Connect with us

بی بی سی پښتو

“افغانستان کې یو میلیون ښځې او ماشومان په نشو روږدي دي”

Avatar

خپور شوی

 په

(Last Updated On: March 2, 2021)

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت وایي، دې هېواد کې نږدې دوه نیم میلیونه وګړي چې ۴۰ سلنه یې مېرمنې دي نشه یي توکي کاروي. یاد وزارت وايي، د لېرې پرتو سیمو مېرمنې دوه برابره ډېرې د ښاري مېرمنو پرتله په نشه یي توکو روږدې دي.

د عامې روغتیا وزارت د مالوماتو له مخې، په ټول هېواد کې ۸۵۰ زره مېرمنې نشه يي توکې کاروي، او هيڅ داسې ولسوالۍ نشته چې په هغې کې دې څو مېرمنې روږدې نه وي.

اوس مهال په افغانستان کې د ښځينه روږدو د درملنې لپاره یوازې شل مرکزونه فعال دي چې د کم شمېر روږدو د منلو وړتیا لري.

په ټول هېواد کې د روږدو د درملنې لپاره ۴۰۷۰ بسترونه ځانګړي شوي دي چې له ډلې یې یوازې ۱۸ سلنه د مېرمنو لپاره دي.

“د نشې عادت مې له خپل مېړه واخیست”

بي بي سي وتوانېده چې د یوې لېرې پرتې ولسوالۍ داسې ځوانې ښځې سره خبرې وکړي چې په نشه يي توکو، په تېره په هیرویینو روږدې ده.

دا ښځه نه غواړي چې هویت یې وښودل شي، خو ادعا کوي‌ چې د نشې عادت یې له خپل خاوند اخیستی او درې ماشومان یې هم روږدي شوي دي. هغې بي بي سي ته وویل:

“زما د خاوند مور یې هم څکوي او پلار یې هم څکوي. زما خپل اولادونه یې هم څکوي. په ماشومانو باندې لوګی پوف کوو، لویان لوګی څکوي او کوچنیانو ته یې ور پوف کوو. شل ورځې مې سخت درد لاره او لس ورځې چې د دیتوز دورې وخت وو نو هغه وخت مې ډېر زیات درد درلود. اوس بیا هیڅ درد نه لرم هیڅ شی نه لرم”.

دا ښځه چې په راتلونکې پسرلي کې ۳۶ کلنه کېږي، له یوې میاشتې را په دې خوا یې په یوه روغتیایي مرکز کې درملنه کېږي او په دې توانېدلې چې د اوس لپاره نشې پرېږدي، خو وېره لري چې کور ته له تلو سره به بیا نشو ته مخه کړي.

ماشومان هم له دې کړاوه خوندي‌ نه دي

په نشو روږدي

Getty Images

په افغانستان کې د روږدو ماشومانو شمېر ۱۵۰زره ته رسېږي چې دا ترو ټولو زیان منونکې ډله ده.

په پلازمېنه کابل کې چې ډېر شمېر روږدي لري، د ښځینه وو د درملنې لپاره یوازې ۴ مرکزونه دي. د دغه مرکز یوه کارکوونکې ښایسته وايي چې په تېر یوه کال کې یې له ۶سوه ډېرې مېرمنې او لسګونه ماشومان د روږدتیا له منګلو خلاص کړي دي.

“هغه ماشومان چې تر نورو ډېر له مور سره تړلي وي، زیانمن کېږي او ټیټ عمره ماشومان بیا تر نورو لا ډېر د روږدتیا قرباني کېږي. دا حالت ډېر کړکېچن او خطر ناک دی. ډېرې میندې چې موږ ته راځي، له خپلو روږدو ماشومانو سره زموږ مرکز ته راځی”.

د عامې روغتیا وزارت وايي چې په کلني ډول یو میلیارد افغانۍ له روږدتیا سره د مبارزې لپاره ځانګړې شوې دي. د دغه وزارت چارواکي وايي، د دې برخې لپاره په ځانګړې شوې بودیجه له هرو سلو روږدو یوازې د یوه کس درملنه کېدای شي.

د روغتیا وزارت ویلي دي چې د ټولو روږدو د درملنې لپاره په کلني ډول ۱۰۰ملیارده افغانیو ته اړتیا ده.

افغانستان د نشه يي توکو لوی تولیدوونکی هېواد او د نشه یي توکو د یوه اصلي کاروونکي په توګه د بدلېدو په حال کې دی.

Continue Reading
Advertisement

بی بی سی پښتو

کېم کارداشیان د میلیاردرانو په نوملړ کې راغله

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: April 7, 2021)
کیم کارداشیان

Getty Images
کیم کارداشیان د ۲۰۲۰ کال د پاریس د سټایل اونۍ کې

مشهوره تلوېزیوني ستورې کېم کارداشیان وېسټ یو میلیارد ډالرو ته د خپلې شتمنۍ په رسولو سره د شتمنو له کلب سره یوځای شوه.

‘فوربز’ مجلې ویلي مېرمن کارداشیان سوچه شتمي د تلویزیوني عوایدو، سوداګریزو اعلانونو او سینګار توکو، جامو یا کالیو له خرڅلاو څخه تر لاسه کړې.

کارداشیان اوس د هغو ۲۷۵۵ کسانو له ډلې ده چې د فوربز د میلیاردرانو په لړلیک کې راغلي.

د امازون شرکت مشر جف بېزوس د ۱۷۷ میلیارد ډالرو په درلودلو سره د نوملړ په سر کې ځای لري.

د بامبل اپلیکېشن بنسټګر ویتني هرډ (۱٫۳ میلیارد ډالر) فلم جوړوونکی ویتني وولف (یو میلیارد ډالر) او د شیلډن اډلسن کونډه میریاماډ‌لسن د قمار صنعت ( ۳۸٫۲ میلیارد ډالر) په درلودو سره هغه امریکایان دي چې په تېر یوه کال کې دغه نوملړ کې راغلي دي.

د کېم کارداشیان مېړه کانیه وېسټ چې اوس له یو بل سره ژوند نه کوي. له دې وړاندې د ۱٫۸ میلیارد ډالرو په درلودو سره په دغه نوملړ کې راغلی و، خو د کېم کارداشیان خور کایلي جنر په تېره میاشت کې له دغه نوملړه لرې شوه، ځکه فوربز مجلې ادعا کړې وه کورنۍ یې د هغې د شتمنۍ ارزښت له اندازې زیات ښودلی.

کېم څنګه دغې بریا ته ورسېده؟

د فوربز د راپور له مخې، د ۴۰ کلنې کېم ۷۸۰ میلیون ډالرو شتمي په تېره اکټوبر میاشت کې یو میلیارد ډالرو ته رسېدلې ده چې ډېر عواید یې هم د سینګار توکو شرکت (کي کي ډبلیو بیوټي) او د کالیو شرکت ( سکمیز) ترلاسه کړي دي.

کي کي بیوټي په ۲۰۱۷ کال کې جوړ شو او اسکمیز دوه کاله وړاندې کار پیل کړ.

کېم کارداشیان تېر کال د سینګار توکو (کي کي ډبلیو بیوټی) شل سلنه برخه په ۲۰۰ میلیون ډالرو په کوتي شرکت خرڅه کړه. د هغې نوی کار د سکمیز شرکت له خوا د کالیو جوړول دي چې د کور څخه د کار کولو لپاره راحته او مناسب بلل شوي او تر ډېره په غه کار کې بریالی هم وه.

د کورونا وېروس وبا پر مهال کېم کارداشیان په ټولنیزو رسنیو کې فعاله ونډه درلوده چې په انسټاګرام کې ( ۲۱۳ میلیون او تویټر کې ۶۹ میلیون) کسانو څارلې او له همدې لارې یې د خپل شرکت کالیو ته هم بازار موندنه کړې.

کارداشیان ۲۰۱۷ کال کې د یو سریال د ستورې په توګه چې د دې د کورنۍ ریښتینی ژوند پکې انځور شوی و کار وکړ او له همغه وخته یې خپل محبوبیت ساتلی دی.

د راپورونو پر بنسټ، په تېره فبرورۍ میاشت کې مېرمن کارداشیان له خپل مېړه د طلاق غوښتنه وکړه، هغوی ۷ کاله له یو بل سره ژوند کړی او څلور ماشومان لري.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

د ښکلا سیالۍ کې اخ و ډب؛ د ګټونکې ښځې سر مات شو

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: April 6, 2021)
سري لنکا

AFP

په سري لنکا کې د ښکلا تر ټولو ستره سیالۍ کې پر دریځ یا سټېج د اخ و ډب له رامنځته کېدو وروسته د سیالۍ ګټونکې مېرمن سر ټپی شوی دی.

د یکشنبې پر ورځ د سري لنکا ښکلا ملکې سیالۍ کې پشپیکا ډي سلوا ګټونکې اعلان شوه او دغه سیالۍ د هېواد پر ملي ټلویزیون هم خپرېده.

خو له اعلان څو شېبې تېرې وې، چې د ۲۰۱۹ کال ورته سیالیو ګټونکې مېرمنې د اغلې ډي سلوا له سره تاج واخیست او ادعا یې وکړه، چې نوموړې طلاقه شوې، ځکه باید ګټونکې و نه بلل شي.

د مراسمو منتظیمینو وروسته اعلان وکړ، چې اغلې ډي سلوا نه ده طلاقه شوې او تاج یې بېرته هغې ته سپاري.

دغه سیالۍ د یکشنبې پر شپه د پلازمېنې کولمبو یو تیاتر ننداره کې تر سره شوې، چې منصفه پلاوي اغلې ډي سلوا پکې ګټونکې اعلان کړه.

خو د ۲۰۱۹ کال دغسې سیالیو ګټونکې کارولین جیوري د اغلې ډي سلوا له سره تاج واخیست او له منتظمینو یې د یوه خبره تکرار کړه، چې په سیالیو کې ګډون کوونکې مېرمنې باید طلاق شوې نه وي. اغلې جیوري نندارې ته ناستو خلکو ته وویل:

یو اصول دا دی چې په سیالۍ کې د واده شویو او بیا طلاق شویو ښځو مخه نیسي، ځکه نو زه دا اقدام کوم، چې دا تاج باید د دویم ځای ګټونکې پر سر کېښودل شي.

سري لنکا

BBC
په ویډیويي کلیپ کې لیدل کېږي چې تاج دویم ځای خپلونکې مېرمن ته ور په سروي.

په یوه ویډیو کې لیدل کېږي، چې اغلې جیوري تاج له اغلې ډي سلوا اخلي، د دویم ځای ګټونکې مېرمن پر سر یې ږدي او اغلې ډي سلوا له اوښکو ډکې سترګې له دریځه کوزیږي.

منتظمینو له اغلې ډي سلوا بښنه غوښتې چې وايي، له مېړه بېله شوې، خو طلاق یې نه دی اخیستی. وروسته نوموړې پر فېسبوکپاڼه ولیکل، روغتون ته د سر ټپونو درملنې لپاره تللې وه.

نوموړې زیاتوي، رښتینې ملکه هغه ښځه نه ده، چې د بلې ښځې تاج اخلي. د سري لنکا مېرمن نړۍ ملي سیالۍ مشر چاندي مل جیاسینګ بي بي سي ته وویل، د سې شنبې پر ورځ به اغلې ډي سلوا ته تاج بېرته ورکړل شي. نوموړی وايي:

دا زموږ لپاره یو شرم دی، د نه منلو خبره ده. د مېرمن سري لنکا نړۍ ښکلا سیالي په هېواد کې یوه مهمه سیالي بلل کېږي. په مراسمو کې د لومړي وزیر مېرمنې هم ګډون کړی و.

Continue Reading

بی بی سی پښتو

د دوبۍ پولیسو هغه ډله نیولې چې د هوټل برنډه کې یې لوڅ عکسونه اخیستي

Avatar

خپور شوی

په

(Last Updated On: April 6, 2021)
Dubai marina

Getty Images

په دوبۍ کې یوه ډله کسان په دې تور نیول شوي چې د یوې لوړې ودانۍ پر برنډې یې لوڅ عکسونه اخیستي. پر دوی په عام محضر کې د عیاشۍ تور لګېدلی دی.

په یوې ویډیو کې چې پر انټرنټ خپره شوې ښکاري چې اته بربنډې ښځې پر برنډې عکسونه اخلي.

دوبۍ کې د روسیې قونسلګري وايي په نیول شویو کې اته یې روسۍ دي او “جدي” تورونه پرې لګېدلي.

په دوبۍ کې په عام محضر کې د عیاشۍ سزا شپږ میاشتې بند او ۵۰۰۰ درهمه نقدي جریمه ده چې څه کم ۱۰۰۰ امریکايي ډالره کېږي.

د متحده عربي اماراتو ډېری قوانین شرعي دي او په تېر کې خلک د ځان لوڅولو او همجنسخوښۍ پورې تړلو اړیکو په تور نیول شوي.

د دوبۍ مرینا سیمه کې د کابو لسو ښځو عکسونه خپاره شوي. خو روسۍ رسنۍ وايي چې ۴۰ کسان په دې عکس اخیستلو کې ښکېل ول.

د روسیې قونسلګرۍ ویلي، تورن کسان د مرستې غوښتلو لپاره ورغلي وو، خو ډېره ګرانه ده چې قونسلګرۍ دې څه وکړای شي.

روسۍ نیا ناووستي رسنۍ وايي، د عکاسۍ پر تنظیموونکي ښايي یو نیم کال قید وخېږي.

د دوبۍ پولیسو خبرداری ورکړی چې هر هغه څوک چې پورن مواد او یا داسې څه خپاره کړي چې د عامه خلکو پر اخلاقو ناوړه اغېز وکړي بندي او جریمه کېږي.

د پولیسو په یوه بیان کې راغلی “دا ډول د نه منلو وړ چلن د امارتي ټولنې د ارزښتونو او اخلاقو ښکارندويي نه کوي.”

هر هغه څوک چې په اماراتو کې ژوند او سیاحت کوي د دې قانون تابع دی، د سیلانیانو له پاره هېڅ استثنا نشته.

په ۲۰۱۷ کال کې یوه بریتانیوۍ ښځه یو کال بندۍ شوه ځکه له داسې چا سره يې په خپله خوښه سکس کړی و چې پرې واده نه وه.

خبره وروسته له هغه رسوا شوه چې ښځې چارواکو ته شکایت وکړ چې دا کس له ګواښونو ډک پیغامونه وراستوي.

Continue Reading

Trending

آریانا نیوز: ټول حقونه خوندي دي