Connect with us

بی بی سی فارسی

هفته هنر و فرهنگ؛ مرگ شاعر در پیاده‌رو، شکست کلید فرهاد

Avatar

منتشر شده

 در

(Last Updated On: می 11, 2021)

هفته هوای خوش بهاری، با خبرهای خوش و ناخوش گذشت. گورخر آفریقایی از هلند آمد به تهران و مرد. شورای نگهبان شش روز مانده به آغاز نام‌نویسی انتخاباتی پا را به اندازه شلوار کرد و در یک حرکت انقلابی فغان پیر و جوان، اصولگرا و اصلاح‌طلب را به هوا فرستاد. چنین بازی‌ای کار هیچ هنرمندی نبود.

در دنیای شعر و هنر ایران، قاسم آهنین‌جان شاعری دلسوخته جان باخت در پیاده رو بیمارستان، و جان هنرمند خونگرمی در حسرت صحنه سوخت.

هفته‌ای که در دلش روز جهانی آزادی مطبوعات بود که کارتون احسان گنجی به همان اشاره دارد، حتی اگر روزنامه‌ها خبری در این باره نداشته باشند، که گله دارند با اشاره و ایما، کارتونیست‌ها نمی‌گذارند موضوع فراموش شود. اما شیون از همسایه برآمده است. روزنامه‌نگاران و اهل رسانه‌های افغانستان، که در این سال‌ها بوی خوش آزادی را به مشام بردند اینک نگران‌تر از پیش‌اند. طالب‌ها هر روز گامی به سوی مرکز برمی‌دارند و هر روز خبر تلخی می‌رسد و تهدیدی علیه جان زن‌ها و کارکنان رسانه‌های افغانستان.

هفته‌ای که واکسن‌ها دیر، اما رسیدند. از وین هم خبرهای خوب درز کرد. مرکز پمپیدو در پاریس به بزرگداشت عباس کیارستمی همت گماشت و جایزه آسیایی تحول‌آفرینان هنر، از جمله به پرویز تناولی مجسمه‌ساز و نقاش برجسته اختصاص یافت.

صدرا میرشریفی

BBC
اثر صدرا میرشریفی

با اشاره، مثال و حکایت

کار تازه از صدرا میرشرفی انگار نظر به کرونا و بحث واکسن دارد و اصولا نگاه وی در شخصیت‌های درهم است. این نقاش جوان که بسیار به او امید بسته شده، سال ۹۶ در یک نمایشگاه انفرادی در گالری دلگشا، عنوان بیریخت بر نمایشگاه خود نهاد. تاکنون در ۱۴ نمایشگاه هم آثار خود را عرضه کرده حتی در تیت لندن.

نقاش همزمان با برپایی نمایشگاه بی‌ریخت گفته بود مسایل اجتماعی بر من تاثیر بسیار دارد. با کارهایم برای جامعه سوال ایجاد می‌‍کنم و این پرسش‌ها باعث رشد فرهنگ می‌شود.

با این همه صدرا در هر تابلو انگار مقاله‌ای می‌نویسد، یا سخنی تازه می‌گوید.

پژمان موسوی در سرمقاله هفته‌نامه شنبه‌ها، به بهانه روز جهانی خنده نوشت: ما ملت غم‌های ریشه‌داریم، جماعت غصه خوردن برای ترک دیوار، مردمانی با خطوط منحنی رو به پایین. بعد ازخنده زیاد اسفند دود می‌کنیم و همیشه منتظر آن خبر هولناکیم. ما سالهاست که فراموش کرده‌ایم بخندیم و تبدیل شده‌ایم به پاسبان‌های وفادار غم های کهن. اما باید ازخنده گفت و از آن نوشت، در ستایِش بودنش. باید دعوتش کرد؛ مخصوصا حالا که در آستانه روزی هستیم به گستره جهان: روز جهانی خنده.

سرمقاله ماهنامه ترابران با عنوان ضایعه غایلهمندی! چنین آغاز می‌شود: خانواده‌های فقیر بدسرپرست مصیبتی مضاعف دارند، بودن زیر سایه پدری کم توان که توانایی تولید دارایی ندارد اما قمارباز است آن هم قماربازی که عادت به پرداختن پول شام غریبه‌ها را دارد. نتیجه‌اش همین که کل خانواده در تنظیم دخل و خرج در می‌مانند، زیرا نه معلوم است چقدر مداخل خواهند داشت. و نه مخارج لوطی پدر چقدر است. حکایت دولت ایران با بودجه سالانه‌اش نیز کمابیش همین است. ماندن در گل مخارجی که ناحق است!

در ادامه این مقاله آمده: دولت ایران دولت عیالواری است، شکی نیست. در این که عایله بدعادت شده‌اند هم شکی نیست. جامعه تا زمانی که در فقر اقتصادی تاریخی و اقتصاد معیشتی است توقع چندانی از دولت ندارد، وقتی شلوار حکومت دوتاست یعنی انتظار آشوب. ناتوانی از اعلام این که هزینه عیال‌های صیغه‌ای خارجی چقدر است، یعنی از دست دادن اعتبار ستون خانه و به دنبالش طغیان و شورش.

آیدین سیارسریع در حساب اینستاگرام خود گفتگویی را به طنز نوشته:

+ بنویس بنده گالیلئو گالیله پسر وینچنزو از تمام ادعاهای خود مبنی بر ثابت بودن خورشید و چرخیدن زمین به دور آن چیز می‌کنم.

– چیز می‌کنم؟

+ چیز دیگه… ای بابا پیچیده‌اش نکن. بنویس غلط کردم. حقیقت آن است که خورشید پشتش به ماست. تمام.

– در ادامه قصه طنز آمده: گالیله همان‌ها را نوشت و تحویل داد و از مرکز تفتیش عقاید بیرون آمد. پیرمرد، آخر عمری هیچ حوصله دادگاه پاسگاه نداشت. روز قبلش با خود فکر کرده و به این نتیجه رسیده بود که حالا چه فرقی می‌کند خورشید به دور زمین بچرخد یا زمین به دور خورشید؟ در این دنیا فقط یک چیز حقیقت دارد و آن هم این که من زنده‌ام و می‌خواهم فعلا زندگی کنم. اما این که آدم فکر کند این پایان کار گالیله بود و پیرمرد با یک غلط کردم‌نامه آن هم در ایتالیای آن زمان می‌تواند به راحتی زندگی کند اشتباه محض بود. پیرمرد بعد از آن تبدیل به چهره منفور شهر آرکتری شد.

اما حالا باید بشنود: این بهانه‌ها را برو برای عمه‌ات بیار. دیگه همه ما فهمیده‌ایم که تو یه ترسوی بزدلی که […] را نداری که پای عقایدت بایستی.

فرهاد قفلزن، پرویز تناولی

BBC
فرهاد قفلزن، پرویز تناولی

خبر رسید کلید مجسمه فرهاد قفلزن اثر پرویز تناولی را که از ۴۵ سال پیش در ضلع غربی تئاتر شهر نگهبانی می‌دهد، باز شکستند، در زمانی که ایجاد حریم برای این مرکز فرهنگی در دست‌انداز اداری است. پیش از این نیز بارها این مجسمه ماندنی صدمه ها دیده است. سه باری سرقت شده و مرمت یافته، چندان که اهل فن می‌دانند که مجسمه با شکل اولیه خود فاصله گرفته است.

همزمان با این خبر، برپا شدن بازاری که با کاروان‌های مخصوص و محفوظ تئاتر شهر را محاصره کرده‌اند، هنرمند مردمان را به فغان برداشت که می‌پرسیدند چرا با آثار فرهنگی چنین می‌کنیم. اما همزمان خبرهای خوشحال کننده هم بود.

پرویز تناولی، خالق فرهاد قفلزن، برای تأثیری که با هنرش در جهان گذاشت، به‌عنوان یکی از برندگان جایزه معتبر «تحول‌آفرینان آسیایی» معرفی شد.

مراسم اهدای جوایز تحول آفرینان آسیایی ۲۰۲۱ به دلیل شیوع کرونا به صورت آنلاین برگزار شد. در جمع چهار هنرمندی که در این دوره جوایز تقدیر به آنان تعلق گرفت، نام پرویز تناولی پیشتر به چشم خورد. جز او، اولی سیگ از مجموعه‌داران بزرگ هنر معاصر چین، زارینا خالق پوستر و عکس‌های چاپی و ژانگ هوان مجسمه‌ساز و نقاش چینی دیگر امسال برای نقش تأثیرگذاری که در حوزه هنری آسیا داشتند، جایزه گرفتند.

جایزه تحول آفرینان در حوزه هنر آسیا، تاکنون با مراسم بزرگی همراه بود که مجموعه‌داران بزرگ، هنرمندان، گالری‌داران، معتمدان دنیای هنر و حامیان مالی آنان برای تجلیل از هنر معاصر در آسیا گرد هم جمع می‌شدند. از برندگان دوره‌های گذشته این جایزه می‌توان به شیرازه هوشیاری مجسمه‌ساز ایرانی، عمران قریشی هنرمند پاکستانی و تاکاشی موراکامی از ژاپن اشاره کرد.

از جمله فواید دوران کرونا، بسته بودن سالن‌ها و به کارافتادن بازار تله تئاتر است، یکی هم تماشای نمایش هایی است که سال‌ها از اجرای آن گذشته و داشتند فراموش می‌شدند. در این هفته زنده شدن نمایشنامه‌ای درباره زندگی یک تئاتر مشهور عرضه شد و نوستالژیک بود. موضوع این نمایش تیاترسعدی است، یکی از تماشاخانه‌های مهم تاریخ تیاتر ایران. این سالن ۲۰ ماه بعد از آنکه عبدالحسین نوشین همراه دیگر روسای حزب توده، به شوروی پناه برد، از نفس افتاد. موضوع نمایش اجرای باغ آلبالوی چخوف است. قدرت کار روایت نمایشی حسین کیانی – نویسنده و کارگردان – اولین بـار نمایش «تیاتر سعدی، تابستان سی و دو» را در جشنواره تیاتر فجر و در سـالن اصلی تیاتر شهر روی صحنه برد. حالا می‎‌توان آن نمایش را خرید و در خانه دید.

محسن بوالحسنی در گزارش در روزنامه ایران پیرامون این نمایش نوشته «تیاتر سعدی، تابستان سی و دو» روایت تلخی نیست و تلخی‌های یک دوره تاریخی در بستری کمدی و به صورت چندلایه بر پایه روابط این گروه و اتفاقاتی که در حین تمرین و… شکل می‌گیرد، می‌گذرد و همه آنها با حوادث سیاسی تلاقی پیدا می‌کند. باغ آلبالو در حال اجراست که افرادی به راهبری شعبان بی‌مخ، تیاتر سعدی را به آتش می‌کشند.

اما دردناک‌تر حدیث مرگ هنرمندی بود که همین نمایش را با عنوان سوختیم، سوختید، سوختند در نظر داشت.

نرسیده به صحنه، رفت

از این‌گونه ظلم‌ها در طبیعت روزگار که غدارش خوانده‌اند، فراوان رخ می‌دهد اما گاهی آتش می‌زند به دل. آینا قطبی یعقوبی دانش‌آموخته تیاتر، در آرزوی نمایش سوخت. او قرار بود نمایشی با عنوان سوختیم، سوختید، سوختند در بخشی از جشنواره تیاتر فجر اجرا کند .که نشد. در آرزویش ماند. و از جشنواره گذشت. گیسو فغفوری اول از حادثه خبر داد و بعد فرزانه ابراهیم‌زاده روزنامه‌نگاری که دوست آینا بود از دردهایش گفت.

آینا متولد سوم تیر ۱۳۶۰ بود. ۶۵ هفته پیش بعد از آبان ۹۸ در صفحه خود در اینستاگرام شرحی نوشت که از همه گویاتر است:

امشب بنا بود، اولین اجرا از مجموعه سه اجرای تئاتر من به‌روی صحنه بره. اجرایی که ماهها علیرغم بیماری و شیمی‌درمانی براش زحمت کشیده بودم. و بنا بود تا قصه من، بدنم و سالن تئاتری باشه که حالا سالهاست درش بسته مونده و خراب و ویران شده.بنا بود تا من تو سالن صدساله نیمه‌ویران، قصه خودم و این سرزمین رو به سالن تئاتر قدیمی و تاریخ رنجور هنر این سرزمین، پیوند بزنم و از زوال بگم.

خب همه می‌دونیم که شرایط اونقدر رنجور و دردمنده که موندن تو جشنواره فجر ممکن نبود. خیلی با خودم کلنجار رفتم که بمونم وازین پلتفرم استفاده کنم تا حرف خودم رو بزنم و بذارم قصه من که روایت تلخی‌های همه این دهه‌هاییه که برما گذشت، اجرا بشه اما هرچه کردم نتونستم.

جشنواره فجر سالهاست که جای ما نیست.ارزش‌ها و باورهایی که بر جشنواره‌ها حاکمه سالهاست که از ارزش‌های و باورهای ما دوره. هرچند جشنواره تئاتر قطعن با جشنواره‌ای مثل سینما فرق داره و اونهمه بازی‌های کثیف سیاسی و باندبازی‌های امثال اوج و ارزشی‌هایی که در جشنواره سینما حاکمه در نمونه تئاتر صدق نمی‌کنه. اما بازهم فکر کردم که این روزها مردم یک سرزمین عزادارن و جایی برای جشن گرفتن نیست و کنار کشیدن شاید تنها راهیه که برای ما باقی می‌مونه. پس انصراف دادم.

بااینحال امروز صبح که از خواب بیدار شدم، اولین چیزی که به ذهنم اومد این بود که اگر اینهمه ویرانی و مرگ رخ نداده بود و من هم انصراف نداده بودم، امروز جور دیگری از خواب بیدار می‌شدم.به این فکر کردم که چه هیجان و شوری بر من حاکم بود. حالا باید بدوبدو لباس‌های اجرا، موها و چهره‌م رو مرتب می‌کردم و با دوستان به سالن می‌رفتیم و ده‌هابار دیگه صدا و تصویر و امکانات اجرایی رو چک می‌کردیم.

مامان و آشوکا بارها زنگ می‌زدن تا بلیط‌هارو چک کنن. روی صحنه به در بزرگ ورودی خیره می‌شدم و به فریما می‌گفتم: «به‌نظرت کیا میان کارو ببینن؟» و بعد با هم اسم آدمارو می‌گفتیم و کلی می‌خندیدیم.

شاعر نازکدل

نامش قاسم آهنین‌جان بود، اما مرگ نشان داد که دلش چقدر نازک بود، بیخود فریاد می زد و شکایت از این روزگار دون می‌کرد. شاعر بود بی تردید، به هزار در زد اما از شاعریش کم نشد. درویشانه و عارفانه زیست و عاقبتی جز این در انتظارش نبود که قلبش آزار دهد و بیمارستان جوابش گوید و او با رخت بیمارستان بزند به خیابان.

مهدی یزدانی خرم در رثایش نوشت: دارم از غصه می‌میرم… این عکس را احمد ابوالفتحی منتشر کرده در صفحه‌اش. گویا مال بیست و چند روز پیش است. می‌گویند آهنین‌جان با فغانِ درد از بیمارستان بیرون زده و پی خانه‌اش تا آن‌جا بمیرد. و من و بسیاری چون من نفهمیدیم و ندیدیم. خانم‌ها، آقایان این پایان کار هنری و نوشتن اکثریت است در این مملکت. رهاشده، بی‌کس و دردخورده و به انتظارِ مرگ.

نویسنده رمان سرخ و سفید افزوده: منِ ابله آرزوی سلامتی کردم برای مردی که هیچ بیمارستانی نمی‌پذیرفت‌اش. شرم و ننگ است برای من و بسیاری چون من. آدم‌ها حق دارند با حُرمت بمیرند. با اندکی احترام. و کسی به او احترام نکرد چون همه در کار خویش بودیم. همه خواب بودیم. چه قدر خوشحال‌ام که امروز کنار مادرش آرام می‌گیرد و ما را با غفلتی که کردیم تنها می‌گذارد. ما شاعر را، انسان را رعایت نکردیم. از قدرت که توقعی نیست.

در جای دیگر شهرام گراوندی نوشت: تصویری را چند سال پیش قاسم آهنین‌جان منتشر کرد که هرمز علی‌پور هم بر ترک موتور، پشت قاسم نشسته بود. این عکس را در آشفتگی این روزها گم کرده‌ام و ندارم. حتا در اینترنت هم جستجو نکردم که پیدایش کنم یا نکنم. قاسم آهنین جان که امشب بر بالا ملائک به آسمان‌ها پریده و دیگر نه نیازی به موتور دارد و نه نیازی به خانه دارد و چه سیل بیاید و چه سیل نیاید، دیگر هیچ غمی نخواهد داشت.

باری قاسم آهنین‌جان، شاعر و منتقد ادبی در ۶۳سالگی به آرزو رسید و رفت. او فعالیت‌های هنری‌اش را از دهه ۶۰ با حضور در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان اهواز آغاز کرد و در کنار شعر، در ترجمه، نقد ادبی و فیلم‌سازی هم فعال بود. «ذکر خواب‌های بلوط» اولین اثر ادبی آهنین‌جان است که سال ۷۲ منتشر شد. از دیگر آثار این هنرمند جنوبی می‌توان به «شاعر مرگ خویش می‌داند»، «خون و اشراق بر ارغوان جوشن‌ها»، «بخت تاریک در آفاق بنفشه و پروانه»، «گلی برای غریبان تا همیشه»، «برق رگ‌ها بر پولاد دریا»، «سوسن خاموش به‌وقت فراق»، «عطر غریب غزال مشرق‌ها»، «شاخه یاس به شام خرابات»، «لمعات خون» و «کودکی‌ها در شب سقاخانه» اشاره کرد.

کارتون هفته: روز جهانی آزادی مطبوعات

از هفته‌های پیشین:

به خواندن ادامه دهید
اعلانات

بی بی سی فارسی

اثر یک هنرمند بریتانیایی برای جلب توجه‌ها به زباله‌های الکترونیک

Avatar

منتشر شده

در

(Last Updated On: ژوئن 11, 2021)
مجسمه از زباله های ابزارهای الکترونیک

BBC

همزمان با برگزاری نشست رهبران گروه ۷ در سواحل کورنوال در جنوب غرب بریتانیا، یک هنرمند این کشور با زباله‌های الکترونیکی مثل قطعات موبایل، تلویزیون و کامپیوتر مجسمه ای ساخت.

این اثر که با الهام از تصویرهای حکاکی شده ۴ رئیس جمهور آمریکا بر کوه راش مور در داکوتای جنوبی ساخته شده کوه “ریسایکل مور” نام گرفته است و از چند روز پیش از آغاز نشست رهبران گروه هفت به نمایش گذاشته شده است.

هدف از طراحی این اثر که با قطعات زباله‌های الکترونیک ساخته شده، جلب توجه‌ها به آسیب و زیان این زباله ها به محیط زیست است.

جو راش، هنرمند بریتانیایی می‌گوید امیدوار است که اثر او نشان بدهد که چقدر ضروری است که دستگاه‌های الکترونیک طوری ساخته شود که بتوان از آنها بارها استفاده کرد و قابل بازیافت باشد.

او می‌گوید که لازم است لوازم الکترونیک طوری ساخته شود که قابل تعمیر باشد یا طول عمر بیشتری داشته باشد چون همه اینها به زباله ها اضافه می‌شود.

جو راش، هنرمند بریتانیایی

BBC
جو راش، هنرمند بریتانیایی امیدوار است که اثرش توجه رهبران هفت کشور صنعتی را به موضوع زباله‌های الکترونیک جلب کند

بر اساس یک گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۱۹ میلادی، بیش از ۵۳ میلیون تن از زباله‌های الکترونیک در سراسر جهان جمع شده است. این رقم حدود ۹ میلیون تن بیشتر از میزان پنج سال قبل است.

چهره رهبران هفت کشور صنعتی که در این مجسمه ساخته شده به ترتیب: بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا، یوشیهیده سوگا، نخست وزیر ژاپن، امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، ماریو دراگی، نخست وزیر ایتالیا، جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا هستند.

مجسمه از زباله‌های الکترونیک

BBC

جو راش که این اثر را به سفارش شرکت موسیقی مگ پای، شرکت خرید و فروش موبایل و لپ تاپ دست دوم ساخته، توضیح می‌دهد که این اثر را در مرتفع ترین نقطه منطقه‌ای که هتل کاربیس بی، محل اقامت رهبران گروه ۷، در آن واقع شده، ساخته و امیدوار است که وقتی آنها از فراز آن پرواز می‌کنند “اثرش را ببینند.”

او می‌گوید که امیدوار است بتواند وجدان رهبران گروه ۷ را بیدار کند تا بفهمند که در تولید این زباله‌ها همه سهیم هستند. آقای راش می‌گوید: پیام اصلی این است که با هم حرف بزنید و این وضعیت را مرتب کنید.”

به خواندن ادامه دهید

بی بی سی فارسی

پرویز کاردان، ‘مراد برقی’ ایران درگذشت

Avatar

منتشر شده

در

(Last Updated On: ژوئن 11, 2021)
پرویز کاردان

Getty Images

پرویز کاردان، از پیشکسوتان تئاتر و تلویزیون ملی ایران “بر اثر سکته قلبی” در ۸۴ سالگی در لس‌آنجلس آمریکا درگذشت.

مجموعه پر تعداد سرکار استوارو خانه به دوش که به مراد برقی معروف شد، از کارهای آقای کاردان قبل از انقلاب بود که در دومی بازی هم می‌کرد.

سرکار استوار از طولانی‌ترین مجموعه‌های تلویزیونی ایران بود که حدود ۲۰۰ قسمت داشت و با کارگردانی پرویز کاردان، پرویز صیاد و منصور پورمند از سال ۱۳۴۶ ساخته شد.

پرویز کاردان متولد سال ۱۳۱۶ در شیراز بود و در انگلستان تئاتر و هنرهای دراماتیک آموخته بود.

سال ۱۳۴۳ آقای کاردان در بریتانیا در یک دوره آموزشی نمایش تلویزیونی در بی‌بی‌سی کارآموزی کرد.

پرویز کاردان

BBC
مراد برقی در کنار نگار در سریال خانه به دوش معروف به مراد برقی

آقای کاردان از اولین سازندگان سریال یا مجموعه تلویزیونی در ایران بود و گفته بود ایده ساخت سریال را زمانی که در بریتانیا بوده در ذهن پرورانده و بعد از بازگشت به تلویزیون ایران پیشنهاد داده است.

در دهه پنجاه شمسی آقای کاردان بیشتر مشغول کارهای تلویزیونی بود.

او در مصاحبه‌ای در برنامه به عبارت دیگر به عنایت فانی می‌گوید زمانی که وارد کار فیلم در تلویزیون شده تئاتر را فراموش نکرده و ادامه داده است.

گفت وگوی مفصل عنایت فانی با پرویز کاردان در برنامه به عبارت دیگر را اینجا ببینید.

پرویز کاردان در تئاتر در انتظار گودو

BBC
پرویز کاردان در تئاتر در انتظار گودو

پرویز کاردان در مصاحبه‌اش در برنامه به عبارت دیگر می‌گوید کارهایش زمینه سیاسی نداشته است.

او در این مصاحبه همچنین می‌گوید در روزهای انقلاب یکی از دوستانش به او گفته که “روی اعلامیه‌ای نوشته بودند کاردان باید اعدام شود.” چون ظاهرا استدلال این بوده که آقای کاردان با فیلم‌هایش باعث شده مردم به مسجد نروند.

آقای کاردان پس از خروج از ایران در بریتانیا چند تئاتر از جمله نمایش “محاکمه ایرج میرزا” را با نویسندگی صدرالدین الهی کارگردانی کرد.

بیشتر ایرانیان او را با چهره مراد برقی می‌شناسند. مرد تعمیرکاری که از دار دنیا فقط یک ماشین به نام یاقوت داشت. یاقوت را به شکل کلبه‌ای کوچک تزئین کرده بود و با آن به دنبال مشتری از این سو به آن سو می‌رفت.

پرویز کاردان با فرا رسیدن انقلاب با تصور “سفر موقت” از ایران به بریتانیا رفت و تا زمان مرگ در آمریکا ماند.

به خواندن ادامه دهید

بی بی سی فارسی

‘بینج واچینگ’؛ تماشای پشت سر هم فیلم و تلویزیون خوب است؟

Avatar

منتشر شده

در

(Last Updated On: ژوئن 11, 2021)
زنی در برابر تلویزیون

BBC Ideas / Ripple Pictures

آیا تا به‌حال بی‌وقفه و پشت سر هم چندین قسمت از یک سریال را تماشا کرده‌اید؟

یا از خواب‌تان زده‌اید تا سر در بیاورید در سریال مورد‌علاقه‌تان قرار است چه اتفاقی بیفتد؟

تمام روز روی مبل نشسته‌‌ یا دراز کشیدید، بی‌حرکت و با تمام حواس جذب برنامه‌ای تلویزیونی‌ شدید که “همه” دربارهٔ آن حرف می‌زنند؟

شما تنها نیستید، به‌ویژه در وضعیت قرنطینه به دلیل همه‌گیری کوویدـ ۱۹، میلیون‌ها نفر در سراسر جهان مثل شما هستند.

غول‌های استریم یا رسانه‌های جاری تلویزیونی به رکورد‌های تازه‌ای از کاربران دست یافتند، نت‌فلیکس در سه‌ماههٔ اول سال ۲۰۲۰ به رقم ۱۶ میلیون کاربر رسید.

Banner

BBC

بینج واچینگ چیست؟

این کلمه در سال ۲۰۱۵ از سوی دیکشنری کالینز به عنوان عبارت سال انتخاب شد. از نظر دستوری فعل است و به معنای “تماشای شمار زیاد برنامه‌های تلویزیونی است ( به ویژه تماشای تمام نمایش‌های مربوط به یک مجموعه به ترتیب).”

Banner

BBC

حتی پیش از این هم بینج‌واچینگ یا تماشای‌بی‌وقفه و پشت سر هم، طرفدارانی داشت. برای مثال در یک نظر‌سنجی، نیمی از جمعیت بریتانیا گفتند تماشای بی‌وقفهٔ هشت‌ساعتهٔ برنامه‌های تلویزیونی داشته‌اند.

اگر این ماجرا به نظرتان آشنا می‌آید، شاید شما هم از چنین زیاده‌روی‌هایی احساس گناه کنید. اگر اینطور است این مطلب را بخوانید چون شاید احساس بهتری در مورد این عادت خودتان پیدا کنید.

کلک‌های پنهانی برای جذب شما

زنی با نگاه نگران

BBC Ideas / Ripple Pictures

تماشای پشت‌سرهم برنامه‌ها، فقط تقصیر شما نیست.

بسیاری از شبکه‌های تلویزیونی و رسانه‌های جاری، روش‌های پنهانی عمدی برای اینکه شما را پای تلویزیون میخکوب کنند به کار می‌برند.

برایان اسکات، گزارشگر و منتقد تلویزیون می‌گوید “من می‌توانم به راحتی در یک روز بنشینم و تمام قسمت‌های یک سریال را تماشا کنم”.

او می‌گوید “تماشای بی‌وقفه به طور تصادفی شروع شد” و خود کاربران بودند که آن را پیش بردند.

“نت‌فلیکس دریافت که تعداد زیادی از مخاطبان تمایل زیادی به تماشای فیلم‌ و سریال به طور یک‌جا دارند، حتی سریال‌هایی که پیش از آن دیده بودند مانند فرندز…روشی که نت‌فلیکس شما را وادار به بی‌وقفه تماشا کردن می‌کند خیلی پنهان است و کلک‌های کوچکی می‌زنند”.

“نمایش فیلم را خیلی سریع شروع می‌کنند و تصاویر کوچکی به طور هدف‌دار آورده می‌شود. در پایان هر قسمت هم بلافاصله وقتی تیتراژ پایانی و نام دست‌اندرکاران می‌رسد آن را کوچک می‌کنند و به گوشهٔ صفحه می‌برند و به طور خودکار بخش بعدی را شروع می‌کنند. به این ترتیب است که گاهی بیش از سه ساعت بدون آنکه حواس‌تان باشد بی‌وقفه به تماشا می‌نشینید”.

طراحی‌شده برای تماشای بی‌وقفه

تلویزیون با کنترل از راه دور

BBC Ideas / Ripple Pictures

آیا توجه کرده‌اید که بیشتر شرکت‌های رسانه‌ای جاری برنامه‌های خود را با هدف تماشای بی‌وقفه تولید می‌کنند؟

اسکات می‌گوید نت‌فلیکس در این زمینه سرآمد است چون آنها به طور حرفه‌ای از “چندین عامل و چندین اوج و فرود داستانی” بهره می‌برند.

او برای مثال یکی از سریال‌های محبوب و اصلی این شبکه به نام “نارنجی مد جدید است” (Orange Is the New Black) را در نظر گرفته است. آنها به خوبی می‌دانند که “شما هیچ‌وقت سریال را از وسط شروع نمی‌کنید، بلکه آن را از اولین قسمت تماشا می‌کنید،… این سریال ۴۰ بازیگر دارد.

آنها می‌دانند که شما می‌توانید تا هشت ساعت بی‌وقفه تماشا کنید، این کاری است که به طور معمول می‌کنید، اگر قسمت‌های سریال به هشت قسمت ۶۰ دقیقه‌ای تقسیم شود همهٔ قسمت‌ها پشت سر هم و بی‌وقفه تماشا می‌شود”.

بله، ایرادهایی هم وجود دارد

چشمان خسته

BBC Ideas / Ripple Pictures

بعضی از کارشناسان می‌گویند زیاده‌روی در تماشای تلویزیون باعث اضطراب و افسردگی می‌شود. در سال ۲۰۱۶، محققان در ژاپن آنقدر پیش رفتند که گفتند حتی ممکن است باعث مرگ شود، چون نشستن طولانی‌مدت باعث بروز لخته‌های خونی می‌شود.

دکتر حمیرا ریاض، روان‌درمانگر می‌گوید که تماشای بی‌وقفه‌ٔ فیلم‌ها و برنامه‌ها باعث صدمه سیستم‌های عصبی می‌شود و اثر منفی بر خواب دارد.

او می‌‌گوید:”تماشای بی‌وقفه به معنای آن است که خودتان را برای مدت زمانی طولانی در بالاترین حد ممکن فعال نگه دارید و این باعث می‌شود زمان زیادی طول بکشد تا آرامش خود را باز یابید”.

دکتر ریاض نتیجه می‌گیرد که “تصاویر آزار‌دهنده، مانند قتل‌های هولناک، به‌ویژه اگر شاهد به قتل رسیدن شخصیت محبوب‌مان در سریال باشیم، باعث تحریک سیستم اعصاب سمپاتیک ما می‌شود و منجر به این خواهد شد که خواب خوب شبانه نداشته باشیم”.

“هورمون عشق” حال ما را خوب می‌کند

زنی در حال تماشای تلویزیون

BBC Ideas / Ripple Pictures

چه چیزی باعث می‌شود که بارها و بارها این کار را تکرار کنیم؟

دکتر ریاض توضیح می‌دهد: “وقتی با شخصیتی هم‌ذات‌پنداری می‌کنیم هورمون اکسی‌توسین یا هورمون عشق در بدن ما جاری می‌شود و باعث ایجاد پیوند با شخصیت‌های فیلم‌ و سریال می‌شود”.

“این روزها آنقدر محتوا و موضوع‌های گوناگونی وجود دارد که حتماً می‌توانید شخصیتی را درتلویزیون یا سریال‌ها پیدا کنید که با او هم‌داستان شوید”.

این کار به بهبود روابط ما کمک می‌کند

زوج

BBC Ideas / Ripple Pictures

این قسمت ممکن است به نظرتان عجیب بیاید اما به خواندن ادامه دهید.

برای مثال سریال “جزیرهٔ عشق” را در نظر بگیرید، سریالی بسیار محبوب در بریتانیا که دربارهٔ افراد مجرد جوان و زیبایی است که تلاش می‌کنند “فرد مورد‌نظر” خود را در گذر از آزمون‌های مختلفی پیدا کنند. پس از آنکه در سال ۲۰۱۹ سریال پخش شد، میزان زوج‌هایی که در بریتانیا نیاز به مشاوره پیدا کردند ۴۱ درصد افزایش داشت.

دکتر ریاض معتقد است که در این آمار نکتهٔ جالبی وجود دارد.

او می‌گوید: “اگر ما وقت بگذاریم تا سریال‌ها را از سر تا ته ببینیم، می‌توانیم فرصت و مجالی برای پرداختن به عواطف و روابط‌مان هم پیدا کنیم”.

بسیاری از افراد واکنش‌های احساسی شدیدی نسبت به فیلمی که می‌بینند نشان می‌دهند به‌ویژه اگر اتفاق بدی برای شخصیت محبوب‌شان بیفتد.

دکتر ریاض ادامه می‌دهد: “مغز ما تفاوتی میان محرک‌های واقعی و محرک‌هایی که به صورت رویدادهای فیلم دریافت می‌کنیم، قائل نیست”.

و ما می‌خواهیم درباره چیزی که دیدیم حرف بزنیم

زنی با لیوان شراب

BBC Ideas / Ripple Pictures

یکی دیگر از دلایل اصلی برای تماشای بی‌وقفه، ترس از دست دادن فرصت است به‌ویژه در دوران قرنطینه که کارهای دیگری نمی‌توان کرد.

برایان لوبل، تهیه‌کننده اعتراف می‌کند که “من در یک روز ۱۰ ساعت تلویزیون تماشا کردم بدون آنکه حتی آن را دوست داشته باشم”.

او می‌گوید: “ما میخکوب می‌شویم تا از بحث و گفتگو در باره آن عقب نمانیم”.

“من فکر می‌کنم نوعی نگرانی برای گیر افتادن در چنین موقعیتی در میان افراد وجود دارد که همین هم باعث می‌شود بیشتر تماشا کنند”.

ما نیاز به وقت تلف کردن داریم (پس احساس گناه نکنید)

زن

BBC Ideas / Ripple Pictures

برایان می‌گوید: “بینچ واچینگ واژه‌ای است که بار منفی زیادی دارد، مگرنه؟”

“من دریافتم که افراد از این که زمان زیادی را صرف تماشای تلویزیون کنند احساس شرمساری می‌کنند. ما از این که وقت خود را مفید و مولد استفاده نکردیم و وقت تلف کرده‌ایم خیلی شرمنده هستیم به خودمان می‌گوییم امروز شش ساعت تلویزیون تماشا کردم چون دلم نمی‌خواست پنج کار مختلف را انجام دهم، و غر می‌زنیم.”

پس اگر شما هم یکی از میلیون‌ها نفری هستید که بلافاصله بعد از خواندن این مطلب می‌روید و همهٔ قسمت‌های یک سریال‌ را بدون‌وقفه تماشا می‌کنید حرف برایان را گوش کنید و هیچ احساس گناه نکنید.

“ما نمی‌گوییم که من یک کتاب را بدون وقفه خواندم. واقعیت این است که بعضی از بزرگترین نویسندگان زمان ما از نویسندگان برنامه‌های تلویزیونی هستند”.

برایان با لبخندی گشاده می‌گوید: “من باید آخرین کسی باشم که ممکن است به شما توصیه کند از بی‌وقفه تماشا کردن فیلم‌ها دست بردارید”.

خوب پس اگر این کار را می‌کنید و می‌خواهید این کار را ادامه دهید، زود باشید که حتی یک دقیقه… یک ساعت… یا یک روز را هم از دست ندهید. خوش باشید!

به خواندن ادامه دهید

Trending

آریانا نیوز. کلیه حقوق مربوط به این پایگاه خبری محفوظ است