سازمان دیدبان حقوق بشر در گزارش تازه‌ای اعلام کرده است که مقام‌های پاکستانی پس از افزایش درگیری‌های با افغانستان، بازداشت‌های خودسرانه، یورش‌های پولیس و اخراج اجباری مهاجرین افغان را به‌گونه چشم‌گیری افزایش داده‌اند.

بر بنیاد این گزارش، هزاران مهاجر افغان به‌شمول زنان و کودکان با مشکلات جدی در دسترسی به خدمات صحی، آموزش و سایر نیازهای اساسی روبه‌رو شده‌اند.

فرشته عباسی، کارشناس افغانستان در این نهاد، گفته است: «مقام‌های پاکستانی به‌جای حمایت از مهاجرین افغان، فضای ترس ایجاد کرده‌اند و این وضعیت باعث شده بسیاری از آنان از دریافت غذا و خدمات صحی صرف‌نظر کنند.»

در ادامه آمده است که پولیس پاکستان در شهرهای مختلف با انجام عملیات‌های خانه‌به‌خانه، تلاشی‌های شبانه و بازداشت بدون حکم، مهاجرین افغان را هدف قرار داده‌اند؛ حتی برخی از افراد دارای ویزه معتبر نیز بازداشت شده‌اند.

این سازمان افزوده است که تنها در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۴۶ هزار مهاجر افغان از پاکستان اخراج شده‌اند و این روند از آغاز ماه اپریل شدت بیشتری گرفته است.

در این گزارش همچنین به مواردی از اخذ رشوه از مهاجرین اشاره شده و گفته شده است افرادی که توان پرداخت نداشته‌اند، بازداشت و سپس اخراج گردیده‌اند.

دیدبان حقوق بشر هشدار داده است که بسیاری از بازگشت‌کنندگان، به‌ویژه خبرنگاران، فعالان حقوق بشر و افراد وابسته به حکومت پیشین افغانستان، با خطر جدی پیگرد، شکنجه و تهدید جانی روبه‌رو هستند.

این نهاد تأکید کرده است که اخراج اجباری مهاجرین می‌تواند نقض تعهدات بین‌المللی پاکستان باشد و از این کشور خواسته است تا فوراً این روند را متوقف سازد.

کشور سویدن تأیید کرده است که در تسهیل تماس‌های تازه اتحادیه اروپا با مقام‌های امارت اسلامی نقش محوری خواهد داشت؛ اقدامی که هدف آن هماهنگی در روند بازگشت اتباع افغان عنوان شده است.

بر بنیاد گزارش‌ها، انتظار می‌رود یک هیأت از امارت اسلامی پیش از تابستان به بروکسل سفر کند تا در نشست‌هایی حساس با مقام‌های اتحادیه اروپا و کشورهای عضو درباره موضوع اخراج مهاجرین افغان گفتگو کند. این نشست به دعوت سویدن و کمیسیون اتحادیه اروپا برگزار می‌شود.

جوهان فورسِل، وزیر مهاجرت سویدن، گفته است که کشورش همراه با کمیسیون اروپا یک هیأت فنی از کابل را برای ادامه گفتگوهای تخنیکی به بروکسل دعوت خواهد کرد.

مقام‌های اروپایی گفته‌اند این نشست با حضور نمایندگان کمیسیون اروپا، سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا و شماری از کشورهای عضو از جمله بلجیم و سویدن برگزار می‌شود.

این تحرکات در حالی صورت می‌گیرد که امارت اسلامی همچنان در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده و با محدودیت‌های گسترده در زمینه حقوق بشری، به‌ویژه آموزش زنان و دختران، مواجه است.

این گفتگوها پس از سفر هیأت مشترک اتحادیه اروپا و بلجیم به کابل در ماه جنوری سال جاری برنامه‌ریزی شده و هدف آن ادامه رایزنی‌های تخنیکی عنوان شده است.

اتحادیه اروپا پیش از این نیز تماس‌های غیررسمی با مقام‌های امارت اسلامی را در هماهنگی با خدمات دیپلماتیک خود تأیید کرده بود که تمرکز آن بر تسهیل روند بازگشت مهاجرین بوده است.

میهیونگ پارک، رئیس سازمان بین‌المللی مهاجرت در افغانستان، در جریان سفرش به کندهار گفته است که افغانستان هنوز با یک بحران بشری در زمینه مهاجرین بازگشت‌کننده مواجه است.

خانم پارک این اظهارات را در جریان بازدید از مرکز بازگشت‌کنندگان در ولسوالی سپین بولدک ولایت کندهار بیان کرد و افزود که کمک‌های سازمان مهاجرت به بازگشت‌کنندگان ادامه خواهد داشت.

به گفته او، وضعیت جاری منطقه نشان می‌دهد که روند بازگشت مهاجرین افغان از ایران و پاکستان همچنان رو به افزایش است.

وی افزود که هرچند نیازهای بازگشت‌کنندگان افزایش یافته است، اما منابع کمک محدود می‌باشد و از همین رو تمرکز آنان بر خانواده‌هایی خواهد بود که بیشترین نیاز به کمک دارند.

بر اساس معلومات سازمان بین‌المللی مهاجرت، تنها در سال ۲۰۲۵ حدود سه میلیون افغان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند. این روند هنوز ادامه دارد و در نتیجه، نیازهای کمک‌های بشردوستانه بیش از پیش افزایش یافته است.