Connect with us

بی بی سی فارسی

پشت پرده توافق غنی و عبدالله؛ مارشال شدن دوستم و ماجراهای دیگر

منتشر شده

 در

(Last Updated On: ثور ۳۱, ۱۳۹۹)

چانه‌زنی برای دست‌یابی به یک توافق سیاسی بین اشرف غنی، رئیس جمهوری و عبدالله عبدالله که همزمان با او اعلام ریاست جمهوری کرده بود، از اوایل اسفند/حوت سال گذشته خورشیدی آغاز شد و حدود سه ماه زمان گرفت. مذاکراتی که پشت درهای بسته برگزار می‌شد به قول منابعی که با آنها صحبت کرده‌ام بارها به بن‌بست رسید و جلسات بارها با عصبانیت یکی از دو طرف مذاکره بی‌نتیجه پایان یافت.

نقش رهبران میانجی چون حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین، عبدرب‌الرسول سیاف، رهبر حزب دعوت اسلامی، محمد کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت افغانستان و محمد یونس قانونی، رهبر حزب افغانستان نوین که برای حل اختلاف‌ها بین دو طرف اعلام آمادگی کرده و وارد میدان شده بودند، در بهم‌نخوردن جریان مذاکرات پررنگ بوده است.

این هیأت چهار نفری پس از مذاکرات به حرف‌های هردو طرف گوش داده و به آنها درباره چگونگی توافق روی موارد اختلافی مشوره می‌داده‌اند.

مذاکره‌کننده اصلی از جانب اشرف غنی، حمدالله محب، مشاور شورای امنیت ملی بوده است. معصوم استانکزی، رئیس پیشین امنیت ملی که از مهره‌های قابل اعتماد غنی در ارگ ریاست جمهوری است در میانه راه با آقای محب برای مذاکره همراه شده‌است.

مذاکره‌کننده اصلی از جانب سپیدار خود آقای عبدالله بوده است.

این مذاکرات هم که در محل کار عبدالله عبدالله برگزار می‌شد، در دو سه هفته اخیر شدت بیشتر گرفته بوده و تقریبا هر روز آقای محب از ارگ به سپیدار می‌رفته است.

موارد اختلافی کلان

در روزهای نخست آغاز مذاکرات بین اشرف غنی و عبدالله عبدالله موارد اختلافی و مورد مناقشه به حدی بوده که باور رسیدن به یک توافق را دشوار می‌ساخت.

خواسته‌هایی که از طرف آقای عبدالله مطرح شده بود واکنش شدید ارگ را در پی‌داشت. باطل شدن نتیجه انتخابات، ایجاد پست صدراعظم اجرایی و بعدتر صدراعظم امور صلح و قرار گرفتن خودش در رأس این تشکیلات، سهم پنجاه درصدی در قدرت، اعطای رتبه مارشالی به عبدالرشید دوستم از خواست‌های عمده آقای عبدالله بود. توافقنامه بین دو طرف نشان داد که آقای عبدالله تنها به بخشی ازخواسته‌های اولیه‌اش دست یافته است.

او در روز امضای توافقنامه هم گفت که برای مصلحت ملی “قربانی” داده است.

ژنرال دوستم در دقیقه نود مارشال دوستم شد

صبح روز امضای توافق‌نامه متحدان ارشد ثبات و همگرایی در خانه عبدالله عبدالله در کارته پروان شهر کابل گردآمده بودند. تا آنزمان موضوع مارشال ‌شدن دوستم از سوی ارگ نهایی نشده بود. به قول یک منبع نزدیک به عبدالله عبدالله حدود ساعت ۹ صبح آقای عبدالله ظاهرا با حمدالله محب تماس تلفنی گرفته و می‌پرسد که حکم مارشالی دوستم امضا شده است یا خیر؟

پس از آنکه مطمین می‌شود این کار صورت گرفته است تصمیمش برای رفتن به ارگ و امضای توافقنامه نهایی می‌شود.

طالبان در واکنش به توافق غنی و عبدالله: زندانیان را آزاد و مذاکرات بین‌الافغانی را آغاز کنید

تلاش‌ها برای مارشال ‌شدن دوستم از سال‌ها پیش آغاز شده بود. اطرافیان آقای دوستم برای این کار حتا امضای شماری نمایندگان دور شانزدهم مجلس را جمع آوری کرده بود

BBC
تلاش‌ها برای مارشال ‌شدن دوستم از سال‌ها پیش آغاز شده بود. اطرافیان آقای دوستم برای این کار حتا امضای شماری نمایندگان دور شانزدهم مجلس را جمع آوری کرده بود

پیش از نهایی شدن حکم مارشالی آقای دوستم در تماسی که من با یکی از نزدیکان او داشتم بسیار ناخشنود و بی‌قرار به نطر می‌رسید اما دو ساعت بعد وضعیت کاملا فرق کرده بود.

یک منبع نزدیک به آقای دوستم به من گفت ارگ تمام تلاشش را کرد تا مانع ذکر شدن شرط مارشال‌ شدن دوستم در توافقنامه شود. به گفته این منبع، ارگ ریاست جمهوری در روزهای اخیر از سفارتخانه‌های خارجی از جمله سفارت آمریکا خواسته بود درباره مارشال‌ شدن دوستم واکنش نشان بدهند اما هیچ سفارت‌خانه به این خواست ارگ پاسخی مثبت نداده بود. به قول این منبع سفارت آمریکا گفته این موضوع را باید خودتان حل و فصل کنید.

صدیق صدیقی، سخنگوی رئیس جمهوری در پاسخ به موارد مطروحه گفت که حالا توافقنامه بین دو طرف امضاء شده در این مورد ابراز نظر نمی‌کند.

تلاش‌ها برای مارشال ‌شدن دوستم از سال‌ها پیش آغاز شده بود. اطرافیان آقای دوستم برای این کار حتا امضای شماری نمایندگان دور شانزدهم مجلس را جمع آوری کرده بودند، اما این تلاش‌ها حداقل در آن زمان نتیجه‌بخش نبود.

با حمایت عبدالرشید دوستم از اشرف غنی در انتخابات ۲۰۱۴ و قرار گرفتن آقای دوستم در جایگاه معاونت اول ریاست جمهوری طرفداران آقای دوستم امید داشتند که او در این مرحله به رتبه مارشالی برسد؛ که نه تنها چنین نشد بلکه با گذشت یک سال روابط‌ش با اشرف غنی تیره شد. رفته رفته کار به جایی رسید که آقای دوستم که از نداشتن صلاحیت‌های اجرایی لازم در دولت ناراض بود، رئیسش را متهم به قوم‌گرایی کرد و گفت اطرافیان اشرف غنی در تلاش منزوی کردن‌او هستند. اتهامی که آن زمان از سوی ارگ رد شد.

وارد شدن اتهام بدرفتاری جنسی از سوی احمد ایشچی علیه دوستم چاقوی مخالفان دوستم در ارگ را دسته کرد و در نهایت رهبر حزب جنبش به ترکیه رفت و پس از گذراندن یک سال “تبعید خودخواسته در ترکیه” در پی اعتراض‌های ۱۹ روزه هوادارانش که خواست شان بازگشت رهبر شان به کشور بود در تابستان سال ۱۳۹۷ به کابل برگشت. پس از این کشمکش‌ها او همچنان مخالف اشرف غنی ماند و در انتخابات گذشته ریاست جمهوری از جدی‌ترین رقیب آقای غنی حمایت کرد.

احمد ایشچی مدعی شده بود که ژنرال دوستم او را ربوده و خود و افرادش به او آزار جنسی رسانده‌اند

BBC
احمد ایشچی مدعی شده بود که ژنرال دوستم او را ربوده و خود و افرادش به او آزار جنسی رسانده‌اند

بر اساس گفته‌های منابع در بدل این حمایت در کنار رتبه مارشالی حزب جنبش خواهان معرفی چهار وزیر برای وزارت خانه‌های تحصیلات عالی، مهاجرین و عودت‌کنندگان، تجارت، و زراعت و معرفی چهار والی برای ولایت‌های فاریاب، جوزجان، سرپل و تخارشده‌اند. اما هنوز از توافق آقای عبدالله در این مورد تصمیم نگرفته است.

به گفته منبع نزدیک به آقای دوستم در مورد چهار وزارت انعطاف وجود خواهد داشت اما چهار ولایت یاد شده “خط سرخ” خواهد بود.

برعلاوه این، احزابی از جمله حزب وحدت به رهبری آقای خلیلی و دیگر چهره‌های بانفوذ سیاسی در بدل حمایت شان از آقای عبدالله خواست‌هایی مشابهی خواهند داشت. از معرفی وزیر و والی گرفته تا سفیر، معین، ریاست‌های مستقل شده اند.

هر چند حزب جمعیت افغانستان به رهبری صلاح‌الدین ربانی راهش را از عبدالله عبدالله و اشرف غنی در این حکومت جدا کرده است، با آن هم چهره‌های شناخته‌شده این حزب که در این تصمیم با صلاح‌الدین ربانی موافق نیستند و آن را تصمیم فردی آقای ربانی میدانند، سهم خودشان را از آقای عبدالله عبدالله در بدل حمایت از او در انتخابات خواهند خواست.

برآورده کردن خواسته‌های همه طرف‌ها با پنجاه درصد قدرت که آقای عبدالله در پی توافق با اشرف غنی به آن رسیده کار آسانی نخواهدبود.

توافقی که در پی فشارهای داخلی و خارجی شکل گرفت و برای این عبدالله و بیشتر اشرف غنی “دل‌بخواه” نبوده است.

اشرف غنی و اطرافیانش که بارها گفته بودند “مخالف ایجاد شرکت سهامی در حکومت هستیم.” وادار به تقسیم قدرت شدند و عبدالله عبدالله هم از “سوگندش” به عنوان رییس دولت همه‌شمول گذشت.

به خواندن ادامه دهید
اعلانات

بی بی سی فارسی

پیشنهاد ۱۰ میلیون پوندی برای خرید زندان ردینگ؛ حمایت بنکسی از کارزار تبدیل زندان اسکار وایلد به مرکز هنری

منتشر شده

در

(Last Updated On: قوس ۱۵, ۱۴۰۰)
زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

BBC
زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

بنکسی هنرمند گرافیتی بریتانیایی می‌گوید حاضر است میلیون‌ها پوند برای خرید زندان ردینگ، زندانی که زمانی اسکار وایلد را در خود جای داده بود، از طریق حراج شابلون‌هایش جمع‌آوری کند.

این هنرمند خیابانی بریتانیایی می‌گوید حاضر است بهای ۱۰ میلیون پوندی درخواستی برای فروش این زندان را با فروش استنسیل‌ها و شابلون‌هایی بپردازد که از آن‌ها برای کشیدن یک نقاشی روی دیوار این زندان در ماه مارس استفاده کرده بود.

بنکسی اوایل امسال تایید کرد اثری که روی دیوار این زندان کشیده شده کار اوست.

این نقاشی دیواری یک زندانی را نشان می‌دهد که با طناب تهیه شده از چند ملافه در حال پایین آمدن از دیوار است و پایین طناب یک ماشین تحریر بسته شده است. احتمالا این تصویری از اسکار وایلد، نمایشنامه‌نویس و شاعر مشهور ایرلندیست که حدود ۱۳۰ سال پیش چون همجنسگرا بود در این زندان مخوف به دو سال زندان انفرادی محکوم شد.

زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

BBC
زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

بنکسی امیدوار است با این پیشنهاد از فروش این زندان به شرکت‌های سازنده املاک مسکونی جلوگیری کند و آن را به یک مرکز هنری تبدیل کند.

این هنرمند مقیم بریستول می‌گوید: “وایلد خدای آمیختن چیزهای متضاد با هم برای خلق جادو بود. ایده تبدیل جایی که او را نابود کرد به پناهنگاهی برای هنر و هنرمندان آن‌قدر معرکه است که ناچاریم عملی‌اش کنیم.”

وزارت دادگستری در واکنش به این پیشنهاد گفته: “موعد دریافت پیشنهاد‌های خرید گذشته است” و این وزارت‌خانه در حال بررسی پیشنهادهایی است که پیش از این دریافت کرده است.

سخنگوی بنکسی به بی‌بی‌سی گفته این پیشنهاد به شرط آن خواهد بود که این زندان به شهرداری ردینگ واگذار و تبدیل به یک مرکز هنری شود.

مت رودا، نماینده پارلمان از شرق ردینگ، می‌گوید امیدوار است دولت این پیشنهاد سخاوتمندانه را قبول کند و با تجدیدنظر در تصمیم خود، برای تبدیل این زندان به مرکزی برای هنرمندان این ناحیه کمک کند.

اسکار وایلد شاعر و نویسنده ایرلندی بعد از افشای رابط همجنس‌گرایانه‌اش با لرد آلفرد داگلاس، از سال ۱۸۹۵ تا ۱۸۹۷ در این زندان محبوس بود. وایلد در یکی از اشعارش با نام “تصنیف زندان ردینگ” که در همین دوره سروده و با نام ناله‌هایی از زندان ردینگ به فارسی هم ترجمه شده، به انتقاد از شرایط این زندان و زندان‌های دوره ویکتوریا در بریتانیا می‌پردازد.

زندان ردینگ از سال ۲۰۱۳ متروکه بوده است و در سال ۲۰۱۹ وزارت دادگستری تصمیم به فروش آن گرفت.

شماری از بازیگران مشهور از جمله کنت برانا، جودی دنچ، کیت وینسلت و ناتالی دورمر هم از جمله افرادی هستند که از کارزار تبدیل این زندان به یک مرکز هنری حمایت کرده‌اند.

به خواندن ادامه دهید

بی بی سی فارسی

عفو بین‌الملل: خانه‌های امن بسته شده و زنان قربانی خشونت پس از تسلط طالبان رها شده‌اند

منتشر شده

در

(Last Updated On: قوس ۱۵, ۱۴۰۰)

عفو بین‌الملل در گزارشی تازه گفته است که ارایه خدمات ضروری به زنان و دختران قربانی خشونت در افغانستان پس از تسلط طالبان از بین رفته است و بسیاری از بازماندگان و همچنین کارکنان خانه‌های امن، وکلا، قضات، مقامات دولتی و سایر افرادی که در خدمات حفاظتی دخیل بودند، اکنون در معرض خطر خشونت و مرگ هستند.

عفو بین‌الملل با بازماندگان و افراد درگیر در خدمات حفاظتی در ولایت‌های بادغیس، بامیان، دایکندی، هرات، کابل، کندز، ننگرهار، پکتیکا، سرپل و تخار مصاحبه کرده است.

عفو بین الملل گفته است پس از روی کارآمدن طالبان، سیستم خدمات حفاظتی قربانیان خشونت از بین رفته است. خانه‌‌های امن بسته شدند و بسیاری از آنها توسط اعضای طالبان غارت و تصرف شده اند.

به گفته این نهاد، در برخی موارد، اعضای طالبان کارکنان آنها را مورد آزار و اذیت یا تهدید قرار دادند.

اما، در ۲۶ و ۲۹ نوامبر، سهیل شاهین، سخنگوی طالبان در صحبت تلفن به عفو بین‌الملل گفته است که “طبق احکام اسلام، جایی برای خشونت علیه زنان و دختران وجود ندارد… زنانی که با خشونت خانگی مواجه‌اند می‌توانند به محاکم ارجاع شوند. محاکم موضوع آنها را خواهد شنید … و به عریضه‌های آنها رسیدگی خواهد شد.”

در ۲۶ مصاحبه تازه، بازماندگان و ارائه دهندگان این گونه خدمات به عفو بین الملل گفتند که طالبان خانه‌های امن را بستند و زندانیان را از زندان آزاد کردند، از جمله بسیاری از محکومان به جرایم خشونت مبتنی بر جنسیت نیز رها شده‌اند.

اگنس کالامار، دبیر کل عفو بین‌الملل گفت: “زنان و دخترانی بازمانده از خشونت مبتنی بر جنسیت اساسا در افغانستان به حال خود رها شده‌اند. شبکه حمایتی آنها و پناهگاه‌های آنها از بین رفته است.”

او افزود: “طالبان درهای زندان را در سرتاسر کشور باز کردند، بدون فکر کردن به خطراتی که مجرمان محکوم علیه زنان و دخترانی که قربانی شده‌اند، و کسانی که برای بازماندگان کار می‌کردند.”

برای محافظت زنان و دختران در برابر خشونت بیشتر، عفو بین الملل از طالبان خواسته که “از بازگشایی سرپناه‌ها و بازگرداندن سایر خدمات حفاظتی برای بازماندگان، احیای وزارت امور زنان، و اطمینان از کار آزادانه و بدون ترس از انتقام دهندگان خدمات حمایت کنند.”

از ۲۶ اکتبر تا ۲۴ نوامبر ۲۰۲۱، عفو بین‌الملل با شش قربانی و ۲۰ نفر مدیران و کارکنان خانه‌های امن، دادستان‌ها، قضات، روان‌شناسان، پزشکان و نمایندگان وزارت پیشین امور زنان به صورت تلفنی مصاحبه‌ کرده است.

علاوه بر آن با ۱۸ فعال محلی، روزنامه‌نگار، نمایندگان سازمان‌های غیردولتی و سازمان ملل متحد و دیگر کارشناسان در مورد خشونت‌های جنسیتی در افغانستان مصاحبه شده است.

عفو بین‌الملل همچنین از جامعه بین‌المللی خواسته است که بودجه فوری و درازمدت برای گونه خدمات حفاظتی فراهم کند، بازماندگان و ارائه‌دهندگان خدمات را که در معرض خطر هستند، تخلیه کند، و از طالبان بخواهد که به وظایف خود در قبال زنان و دختران، به‌ویژه قربانیان و افراد در معرض خطر خشونت مبتنی بر جنسیت پایبند باشند.

فروپاشی سیستم

قبل از تسلط طالبان، بسیاری از زنان و دختران قربانی خشونت به شبکه سراسری “خانه‌های امن” و خدمات، از جمله وکالت حقوقی، درمان و حمایت “روانی اجتماعی” دسترسی داشتند.

این افراد از وزارت امور زنان و کمیسیون حقوق بشر و همچنین از خانه‌های امن، بیمارستان‌ها و پاسگاه‌های پلیس در سراسر کشور ارجاع می‌شدند.

.

Getty Images
کلاس آموزشی در یک خانه امن در کابل پیش از آمدن طالبان

به گفته یوناما، این سیستم “عالی” بود، سالانه به هزاران زن در افغانستان خدمات ارایه می‌کرد و از هر ۱۰ زن، ۹ زن در طول زندگی خود حداقل شکلی خشونت را تجربه می‌کنند.

شایع ترین موارد خشونت مبتنی بر جنسیت شامل ضرب و شتم، تجاوز جنسی، خشونت فیزیکی و جنسی و ازدواج اجباری است. قربانیان اغلب نیاز به درمان فوری داشتند.

یکی از کارکنان این خدمات در ننگرهار گفته است: “[موارد] بسیار شدید بود. ما موردی داشتیم که مردی ناخن‌های انگشتان همسرش را کشیده بود… [یکی] مردی با یک ابزار نجاری پوست همسرش را جدا کرد… زنی بود که با آزار و اذیت‌های فراوان خانواده‌اش مواجه شد. او حتی دیگر نمی توانست از حمام استفاده کند.”

بسیاری از زنان و دختران بازمانده به خانواده‌هایشان بازگردانده شدند، و برخی نیز به زور توسط اعضای خانواده کشیده شدند. برخی نیز در خیابان یا در موقعیت‌های ناپایدار دیگری به سر می‌برند.

زینت (نام مستعار) قبل از اینکه به یک خانه امن پناه ببرد، مرتبا توسط شوهر و برادرش مورد ضرب و شتم قرار می‌گرفت. با رسیدن طالبان، او و چند زن دیگر از آنجا فرار کردند. آنها اکنون مخفی شده اند.

.

Getty Images
طالبان بر دروازه وزارت امور زنان افغانستان تابلوی وزارت دعوت و ارشاد امر به معروف و نهی از منکر را نصب کرده است.

او گفت: “ما فقط با لباس‌هایی که پوشیده بودیم برآمدیم (از این محل خارج شدیم). ما بخاری نداریم و گرسنه می‌خوابیم… برادرم دشمن من است و شوهرم دشمن من. اگر من و بچه‌هایم را ببینند، ما را می‌کشند… مطمئنم که آنها در جستجوی من هستند چراکه می‌دانند پناهگاه بسته شده است.”

یکی از مدیران پناهگاه که در حال حاضر با برخی از بازماندگان پناهگاه خود مخفی شده است، به عفو بین‌الملل گفت: “ما مکان مناسبی نداریم، نمی‌توانیم بیرون برویم، خیلی می‌ترسیم… لطفا ما را از اینجا بیرون ببرید. اگر نه، پس منتظر کشته شدن ما باشید.”

مجرمان آزاد شدهاند

با پیشروی طالبان، آنها همچنین منظما زندانیان را از زندان‌ها آزاد می‌کردند، که بسیاری از آنها به خاطر جرایم خشونت مبتنی بر جنسیت محکوم شده بودند. شهادت شاهدان و سایر افراد با اطلاعات دست اول و همچنین گزارش‌های معتبر رسانه‌ها نشان می‌دهد که اعضای طالبان مسئول رهایی آنها هستند.

سخنگوی طالبان به عفو بین الملل این موضوع را رد کرد و تاکید کرد و مدعی شد که “دولت قبلی زندان‌ها را باز کرده است.”

زنی که در کار قضایی در زمینه خشونت مبتنی بر جنسیت تخصص دارد، گفت که در محکومیت بیش از ۳۰۰۰ نفر در سال پیش از تسلط طالبان کار کرده است.

او گفت: “هرجا [طالبان] رفتند، زندانیان را آزاد کردند… می‌توانید تصور کنید؟ بیش از ۳۰۰۰ نفر در تمام ولایت‌های افغانستان در یک ماه آزاد شده اند.”

عفو بین‌الملل همچنین گزارش‌های موثقی دریافت کرده است مبنی بر اینکه برخی بازماندگان نیز توسط طالبان به سیستم بازداشت از جمله به زندان پلچرخی در حومه کابل منتقل شده‌اند.

محافظان زنان قربانی حالا خود نیاز به حفاظت دارند

بسیاری از افرادی که در روند خدمات حفاظتی قربانیان کار می‌کنند، می‌گویند اگرچه قبل از تسلط طالبان با خطراتی روبرو بودند، اما اکنون زندگی آنها در خطر بیشتری قرار گرفته است و آنها به عفو بین الملل گفتند که “به شدت” به حفاظت نیاز دارند.

یکی از کارکنان خدمات در بادغیس توضیح داد: “همه این زنانی که در این [سیستم حمایتی] کار می‌کردند – اکنون ما به یک سرپناه نیاز داریم… ما هر روز در اضطراب و ترس زندگی می‌کنیم.”

یکی دیگر از کارکنان خدمات در ننگرهار گفت: “من هر روز از سوی طالبان، داعش، مجرمان و اعضای خانواده… تهدید می‌شوم.”

یکی دیگر از کارکنان در بامیان نیز گفت: “هر روز سه بار از مردانی که از زندان فرار کرده بودند، تماس دریافت می‌کردم. پس از اینکه طالبان نیز با من تماس گرفتند، شماره (مبایلم) را تغییر دادم.”

یک قاضی سابق افغان به عفو بین‌الملل گفت: “به مدت ۲۰ سال، تلاش کردم همه چیز را از ابتدا بسازم – فشار، دویدن از این دفتر به آن دفتر. سعی می‌کردم همه را متقاعد کنم، تا چارچوبی برای محافظت از زنان داشته باشیم… ساختن چیزی از هیچ، شجاعت، فداکاری و انرژی زیادی می‌طلبد – و سپس دوباره به هیچ تبدیل می‌شود.”

او افزود: “دیگر هیچ کجا جای امن نداریم”

برای زنان و دخترانی که از زمان تسلط طالبان با خشونت مواجه شده اند، جایی برای مراجعه وجود ندارد.

یک روانشناس که با بازماندگان خشونت مبتنی بر جنسیت در کابل کار می کرد به عفو بین الملل گفت: “طالبان هیچ رویه‌ای در مورد نحوه برخورد با این موارد ندارد.”

عادله (نام مستعار) در سن هفت سالگی مجبور به ازدواج با یک پیرمرد ۸۰ ساله شد. او گفت: “یک سال با او زندگی کردم و او هر روز کتکم می‌زد و می‌گفت: چرا حامله نمی‌شوی؟”

عادله فرار کرد، و دوباره ازدواج کرد و مرتبا مورد ضرب و شتم و سایر اشکال خشونت و آزار و اذیت شوهر دوم و بستگانش قرار گرفت. هنگامی که او با عفو بین الملل صحبت می‌کرد، اخیرا به یکی از معدود خانه‌ امن که هنوز در افغانستان فعال هستند، منتقل شده بود.

او گفت: “حالا ما خیلی می‌ترسیم… تا کی می‌خواهیم اینجا بمانیم؟ طالبان ساعت ۱۲ صبح، ساعت ۱ بامداد و بارها در طول روز به پناهگاه آمدند. ما به [آنها] گفتیم که اینجا مکان امن برای ماست، اما آنها ما را باور نمی‌کنند.”

به خواندن ادامه دهید

بی بی سی فارسی

ناظران می‌گویند: نقاشی مهاجر افغان در ایران با ‘قیر’ برای ترسیم ‘لحظات تاریک هویتی’

منتشر شده

در

(Last Updated On: قوس ۱۶, ۱۴۰۰)
ناظران

BBC

مجموعه “ناظران می‌گویند” بیانگر نظر نویسندگان آن است. بی‌بی‌سی می‌کوشد تا با انتشار مطالبی از طیف‌های گوناگون، چشم‌انداز متنوع و متوازنی از دیدگاه‌ها ارائه دهد.

نویسنده، در این مطلب، آثار عبدالله علوی، هنرمند مهاجر اهل افغانستان با عنوان “مطرود” را نقد و بررسی کرده است.

.

BBC

از پنجم تا پانزدهم آذرماه سال ۱۴۰۰ مجموعه‌ای از آثار عبدالله علوی در ترکیبی از نقاشی‌های محتوا‌گرا با سبک آبسترکت (انتزاعی)، در “گالری بن‌بست” مشهد با عنوان “مطرود” به نمایش در‌آمده ‌است.

در این آثار، تاریکی و تیرگی درهم آمیخته با مدیا‌ی یک‌پارچه و تشابه رنگ و فضا، ذهن انسان بی‌قرار را در زمان پاندومی کرونا می‌بلعد، سرفه‌های زمان را در می‌نوردد و حاصل کار را می‌توان به مثابه تعاملی هدفمند بین دنیای امروز و هنرمند قلمداد کرد. در این ‌میان شاهد جریان متفاوت و مؤثری هستیم که در ترکیب و چیدمان خود، تعمقی بیشتر را در برابر نقش‌ها می‌‌طلبد.

خود هنرمند در معرفی این نمایشگاه نوشته ‌است:

“این مجموعه به مهاجرت و سرنوشت تاریک و محتوم انسان افغانستانی می‌پردازد، به لحظاتی سرگردان که تاریکی بر هویت تسلط پیدا می‌کند. در این مجموعه از “قیر” به‌عنوان مادۀ اصلی در نقاشی‌ها استفاده شده‌است. قیر را ترجیح می‌دهم، زیرا به‌عنوان ردی کوتاه، ریتم تپندۀ خود را زنده می‌کند. پالت رنگی در این‌جا محدود و تیرگی بر آن غالب است که به عنوان یک توده‌ بی‌زمان و خاکی عمل کرده، از قبل وجود داشته و پس از آن نیز باقی خواهد ماند. برای من این تغییر رنگ نشان‌دهنده‌ بیگانگی، پوچی و عدم ماست. حتی با کوچک‌ترین حضور، قیر قدرت رنگ‌های روشن را از حرکت بازمی‌دارد.”

.

BBC

علوی می‌خواهد روایتی از “مطرود” را تصویر کند. مطرود در معنای عام خود مفهومی انتزاعی و ایستا دارد و یادآور “بیگانگی، حاشیه و رانده شدن” است؛ اما در این نمایشگاه تعامل ایستایی تصویر و پویایی رنگ‌ها در نور، تحولی در محتوا به‌وجود آورده‌است. در این مفهوم سویِ دیگرِ “مطرود” به طرفِ “یگانگی، رانده‌شدن و عدم” نیست و خودِ وجود است. سلبیتِ مطرود، شاعرانه‌ و به تجربه‌ای خردمندانه تبدیل گشته‌است.

روایت مطرود، مرا به یاد “ویلیام ترنر” نقاش بریتانیایی مشهور به نقاش نور می‌اندازد، ویلیام ترنر هنگام خرید رنگ‌های نقاشی‌اش، رنگ لاجورد را که از افغانستان می‌آمد، بسیار دوست داشت. در این‌جا سوژه همان اُبژه است، سیاهی با این کشور در هم آمیخته، فصلی جدا ناشدنی از یک تاریخ و ملت، کشوری که دهه‌هاست با تاریکی دست و پنجه نرم می‌کند. گویی دیوهای سیاه نامرئی محاصره‌اش کرده‌اند و همین‌ که از چاه بالا می‌آید به چاهی دیگر گرفتار می‌گردد. از چنگ ارتش سرخ شوروی خلاص نشده به دامان جنگ‌های داخلی می‌افتد، از دست سربازان آمریکایی رها و در قفس تاریک طالبان به اسارت می‌رود، گویی سرنوشتی محتوم برای این سرزمین است.

.

BBC

اصولا تاریکی در نقاشی‌های عبدالله علوی، مظهر ذهنیت ملتی است تک‌نفره، اما در واقع هنرمندی که خود به مثابه یک ملت است، او که در ایران به دنیا آمده و در تمام طول عمر خویش، “دگری” بوده، مثل میلیون‌ها هم‌وطنش هرگز پذیرفته نشده و از تمام جهات رانده شده، بی‌چشم‌داشت از کمترین حق و حقوق شهروندی، این سیاهی و تاریکی، نه تنها توشه‌ وطنش، بلکه هویت تمام مهاجران هم‌تبار عبدالله علوی است که در ایران زندگی می‌کنند. عده‌ای برآنند که دیالکتیک کلمات را به هم بریزند و واژه‌ای بیافرینند بر این هویت، گاهی به نام بی‌هویّتی این نسل از مهاجرین، گاهی چند‌هویّتی و… اما واقعیت همان است که در نمایشگاه مطرود به تصویر کشیده شده‌.

.

BBC

دراماتولوژی نقاشی‌ها با تکنیک “قیر، آکرلیک و رنگ روغن”، معناهای متعددی از هستی، امور بالقوه، منشأ و استعلا را برای مطرود آشکار می‌کند. قیر سرانجام حیوانات، درختان و چه بسا انسان‌های نخستین است که از شکلی به شکلی در‌‌آمده‌اند، قیر ماده‌ای در حال تغییر است در طول زمان، جز سیاهی، صفتی در قیر است که نشان از کرختی آن دارد. مراحل مطرود به “بیگانگی، رانده‌شدن و نیستی” نمی‌انجامد. عناصرِ در حال طرد، محو نمی‌شوند و تا مرحله‌ نیستی پیش نمی‌روند. در این نمایشگاه، طرد شدن حایز بُعد وجودی است و با هستی در حال تعامل است. مطرود توضیح این جمله است که: واقعیت، درونی است و تعریف آن به عهده‌ بیننده است.

هنرمند با به‌وجود آوردن ارتباطی خلاقانه در زبان رسانه‌ای (هنر) خود، توان مفهومی کلیت آثار را ارتقا داده ‌و هر چه ‌دامنه‌ تجربیاتش گسترده‌تر و برای تولید محتوا، مرز کار خود را گسترش می‌دهد، وارد جریان باز تعریف معنای هنر در زمان خود می‌‌شود. مفهوم این نمایشگاه تجربه ‌و امکانی متفاوت از ترکیب قیر، آکرلیک و رنگ روغن را برای ارتباط با مخاطب خود به ارمغان می‌آورد، هنرمند باید به تمام جوانب کار احاطه داشته باشد (اعم از تکنیک، فرم و محتوا) اما در زمان انجام کار، باید همه را فراموش کرد. مطرود تمام جوانب را در نظر گرفته اما به هیچ قاعده‌ای اصرار ندارد. در زمانی که موجودیت بشر با پیشرفت فناوری و علم رقم خورده است، ترکیب هنر با علم و فلسفه می‌تواند یک اثر هنری را به یک مرجع متفاوت برای یک فعالیت اجتماعی بدل کند.

ترکیب مجموعه‌ای از بینش‌ها و هنرها مانند: ادبیات و هنرهای تجسمی به‌طور خلاقانه به دست می‌آید. این ادغام ایده‌ها و اشکال از یک بُعد، و همچنین موجودیتِ هنر معاصر سعی دارد مخاطب را به روشی بدیع و منحصر به ‌فرد درگیر کند. شعر و نقاشی با دو وجهه‌ متفاوت، یکی هنر مفهومی و دیگری هنر تجسمی، اما علوی هر دو را در هم آمیخته، با نقاشی‌هایش شعرهای بسیاری نوشته است.

.

BBC

هنرهای جدید، محتوا را از طریق ارتباط و گفتگو منتقل می‌کنند مثل سینما و…؛ و این، از ویژگی‌های هنرهای سنتی نیز هست. تعامل بین یک اثر هنری و یک بیننده، بین هنرمندان و مخاطبان، بین یک اثر هنری و خالق آن، بین هنرمندان با ژانر‌‌ها و تکنیک‌های مختلف. هر هنر جدیدی را در نهایت جذابیت، می‌توان به‌عنوان چتری که شیوه‌های مختلف هنر معاصر را پوشش می‌دهد، درک کرد. از نقاشی گرفته تا ادبیات و هنرهای دیگر.

به خواندن ادامه دهید

Trending

آریانا نیوز. کلیه حقوق مربوط به این پایگاه خبری محفوظ است