کې یې خپل ماشوم ونه شو لیدلی، نرسانو یوازې د هغه وېډیوګانې او عکسونه ورښودل.

مور او ماشومه یط

BBC
خدیجه که څه هم تر وخت مخکې زیږېدلې، خو روغتیايي حالت یې ښه دی

په روغتون کې ټولو د هغې پالنې او روغتیا ته پام کاوه.

“ان صفاکار هم ډاډ راکاوه چې ماشوم مې ښه دی او رانه غوښتل یې چې څه نوم دې ورته غوره کړی”.

د قوي ماشومې لپاره قوي نوم

تر زیږون یوه اونۍ وروسته مریم او مېړه یې د خپل ماشوم لپاره د نامه پر غوره کولو بوخت و. خدیجه نوم یې ورته غوره کړ.

مریم وايي “په اسلامي دین کې خدیجه د یوې قوي او خپلواکې ښځې نوم دی. زما له نظره زما لور قوي ده”.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

“د نړیوالو مرستو کمېدل د افغان ښځو روغتیا ګواښي”

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: May 7, 2021)
د ښځو روغتيا

Getty Images

د بشري حقونو د څار سازمان وايي له افغانستان سره د نړیوالې ټولنې مرستو کمېدو په دغه هېواد کې روغتیايي اسانتیاو ته د ښځو لاسرسی کم کړی دی.

دغه بنسټ د خپل یوه رپوټ موندنې چې نن یې خپرې کړې، ټکان ورکوونکې بللې دي او له نړیوالې ټولنې یې غوښتي چې روغتیايي مرستې دې له سیاسي او امنیتي مسلو پرته وارزوي.

د بشري حقونو څار سازمان خبرداری ورکړی چې د افغانستان له روغتیايي سیستم سره مرسته د مرګ او ژوند خبر ده او که مرستې کمې شي نو ښايي ډېرې مېرمنې خپل ژوند له لاسه ورکړي.

دغه بنسټ له افغان دولته هم غوښتي چې د روغتیايي سیستم سمون خپل لومړیتوب وګرځوي او طالبانو ته یې ویلي، ښځو ته دې اجازه ورکړي چې روغتیايي اسانتیاو ته لاسرسی ولري.

د دغه سازمان د ښځو برخې مسؤله هیدر بار وايي، د مرستو کمېدو له همدا اوسه د ښځو او نجونو پر ژوند ناوړه اغېزې کړې دي او د روغتیايي آسانتیاوو ته یې لاسرسی او کیفیت اغېزمن کړي دي. نوموړې وایي:

“شمېرې ښيي د هغو ښځو شمېر چې تر زیږون مخکې او د زیږون پرمهال مسلکي کسانو ته لاسرسی ولري د کمېدو په حال کې دی. په افغانستان کې په هرو لسو زرو کسانو کې څلور اعشاریه شپږ ډاکټرانو ، نرسانو او روغتیاپالانو یا قابلو ته لاسرسی لري. خو د روغتیا نړیوال سازمان د شمېرو پر بنسټ له هرو لس زرو کسانو له ۲۳ تنو کمو روغتیايي کارکوونکو ته لاسرسی ولري، د ځواک له سخت کمښت سره مخ دي او دا حالت په افغانستان کې ټکان ورکوونکی دی”.

د بشري حقونو د څار بنسټ وايي نړیوال مرسته کوونکي په تمه دي چې د نړیوالو ځواکونو وتلو سره به طالبان ډېرې سیمې ونیسي که نه، خو دا خبر په افغانستان کې د بنسټزو خدموتونو د کمېدو لامل نه شي کېدای.

افغانې ښځې او روغتیایي اسانتیاوې

د ښځو روغتيا

Getty Images

د افغانستان د روغتیا وزارت شمېرې ښيي د هرو سلو زرو مېرمنو له ډلې ۶۹۵ یې د زېږون پر مهال خپل ژوند له لاسه ورکوي. په داسې حال کې چې دا شمېر تر څو کلونو مخکې شاوخوا ۳۰۰ تنه وو.

اوس د بشري حقونو څار بنسټ وايي اړتیا ده چې مرستندویه هېوادونه د ښځو او نجونو روغتیايي خدمتونو په ګډون د افغانانو اړتیاوې او لومړیتوبونه په پام کې ونیسي.

دغه بنسټ له امریکا او ټولو هغو هېوادونو چې افغانستان ته یې سرتېري استولي غوښتي چې له دغه هېواد سره مرستې دې د ځواکونو وتلو له بحث ور هاخوا وارزوي.

دغه سازمان له افغان حکومته هم غوښتي چې د روغتیايي سیستم سمون خپل لومړیتوب وګرځوي او طالبانو ته یې ویلي، ښځو ته دې اجازه ورکړي چې روغتیايي اسانتیاوو ته لاسرسی ولري، او د روغتیا په برخه کې د ښځو د زده کړو ملاتړ وکړي.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

مالي کې یوې مور ۹ ماشومان زیږولي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: May 5, 2021)
مالي

BBC

یوې ماليایۍ ښځې په یو ځل نهه ماشومان زېږولي چې ډاکتران یې نادره پېښه ګڼي.

د مالي روغتیا وزېرې فنتا سیبي په یوه اعلامیه کې ویلي ۲۵ کلنې حلیمه سیسې د سې شنبې پر ورځ د مراکش په یوه روغتون کې ۵ لوڼه او ۴ زامن وزېږول.

حلیمې دا ماشومان د سېزارین په مرسته نړۍ ته راوړي.

په مالي او مراکش کې د اغلې سیسې جلا ترسره شویو الټراساونډ معایناتو ښودلې وه چې هغه به ۷ ماشومان وزېږوي او دوه نور یې نه وو تشخیص شوي.

د مالي روغتیا وزیرې سې شنبه خپله اعلامیه کې ویلي دا مور او ماشومان “له ښې روغتیا برخمن” دي.

هغې مالي او مراکش کې د روغتیايي ډلو “مسلکي چلن د دې مېندوارۍ د ښې او خوشاله پایلې اساس بللی” او ډاکترانو ته یې له دې کبله مبارکي ویلې ده.

ټاکلې چې حلیمه سیسې څو اونیو کې له خپلو ماشومانو سره کور ته ستنه شي.

رویټرز خبري اژانس په یوه رپوټ کې ویلي د اغلې سیسې مېنداورۍ د لویدیزې افریقا دغه هېواد مجذوب او د مشرانو پام ور اړولی.

رپوټ وايي چارواکو هغه تخصصي پاملرنې ته د اړتیا له مخې مراکش ته ولېږدوله.

د مراکش د روغتیا وزارت ویاند رشید کودهاري هم د فرانسې خبري اژانس ته ویلي چې هغه تر دې وړاندې دغه هېواد کې کله په یو ځل د دومره ماشومانو د زېږدون خبر نه دی اورېدلی.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي