Connect with us

بی بی سی پښتو

ثمر هارون بلور: د مېړه د وژنې بدل مې په سیاست واخیست

خپور شوی

 په

(Last Updated On: چنګاښ ۲۳, ۱۳۹۹)
په تېرو شاوخوا درویشتو کلونو کې د بلور کورنۍ د سیاسي ډګر درې غړي وژل شوي دي.

BBC
  • خدای نور ناصر
  • بي بي سي، اسلام اباد
په تېرو شاوخوا درویشتو کلونو کې د بلور کورنۍ د سیاسي ډګر درې غړي وژل شوي دي.

له نن دوه کاله وړاندې په همدې ورځ چې هارون بلور له کور ووت، نو مېرمن يې ورته وویل، چې ماښام پر وخت کور ته راشئ. هارون د وختي راتلو ژمنه ور سره وکړه. لاکن!!! هغه بیا کله هم نه راغی.

دوه کاله وړاندې د پېښور په یکه توت سیمه کې یوه ځانمرګي د انتخابي کمپاین یوه غونډه هدف کړه، چې پکې د عوامي نېشنل ګوند غړی هارون بلور او د دې ګوند تر شلو زیات نور غړي ووژل شول.

نن د هارون بلور دویم تلین لمانځل کېږي، خو د هغه له مېرمن او کورنۍ سره دوه کاله وروسته هم د دې پوښتنې ځواب نشته، چې هارون بلور چا او ولې وواژه.

هو! دومره ده چې په ټول ټاکنو کې برخه اخیستل او سیاست ته له راتللو سره يې د خپل مېړه “د وژنې بدله واخیسته”.‌

هارون بلور په ۲۰۱۸ عیسوي کال کې د ټول ټاکنو کمپاین کې هغه مهال ووژل شو، چې د خیبرپښتونخوا د ایالتي اسمبلۍ لپاره له پي کې ۷۸ حلقې کاندید وو.

د هارون بلور تر وژنې وروسته د هغه مېرمن ثمر هارون بلور له همدې حلقې په ټاکنو کې ګډون کوي او همدا څوکۍ ترلاسه کوي.

روان کال د جون میاشتې پر ۴مه نېټه د عوامي نېشنل ګوند له مرکزي دفتره یوه خبرپاڼه کې وویل شول، چې دې ګوند د خیبرپښتونخوا د ایالتي ویاندې څوکۍ ثمر هارون بلور ته ورکړې.

د عوامي نېشنل ګوند پر همدې څوکۍ تر مرګه هارون بلور ناست وو او داسې ثمر هارون بلور له کوره نیولې تر ایالتي اسمبلۍ او له اسمبلۍ نیولې تر ګوند د خپل خاوند ټولې ذیمه وارۍ په خپلو اوږو کړې.

د خپل خاوند د وژنې د پېښې په هکله ثمر هارون بلور وايي، تردې پېښې وروسته يې له ټاکنو او سیاست کرکه شوې وه، خو د زوی په خوله يې په ټاکنو کې برخه واخیسته:

“هغه وخت زما د ټاکنو او سیاست ان له ټکیو(نومونو) لا کرکه شوې وه، خو زما مشر زوی دانیال تر ټولو لومړی وویل، چې زما د پلار ځای به زما مور نیسي”.

د ثمر هارون بلور په خبره، تردې وروسته يې بیا کورنۍ، ګوند او د سیمې خلکو د ملاتړ اعلان وکړ او په ټاکنو کې يې برخه واخیسته.

د خسر او خاوند تر وژنو وروسته له همغې سیمې ثمر هارون بلور د خیبرپښتونخوا ایالتي اسمبلۍ ته بریالۍ کېږي. اغلې ثمر د بریالیتوب د شپې په هکله له بي بي سي سره مرکه کې وویل، دا او ټوله کورنۍ يې تر خوشالۍ زیات خپه وو:

“ما او زموږ ټول کور هغه شپه ښه ډېر وژړل. په کور کې مو دومره ګڼه ګوڼه وه، چې د پښې ایښودو ځای نه وو، موږ د خوشالۍ پر ځای خپه وو”.

‌د خاوند تر وژل کېدو وړاندې به ثمر هارون بلور په کور وه،‌ خو تر دې پېښې وروسته هغې د سیاست په ډګر کې قدم کښېښود.

د دې دوه کلن سیاسي یون د ستونځو په هکله ثمر بلور وايي، د دې لپاره په ټاکنو کې برخه اخیستل او ګټل دومره ګران نه وو، لکه څنګه چې اوس په اپوزیسيون کې بې له بودیجې د خلکو خدمت کوي:

“زما سره ټول خلک، ګوند او کورنۍ په ټاکنو کې ملګري وو،‌ ځکه ټاکنې راته ډېرې ګرانې نه وې. اصل کار خو مې اوس دی، چې په اپوزیسيون د خلکو کارونه وکړم”.

* د پښتون غورځنګ پښتنې پېغلې

* “غواړم له پښتنو مېرمنو سره د انسان غوندي چلند وشي”

* د علي وزیر مېرمن: د بچیانو له پلار سره لیدل اسان نه و

د پېښور له همدې سیمې د ثمر هارون بلور خسر بشیر احمد بلور له ۱۹۹۰م عیسوي کال بیا تر ۲۰۱۲ پورې پنځه ځلې د ایالتي اسمبلۍ غړی ټاکل شوی وو.

په ۲۰۱۲م عیسوي کال کې د بشیر احمد بلور تر وژنې وروسته د هغه زوی هارون بلور د همدې څوکۍ لپاره کاندید شو،‌ خو بریالی نه شو.‌

د ۲۰۱۸م عیسوي کال د ټول ټاکنو لپاره بیا هم له همدې څوکۍ هارون بلور بیا کاندید شو،‌ خو د ټول ټاکنو ورځ يې ونه لیده.

بلور کورنۍ ولې بیا بیا هدف شوه؟

د پېښور بلور کورنۍ د عوامي نېشنل ګوند د لکونو پلویانو په څېر ځان د عدم تشدد د سرلاري باچاخان پلویان بولي او تل يې د مرمۍ پر ځای د رايې پر واک باور کړی.

اتیا کلن سپين ږیری غلام احمد بلور اوسمهال د پېښور د بلور کورنۍ مشر بلل کېږي. دې سپين ږیري په تېرو شاوخوا درویشتو کلونو کې د خپل یواځيني زوی شبیر احمد بلور، د ورور بشیر احمد بلور او وراره هارون بلور مړیو ته اوږه ورکړې.

دا درې واړه د سیاست په ډګر کې وژل شوي دي. د غلام احمد بلور یواځینی زوی شبیر احمد بلور په ۱۹۹۷ عیسوي کال کې د ټول ټاکنو په ورځ د مخالف کاندید د پلویانو له لوري په ډزو ووژل شو.

د ۲۰۱۲ په ډیسمبر کې بیا د پېښور په قصه خوانۍ بازار کې په یوه ځانمرګي برید کې د همغه وخت د خیبرپښتونخوا ایالت مشر وزیر او د عوامي نېشنل ګوند سیاستوال بشیر احمد بلور ووژل شو.

تردې پېښې پنځه کاله وروسته بیا د بشیر احمد بلور يواځینی زوی هارون بلور په یکه توت کې په یوه بل ځانمرګي برید کې ووژل شو.

د ثمر هارون بلور په خبره، د بلور کورنۍ او عوامي نېشنل ګوند اړیکې له تېرو پنځو لسیزو راهیسې دي او د دوی کورنۍ يې هم د عوامي نېشنل ګوند له امله هدف شوه، ځکه چې یاد ګوند هم د وسلوالو هدف وو.

د دې ګوند د ایالتي ویاندې ثمر هارون بلور په خبره، په تېره شاوخوا یوه لسیزه کې د دوی د ګوند تر زرو زیات سیاستوال او پلویان په ځانمرګو بریدونو، بمي چاودنو او هدفي وژنو کې وژل شوي دي.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

آیا په هند کې رښتیا هم د نارینه و پرتله د ښځو شمېر ډېر دی؟

خپور شوی

په

(Last Updated On: ليندۍ ۷, ۱۴۰۰)
هند

Getty Images

د هندوستان د حکومت لخوا د کورنيو د روغتیايي معلوماتو په اړه د ترسره شوې سروې له مخې چې پایلې تازه خپرې شوې په هندوستان کې د هرو ۱۰۰۰ نارینه و په مقابل کې اوس ۱۰۲۰ ښځې شته.

کارپوهان د دې معلوماتو د کارولو په اړه د احتیاط سپارښتنه کوي ځکه چې په دې سروې کې د هندوستان د ۳۰۰ میلیونو کورنیو له ډلې یوازې د ۶۳۰ زرو کورنیو په اړه معلومات راټول شوي او وايي چې ريښتنی انځور به هله څرګند شي چې په هندوستان کې ټولشموله سرشمېرنه ترسره شي.

هند کې د نفوس د صندوق مشرې پونم موټریجا له بي بي سي سره په خبرو کې وویل د نفوسو سرشمېرنه کې د ټول نفوس په اړه معلومات راټولېږي او په دقیق ډول په کې جنسي تناسب معلومېږي.

خو خپرو شویو شمېر وار دمخه په هندوستان کې د خبرونو سرټکي جوړ کړي ځیني ادعا کوي چې خپرې شوې شمېرې ټولنیزو بدلونو ته اشاره کوي چې له مخې یې مخکې د نجونو پرځای نارینه بچیانو ته ترجیع ورکول کېده.

د هندوستان د روغتیا وزیر ویلي دا لومړی ځل دی چې په هندوستان کې د ښځو شمېر د نارینه و پرتله ډېر شوی دی.

یوه بل چارواکي بیا ویلي چې دا د حکومت لخوا د ښځو د وسمنولو په لړ کې د اقداماتو پایله ده.

هندوستان

Getty Images
په تېر کې د هند حکومت منلې وه چې په لوی لاس د نجونو د ضایع کولو په مخنیوي کې پاتې راغلی دی.

د رسنیو په رپوټونو کې دا د یوې لویې لاسته راوړنې او ډیموګرافیک په توګه ستایل شوی او یوه خبریال لیکلي چې هندوستان د پرمختللو هېوادونو لیګ ته وردننه شو.

خو کمپاین کوونکي وايي دا شمېرې څه نه زیاتوي او د حکومت ادعا بې ځایه بولي.

څیړونکی او فعال سبوجورج وايي په تېرو ۱۰۰ کلونو کې زموږ په سرشمېرنو کې د ښځو پرتله د نارینه و شمېر ډېر وو.

نوموړی وايي په ۲۰۱۱ کال کې د ترسره شوې سرشمېرنې له مخې د هرو ۱۰۰۰ نارینه و په مقابل کې ۹۴۰ تنه ښځې وې او د هرو ۱۰۰۰ نارینه ماشومانو په مقابل کې ۹۱۸ نجونې وې نو څنګه کېدای شي چې په لسو کلونو کې دومره لوی بدلون رامنځ ته شي.

هندوستان له ډېرې مودې راهیسې د داسې هېواد په توګه یادېږي چې د ښځو شمېر په کې د نارینو پرتله کم دی.

په هندوستان کې زامنو ته د لورګانو پرتله ترجیع په دې خاطر ورکول کېږي چې د ډېرو په ګومان نارینه بیچان کولای شي چې په زاړه عمر کې د خپلو میندو او پلرونو ساتنه او پالنه وکړي او نجونو میندې او پلرونه اړ دي چې د وادولو لپاره د ډېر لګښت جهیز د زوم کورنۍ ته ورکړي.

کمپاین کوونکي وايي د نجونو ضد دغه تعصب له امله له ۱۹۷۰ لسیزې راپدیخوا چې د مور په نس کې د ماشوم د جنس معلومول شوني شوي لسګونه میلیونه نجونې له زېږون دمخه په لوی لاس ضایع کړای شوې دي.

ښاغلي جورج وايي که په تېرو ۳۰ یا ۴۰ کلونو کې نجونې له زېږدو دمخه نه وای ضایع کړای شوې نو اوس به په رښتیا هم هندوستان کې د نارینه و پرتله د ښځو شمېر ډېر و.

د یادونې ده چې په تېر کې د هند حکومت منلې وه چې د نجونو د ضایع کولو په مخنیوي کې پاتې راغلی او پخواني لومړي وزیر من موهن سینګ د نجونو ضایع کول ملي شرم بللی و او د نجونو د ژغورنې غږ یې کړی و.

هند

Getty Images
هندوستان کې په ۲۰۱۱ کال کې د ترسره شوې سرشمېرنې له مخې د هرو ۱۰۰۰ نارینه وو په مقابل کې ۹۴۰ تنه ښځې وې.

دغه راز په ۲۰۱۴ کال کې واک ته له رسېدو وروسته د هندوستان اوسني لومړي وزیر نریندرا مودي هم له خلکو غوښتنه وکړه چې په وینا یې د خپلو لورګانو له وژولو لاس واخلي او یو کال وروسته یې یوه پروژه پیل کړه چې له مخې یې کورنۍ وکولای شي خپلې لورګانې وساتي او زده کړې پرې وکړي.

خو له دې اقداماتو سره سره ډېر بدلون ته سترګو کېږي او په وروستیو کلونو کې رپوټونه وو چې نوي زېږدلي نجونې پر سړکونو پرېښودل شوې، خښې کړای شوې او یا هم سیندونو او ویالو ته اچول شوې دي.

دغه راز رپوټونه وايي هندوستان کې اوس هم په غیرقانوني ډول د جنسي مسایلو د کلېنیکونو کاروبار ښه ګرم دی.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

پولیسو له ښځو سره د زور زیاتي پر ضد لاریوانوالو اوښکې بهوونکی ګاز کارولی

خپور شوی

په

(Last Updated On: ليندۍ ۵, ۱۴۰۰)
ترکیه کې د حکومت هغه ګام وغانده، چې له مخې یې ترکیه له ښځو سره د تاو تریخوالي مخنیوي له نړیواله تړونه وتلې

Getty Images
ترکیه کې د حکومت هغه ګام وغانده، چې له مخې یې ترکیه له ښځو سره د تاو تریخوالي مخنیوي له نړیواله تړونه وتلې

د نړۍ په لر او بر کې یو شمېر ښځو د جنسیت پر بنسټ د تاو تریخوالي ضد لاریونونه او مظاهرې کړې.

په ترکیه او مسکیکو کې بیا پولیسو د دې لاریونونو خپرولو لپاره اوښکې بهوونکی ګاز او لوګي خپروونکي بمونه کارولي.

د ترکیې په استانبول کې د لاریونیانو او پولیسو تر منځ تاوتریخوالی رامنځته شو.

مظاهره چیانو د حکومت هغه ګام وغانده، چې له مخې یې ترکیه له هغه نړیواله تړونه وتلې، چې موخه یې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي کمونه ده.

د ترکیې استانبول په تقسیم میدان کې پولیس او مظاهره چیان لاس او ګرېوان شول.

د یادونې ده چې د ولسمشر رجب طیب اردوګان ځینې پلویان دا تړون د ترکیې له مذهبي ارزښتونو سره په ټکر کې بولي او خپله ولسمشر اردوګان هم ویلي، د ښځو ملاتړ برخه کې به له ځايي قوانینو ګټه واخیستل شي.

مکسیکو کې د لاریونوالو او پولیسو تر منځ اخ و ډب کې ۱۷ کسان ټپیان شوي

EPA
مکسیکو کې د لاریونوالو او پولیسو تر منځ اخ و ډب کې ۱۷ کسان ټپیان شوي

د رویټرز خبري اژانس په رپوټ کې د یوې لاریونوالې له قوله ویل شوي دي:

ښځې وژني، برالا یې وژني، موږ دا وضعیت نه منو.

د بشري حقونو ځايي فعالان وايي، د سږ کال له پیله تر اوسه ۳۴۵ ښځې وژل شوې دي.

بل لور مسکیکو سټي کې هم پولیسو د هغو ښځو مخه ونیوه، چې دې لړ کې یې لاریون کاوه.

په مکسیکو سټي کې دې لاریونوالو ښځو د ښځو وژنې بندولو غوښتنه کوله.

د بخښنې نړیواله ټولنه وايي، مسکیکو کې هره ورځ لږ تر لږه لس ښځې یا نجونې وژل کېږي.

د ځايي رسنیو په رپوټ کې ویل شوي، لاریونیانو پولیس په ډبرو وویشتل او د ۱۰ پولیسو په ګډون ۱۷ کسان ټپیان شول.

له ښځو سره د زور زیاتي پر ضد د لندن، پاریس او بارسلونا لارو کوڅو ته د مظاهرو او لاریونونو لپاره سلګونه کسان راوتلي وو.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

د بښنې نړیوال سازمان: نړیواله ټولنه باید د افغان د ښځو حقونو خوندیتوب ملاتړ وکړي

خپور شوی

په

(Last Updated On: ليندۍ ۴, ۱۴۰۰)
افغانستان

Getty Images

د بښنې نړیوال سازمان وايي، نړیواله ټولنه باید د اوږدې ژمنتیا لپاره په افغانستان کې د ښځو حقونو د خوندیتوب ملاتړ وکړي.

د ایمنسټي انټرنېشنل دغه غوښتنه د ۱۶ مشهورو افغان مېرمنو لاسته راوړنو ستایلو د نوي کمپاین له پیله مخکې په یوه رپوټ کې شوې ده.

د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي ضد کمپاین په مناسبت چې هر کال د نومبر پر ۲۵ مه پیلېږي، د بشري حقونو مدافع فعالانو پرېکړه کړې کمپاین کې د هغو افغان مېرمنو د ژوند کیسې وړاندې کړي چې تېرو ۲۰ کلونو کې له ستړو، ستونځو سره سره د ژوند په ډګر کې بریالۍ شوې دي.

دې بنسټ د یو شمېر دې ښځو له خولې خپل رپوټ کې ویلي چې د طالبانو له واکمنۍ وروسته د کار، تعلیم، وینا او احتجاج کولو په برخه کې د ښځو حقونه ترپښو لاندې شوي دي او له تاوتریخوالي سره مخامخ دي.

په رپوټ کې ویل شوي، پر افغانستان د طالبانو ترواکمنېدو ورسته پر افغان ښځو سخت بندیزونه لګول شوي دي، د روغتیا او ځینو نورو برخو پرته په نورو سکتورونو کې ښځو ته ویل شوي چې کارونو ته ستنې نه شي.

رپوټ کې ویل شوي، د منځنیو ښونځیو او لیسو نجونې زده کونکې له تعلیمه بي برخه دي، ښځې له محرم پرته له کوره بهر د وتلواجازه نه لري او د جنسیتي توپیر له کبله لوړو زده کړو برخه کې د ښځو ونډه کمه شوې ده.

مجاهد

Reuters
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د بښنې نړیوال سازمان دغه رپوټ بي بنسټه بللی

خو طالبانو د بښنې نړیوال سازمان دغه رپوټ بي بنسټه بللی او رد کړی یې دی. د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد بي بي سي ته وویل:

د تعلیم او روغتیا په برخه کې ښځینه فعالې دي. هغه خبرې بې بنسټه دي، چې ځینې مغرضې کړۍ وايي، ګواکې ښځې له کوره بهر نه شي تلای، د افغانستان په ښارونو کې ښځې ازادانه ګرځي، دا ډول پروپاګند د دښمنو کړیو کار دی، چې متاسفانه ځینې نړیوال سازمانونه یې د استدلال په توګه کاروي.

تېرو شلو کلونو کې د افغان ښځو حقونو په برخه کې پام وړ پرمختګونه شوی وو او څه باندې ۳،۳ میلیونه نجونو زده کړې کولې، خو اوس داسې اندېښنې شته چې د طالبانو په داسې سرپرست حکومت کې چې ټول غړي یې نارینه دي، ښايي د دې پرمختګونو مخه ډب شي.

پر افغانستان د طالبانو تر واکمنېدو وروسته د افغان ښځو د حقونو خوندې کول د نړیوالو له خو ا د طالبانو حکومت رسمیت پیژندنې یو مهم شرط په توګه وړاندې شوی دی.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي