Connect with us

بی بی سی فارسی

دیدبان حقوق بشر: زنان معلول افغان مورد آزار جنسی قرار می‌گیرند

منتشر شده

 در

(Last Updated On: ثور ۱۱, ۱۳۹۹)
افغانستان

BBC
کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در افغانستان می‌گوید بیشتر از یک میلیون نفر در افغانستان از معلولیت رنج می‌برند

دیدبان حقوق بشر در تازه‌ترین گزارش خود نوشته که زنان و دختران دارای معلولیت در افغانستان با موانع و چالش‌های زیادی از جمله بدرفتاری و آزار جنسی در اداره‌های دولتی، مراکز بهداشتی و مکاتب/مدارس روبرو هستند.

در این گزارشی که به تازگی با عنوان “معلولیت ضعف نیست” منتشر شده، به موانعی پرداخته شده که زنان و دختران معلول افغان در چندین دهه خشونت در این کشور فقیر با آن مواجه هستند.

در این گزارش ادعا شده که مسئولان دولتی زنان معلول را مورد سوء‌استفاده و آزار جنسی قرار می‌دهند، این موضوع حتی زمانی اتفاق می‌افتد که آنان به وزارتخانه‌ها برای دریافت معاش/حقوق معلولیت خود مراجعه می‌کنند.

دیدبان حقوق بشر نوشته که ننگ دانستن یادآوری این نوع سوء استفاده‌ها، به این معنی است که شمار معدودی از زنان به خصوص آنانی که معلول هستند، این نوع برخوردها را گزارش ‌دهند.

در این گزارش از زنی در کابل این چنین نقل قول شده است: ” من به یکی از وزارتخانه برای دریافت تصدیق برای کمک رفتم. آنان از من پرسید که ازدواج کرده‌ای و موقعی که جوابم منفی بود، آنان به من گفتند که می‌توانند همسری برایم پیدا کنند. وقتی من دوباره سرزدم کارمند وزارت به من گفت که این تصدیق را فقط زمانی می‌دهد که دوست‌دخترش باشد.”کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در افغانستان می‌گوید بیشتر از یک میلیون نفر در این کشور دارای نوعی از معلولیت هستند و هر ساله ده هزار معلول جدید در این اداره ثبت می‌شوند. مقام‌ها در وزارت دولت در امور شهدا و معلولان افغانستان بدون اشاره به گزارش دیدبان حقوق بشر به بی‌بی‌سی گفته‌اند که طرح‌هایی را برای کاریابی به معلولان، دسترسی آنها به ساختمان‌های دولتی تدوین کرده‌اند که در صورت عملی شدن، وضعیت زندگی معلولان تغییر خواهد کرد.

ضیا الحق فضلی، سخنگوی این وزارتخانه گفت که استخدام معلولان در نهادهای دولتی هم عملا آغاز شده است.

معلولان

BBC
عکس از آرشیو. معلولان در افغانستان حدود پنج هزا افغانی ماهانه حقوق دارند

مشکلات آموزشی

در این گزارش آمده افراد معلول به دلیل تبعیض با موانع زیادی در زمینه آموزش، استخدام، دریافت خدمات بهداشتی و حق آموزش مطابق قانون افغانستان و بین المللی روبرو هستند.

به طور مثال شمار زیادی از افراد معلول قادر به گرفتن شناسنامه (تذکره) مورد ضرورت شان نیستند.

در این گزارش آمده که ۸۰ درصد دختران معلول قادر به رفتن به مکتب/مدرسه نیستند. خودداری مدارس از پذیرش کودکان معلول، نبود وسیله حمل و نقل و مخالفت خانواده‌ها با فرستادن فرزندانش معلولش به مدارسه، عواملی هستند که باعث عدم دسترسی آنان به آموزش می‌شود.

این نهاد از دولت افغانستان خواسته که راه حل‌های مناسبی را در نظر گیرد تا زمینه دسترسی این افراد و بخصوص دختران معلول به آموزش فراهم شود.

دختران دارای معلولیت به دلیل موانع پیچیده اقتصادی- اجتماعی و عوامل خشونت‌زای دیگر در خانه نگهداری می‌شوند. افرادی در نهادهای حقوق بشر به تهیه کنندگان این گزارش گفته که خیلی از مکاتب/مدارس مسیرهای رفت و آمد مناسب را برای افراد معلول ندارند و مدیران نیز به این دلیل نمی‌خواهند که آنان را ثبت نام کنند، چون این افراد نیاز به مراقبت‌های ویژه دارند.

زنان و دختران معلول تحقیر و در انزوا قرار داده می‌شوند

در این گزارش یادآوری شده که دختران و زنان معلول، اغلب از نظر اجتماعی در انزوا قرارداده می‌شوند. در محیط جامعه و خانواده تحقیر می‌شوند و حتی به عنوان داغ ننگ برای خانواده قلمداد می‌شوند و از حضور آنان در مراسم‌های عمومی جلوگیری می‌شود.

یکی از این افرادی که در جریان جنگها در سال ۲۰۱۷ زخمی شده در این گزارش می‌گوید: “من آرزو داشتم ازدواج کنم، اما خویشاوندم فکر می‌کنند که من دیگر نمی‌توانم ازدواج کنم. من امیدی به آینده ندارم، اگر مورد توجه قرار بگیرم، به آینده امیداور خواهم شد.

در این گزارش آمده که چندین دهه خشونت نهادهای دولتی افغانستان را ضعیف ساخته و تلاش‌های توسعه‌ای نیز به اندازه‌ای نبوده که به اغلب نیازهای جامعه رسیدگی شود.

این نهاد از دولت افغانستان خواسته که فورا راهکارها و شیوه‌های را در نظر گیرد که از زنان و دختران دارای معلولیت حمایت کنند تا آنان از حقوق اولیه شان در زمینه آموزش، بهداشت و کار برخوردار شوند.

این نهاد از کمک کنندگان نیز خواسته برای احقاق حقوق افراد دارای معلولیت دادخواهی کنند.

دخترانی که اغلب قربانیان جنگ هستند، برای صلح و همدلی ورزش می‌کنند.

BBC
دخترانی که اغلب قربانیان جنگ هستند، برای صلح و همدلی ورزش می‌کنند.

پارتیکا گوسمن، معاون بخش آسیای دیدبان حقوق بشر گفته که افغان‌های معلول برای دریافت خدمات دولتی با “ننگ و بدرفتاری” مواجه هستند ولی زنان و دختران به طور آشکارا قربانی سوء رفتار هستند.

او افزوده که بحران شیوع بیماری کووید-۱۹ وضعیت را برای زنان و دختران معلول بدتر و برای دریافت خدمات مناسب بهداشتی، سخت تر خواهد کرد.

در این گزارش آمده که افغانستان یکی از کشورهایی است که بیشترین افراد معلول را دارد. بیشتر از چهار دهه جنگ باعث قطع عضو، نابینایی یا ناشنوایی و افسردگی میلیون‌ها افغان شده و یا آنان را با اضطراب یا استرس پس از حادثه روبرو کرده است.

این نهاد افزوده که با ۲۶ دختر و زن معلول و خانواده‌های آنان در شهرهای هرات در غرب، کابل در مرکز و مزارشریف در شمال افغانستان صحبت کرده‌اند. در کنار این افراد برای تهیه این گزارش با ۱۴ مرکز بهداشت و آموزش حرفه‌ای در این شهرها صحبت شده است

در این گزارش آمده است که با افزایش میزان شیوع کرونا، مشکلاتی که افراد دارایی معلولیت روبرو می‌شوند، بیشتر است. زنان معلول افغان که در مناطق روستایی و دور از مراکز درمانی زندگی می‌کنند، به دلیل نبود سیستم حمل و نقل، جاده‌های اسفالت شده و فاصله طولانی تا مراکز درمانی می‌تواند موانع عمده برای دسترسی به مراکز درمانی باشد.

این نهاد از دولت افغانستان خواسته است که بررسی همه جانبه برای افراد دارای معلولیت و بخصوص در مناطق روستای برای دسترسی آنان به بهداشت انجام دهد.

یکی از زنان جوان که خانواده‌اش به دلیل معلولیت او به شهر نقل مکان کرده، به تهیه کنندگان این گزارش گفته که افراد معلول که در ولسوالی‌های دور دست زندگی می‌کنند و کسی را ندارند که آنان را به شهر بیاورد، آنها قادر به استفاده از خدمات بهداشتی نخواهند بود.

کمیسیون حقوق بشر افغانستان هم گفته از دولت این کشور خواسته برای بهبود وضعیت زندگی معلولان توجه کند. علی محبتی، مسئول بخش معلولان این کمیسیون از مردم هم خواست که با معلولان همکاری کنند.

به خواندن ادامه دهید
اعلانات

بی بی سی فارسی

پیشنهاد ۱۰ میلیون پوندی برای خرید زندان ردینگ؛ حمایت بنکسی از کارزار تبدیل زندان اسکار وایلد به مرکز هنری

منتشر شده

در

(Last Updated On: قوس ۱۵, ۱۴۰۰)
زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

BBC
زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

بنکسی هنرمند گرافیتی بریتانیایی می‌گوید حاضر است میلیون‌ها پوند برای خرید زندان ردینگ، زندانی که زمانی اسکار وایلد را در خود جای داده بود، از طریق حراج شابلون‌هایش جمع‌آوری کند.

این هنرمند خیابانی بریتانیایی می‌گوید حاضر است بهای ۱۰ میلیون پوندی درخواستی برای فروش این زندان را با فروش استنسیل‌ها و شابلون‌هایی بپردازد که از آن‌ها برای کشیدن یک نقاشی روی دیوار این زندان در ماه مارس استفاده کرده بود.

بنکسی اوایل امسال تایید کرد اثری که روی دیوار این زندان کشیده شده کار اوست.

این نقاشی دیواری یک زندانی را نشان می‌دهد که با طناب تهیه شده از چند ملافه در حال پایین آمدن از دیوار است و پایین طناب یک ماشین تحریر بسته شده است. احتمالا این تصویری از اسکار وایلد، نمایشنامه‌نویس و شاعر مشهور ایرلندیست که حدود ۱۳۰ سال پیش چون همجنسگرا بود در این زندان مخوف به دو سال زندان انفرادی محکوم شد.

زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

BBC
زندانی در حال فرار از زندان ردینگ، اثر بنکسی هنرمند بریتانیایی

بنکسی امیدوار است با این پیشنهاد از فروش این زندان به شرکت‌های سازنده املاک مسکونی جلوگیری کند و آن را به یک مرکز هنری تبدیل کند.

این هنرمند مقیم بریستول می‌گوید: “وایلد خدای آمیختن چیزهای متضاد با هم برای خلق جادو بود. ایده تبدیل جایی که او را نابود کرد به پناهنگاهی برای هنر و هنرمندان آن‌قدر معرکه است که ناچاریم عملی‌اش کنیم.”

وزارت دادگستری در واکنش به این پیشنهاد گفته: “موعد دریافت پیشنهاد‌های خرید گذشته است” و این وزارت‌خانه در حال بررسی پیشنهادهایی است که پیش از این دریافت کرده است.

سخنگوی بنکسی به بی‌بی‌سی گفته این پیشنهاد به شرط آن خواهد بود که این زندان به شهرداری ردینگ واگذار و تبدیل به یک مرکز هنری شود.

مت رودا، نماینده پارلمان از شرق ردینگ، می‌گوید امیدوار است دولت این پیشنهاد سخاوتمندانه را قبول کند و با تجدیدنظر در تصمیم خود، برای تبدیل این زندان به مرکزی برای هنرمندان این ناحیه کمک کند.

اسکار وایلد شاعر و نویسنده ایرلندی بعد از افشای رابط همجنس‌گرایانه‌اش با لرد آلفرد داگلاس، از سال ۱۸۹۵ تا ۱۸۹۷ در این زندان محبوس بود. وایلد در یکی از اشعارش با نام “تصنیف زندان ردینگ” که در همین دوره سروده و با نام ناله‌هایی از زندان ردینگ به فارسی هم ترجمه شده، به انتقاد از شرایط این زندان و زندان‌های دوره ویکتوریا در بریتانیا می‌پردازد.

زندان ردینگ از سال ۲۰۱۳ متروکه بوده است و در سال ۲۰۱۹ وزارت دادگستری تصمیم به فروش آن گرفت.

شماری از بازیگران مشهور از جمله کنت برانا، جودی دنچ، کیت وینسلت و ناتالی دورمر هم از جمله افرادی هستند که از کارزار تبدیل این زندان به یک مرکز هنری حمایت کرده‌اند.

به خواندن ادامه دهید

بی بی سی فارسی

عفو بین‌الملل: خانه‌های امن بسته شده و زنان قربانی خشونت پس از تسلط طالبان رها شده‌اند

منتشر شده

در

(Last Updated On: قوس ۱۵, ۱۴۰۰)

عفو بین‌الملل در گزارشی تازه گفته است که ارایه خدمات ضروری به زنان و دختران قربانی خشونت در افغانستان پس از تسلط طالبان از بین رفته است و بسیاری از بازماندگان و همچنین کارکنان خانه‌های امن، وکلا، قضات، مقامات دولتی و سایر افرادی که در خدمات حفاظتی دخیل بودند، اکنون در معرض خطر خشونت و مرگ هستند.

عفو بین‌الملل با بازماندگان و افراد درگیر در خدمات حفاظتی در ولایت‌های بادغیس، بامیان، دایکندی، هرات، کابل، کندز، ننگرهار، پکتیکا، سرپل و تخار مصاحبه کرده است.

عفو بین الملل گفته است پس از روی کارآمدن طالبان، سیستم خدمات حفاظتی قربانیان خشونت از بین رفته است. خانه‌‌های امن بسته شدند و بسیاری از آنها توسط اعضای طالبان غارت و تصرف شده اند.

به گفته این نهاد، در برخی موارد، اعضای طالبان کارکنان آنها را مورد آزار و اذیت یا تهدید قرار دادند.

اما، در ۲۶ و ۲۹ نوامبر، سهیل شاهین، سخنگوی طالبان در صحبت تلفن به عفو بین‌الملل گفته است که “طبق احکام اسلام، جایی برای خشونت علیه زنان و دختران وجود ندارد… زنانی که با خشونت خانگی مواجه‌اند می‌توانند به محاکم ارجاع شوند. محاکم موضوع آنها را خواهد شنید … و به عریضه‌های آنها رسیدگی خواهد شد.”

در ۲۶ مصاحبه تازه، بازماندگان و ارائه دهندگان این گونه خدمات به عفو بین الملل گفتند که طالبان خانه‌های امن را بستند و زندانیان را از زندان آزاد کردند، از جمله بسیاری از محکومان به جرایم خشونت مبتنی بر جنسیت نیز رها شده‌اند.

اگنس کالامار، دبیر کل عفو بین‌الملل گفت: “زنان و دخترانی بازمانده از خشونت مبتنی بر جنسیت اساسا در افغانستان به حال خود رها شده‌اند. شبکه حمایتی آنها و پناهگاه‌های آنها از بین رفته است.”

او افزود: “طالبان درهای زندان را در سرتاسر کشور باز کردند، بدون فکر کردن به خطراتی که مجرمان محکوم علیه زنان و دخترانی که قربانی شده‌اند، و کسانی که برای بازماندگان کار می‌کردند.”

برای محافظت زنان و دختران در برابر خشونت بیشتر، عفو بین الملل از طالبان خواسته که “از بازگشایی سرپناه‌ها و بازگرداندن سایر خدمات حفاظتی برای بازماندگان، احیای وزارت امور زنان، و اطمینان از کار آزادانه و بدون ترس از انتقام دهندگان خدمات حمایت کنند.”

از ۲۶ اکتبر تا ۲۴ نوامبر ۲۰۲۱، عفو بین‌الملل با شش قربانی و ۲۰ نفر مدیران و کارکنان خانه‌های امن، دادستان‌ها، قضات، روان‌شناسان، پزشکان و نمایندگان وزارت پیشین امور زنان به صورت تلفنی مصاحبه‌ کرده است.

علاوه بر آن با ۱۸ فعال محلی، روزنامه‌نگار، نمایندگان سازمان‌های غیردولتی و سازمان ملل متحد و دیگر کارشناسان در مورد خشونت‌های جنسیتی در افغانستان مصاحبه شده است.

عفو بین‌الملل همچنین از جامعه بین‌المللی خواسته است که بودجه فوری و درازمدت برای گونه خدمات حفاظتی فراهم کند، بازماندگان و ارائه‌دهندگان خدمات را که در معرض خطر هستند، تخلیه کند، و از طالبان بخواهد که به وظایف خود در قبال زنان و دختران، به‌ویژه قربانیان و افراد در معرض خطر خشونت مبتنی بر جنسیت پایبند باشند.

فروپاشی سیستم

قبل از تسلط طالبان، بسیاری از زنان و دختران قربانی خشونت به شبکه سراسری “خانه‌های امن” و خدمات، از جمله وکالت حقوقی، درمان و حمایت “روانی اجتماعی” دسترسی داشتند.

این افراد از وزارت امور زنان و کمیسیون حقوق بشر و همچنین از خانه‌های امن، بیمارستان‌ها و پاسگاه‌های پلیس در سراسر کشور ارجاع می‌شدند.

.

Getty Images
کلاس آموزشی در یک خانه امن در کابل پیش از آمدن طالبان

به گفته یوناما، این سیستم “عالی” بود، سالانه به هزاران زن در افغانستان خدمات ارایه می‌کرد و از هر ۱۰ زن، ۹ زن در طول زندگی خود حداقل شکلی خشونت را تجربه می‌کنند.

شایع ترین موارد خشونت مبتنی بر جنسیت شامل ضرب و شتم، تجاوز جنسی، خشونت فیزیکی و جنسی و ازدواج اجباری است. قربانیان اغلب نیاز به درمان فوری داشتند.

یکی از کارکنان این خدمات در ننگرهار گفته است: “[موارد] بسیار شدید بود. ما موردی داشتیم که مردی ناخن‌های انگشتان همسرش را کشیده بود… [یکی] مردی با یک ابزار نجاری پوست همسرش را جدا کرد… زنی بود که با آزار و اذیت‌های فراوان خانواده‌اش مواجه شد. او حتی دیگر نمی توانست از حمام استفاده کند.”

بسیاری از زنان و دختران بازمانده به خانواده‌هایشان بازگردانده شدند، و برخی نیز به زور توسط اعضای خانواده کشیده شدند. برخی نیز در خیابان یا در موقعیت‌های ناپایدار دیگری به سر می‌برند.

زینت (نام مستعار) قبل از اینکه به یک خانه امن پناه ببرد، مرتبا توسط شوهر و برادرش مورد ضرب و شتم قرار می‌گرفت. با رسیدن طالبان، او و چند زن دیگر از آنجا فرار کردند. آنها اکنون مخفی شده اند.

.

Getty Images
طالبان بر دروازه وزارت امور زنان افغانستان تابلوی وزارت دعوت و ارشاد امر به معروف و نهی از منکر را نصب کرده است.

او گفت: “ما فقط با لباس‌هایی که پوشیده بودیم برآمدیم (از این محل خارج شدیم). ما بخاری نداریم و گرسنه می‌خوابیم… برادرم دشمن من است و شوهرم دشمن من. اگر من و بچه‌هایم را ببینند، ما را می‌کشند… مطمئنم که آنها در جستجوی من هستند چراکه می‌دانند پناهگاه بسته شده است.”

یکی از مدیران پناهگاه که در حال حاضر با برخی از بازماندگان پناهگاه خود مخفی شده است، به عفو بین‌الملل گفت: “ما مکان مناسبی نداریم، نمی‌توانیم بیرون برویم، خیلی می‌ترسیم… لطفا ما را از اینجا بیرون ببرید. اگر نه، پس منتظر کشته شدن ما باشید.”

مجرمان آزاد شدهاند

با پیشروی طالبان، آنها همچنین منظما زندانیان را از زندان‌ها آزاد می‌کردند، که بسیاری از آنها به خاطر جرایم خشونت مبتنی بر جنسیت محکوم شده بودند. شهادت شاهدان و سایر افراد با اطلاعات دست اول و همچنین گزارش‌های معتبر رسانه‌ها نشان می‌دهد که اعضای طالبان مسئول رهایی آنها هستند.

سخنگوی طالبان به عفو بین الملل این موضوع را رد کرد و تاکید کرد و مدعی شد که “دولت قبلی زندان‌ها را باز کرده است.”

زنی که در کار قضایی در زمینه خشونت مبتنی بر جنسیت تخصص دارد، گفت که در محکومیت بیش از ۳۰۰۰ نفر در سال پیش از تسلط طالبان کار کرده است.

او گفت: “هرجا [طالبان] رفتند، زندانیان را آزاد کردند… می‌توانید تصور کنید؟ بیش از ۳۰۰۰ نفر در تمام ولایت‌های افغانستان در یک ماه آزاد شده اند.”

عفو بین‌الملل همچنین گزارش‌های موثقی دریافت کرده است مبنی بر اینکه برخی بازماندگان نیز توسط طالبان به سیستم بازداشت از جمله به زندان پلچرخی در حومه کابل منتقل شده‌اند.

محافظان زنان قربانی حالا خود نیاز به حفاظت دارند

بسیاری از افرادی که در روند خدمات حفاظتی قربانیان کار می‌کنند، می‌گویند اگرچه قبل از تسلط طالبان با خطراتی روبرو بودند، اما اکنون زندگی آنها در خطر بیشتری قرار گرفته است و آنها به عفو بین الملل گفتند که “به شدت” به حفاظت نیاز دارند.

یکی از کارکنان خدمات در بادغیس توضیح داد: “همه این زنانی که در این [سیستم حمایتی] کار می‌کردند – اکنون ما به یک سرپناه نیاز داریم… ما هر روز در اضطراب و ترس زندگی می‌کنیم.”

یکی دیگر از کارکنان خدمات در ننگرهار گفت: “من هر روز از سوی طالبان، داعش، مجرمان و اعضای خانواده… تهدید می‌شوم.”

یکی دیگر از کارکنان در بامیان نیز گفت: “هر روز سه بار از مردانی که از زندان فرار کرده بودند، تماس دریافت می‌کردم. پس از اینکه طالبان نیز با من تماس گرفتند، شماره (مبایلم) را تغییر دادم.”

یک قاضی سابق افغان به عفو بین‌الملل گفت: “به مدت ۲۰ سال، تلاش کردم همه چیز را از ابتدا بسازم – فشار، دویدن از این دفتر به آن دفتر. سعی می‌کردم همه را متقاعد کنم، تا چارچوبی برای محافظت از زنان داشته باشیم… ساختن چیزی از هیچ، شجاعت، فداکاری و انرژی زیادی می‌طلبد – و سپس دوباره به هیچ تبدیل می‌شود.”

او افزود: “دیگر هیچ کجا جای امن نداریم”

برای زنان و دخترانی که از زمان تسلط طالبان با خشونت مواجه شده اند، جایی برای مراجعه وجود ندارد.

یک روانشناس که با بازماندگان خشونت مبتنی بر جنسیت در کابل کار می کرد به عفو بین الملل گفت: “طالبان هیچ رویه‌ای در مورد نحوه برخورد با این موارد ندارد.”

عادله (نام مستعار) در سن هفت سالگی مجبور به ازدواج با یک پیرمرد ۸۰ ساله شد. او گفت: “یک سال با او زندگی کردم و او هر روز کتکم می‌زد و می‌گفت: چرا حامله نمی‌شوی؟”

عادله فرار کرد، و دوباره ازدواج کرد و مرتبا مورد ضرب و شتم و سایر اشکال خشونت و آزار و اذیت شوهر دوم و بستگانش قرار گرفت. هنگامی که او با عفو بین الملل صحبت می‌کرد، اخیرا به یکی از معدود خانه‌ امن که هنوز در افغانستان فعال هستند، منتقل شده بود.

او گفت: “حالا ما خیلی می‌ترسیم… تا کی می‌خواهیم اینجا بمانیم؟ طالبان ساعت ۱۲ صبح، ساعت ۱ بامداد و بارها در طول روز به پناهگاه آمدند. ما به [آنها] گفتیم که اینجا مکان امن برای ماست، اما آنها ما را باور نمی‌کنند.”

به خواندن ادامه دهید

بی بی سی فارسی

ناظران می‌گویند: نقاشی مهاجر افغان در ایران با ‘قیر’ برای ترسیم ‘لحظات تاریک هویتی’

منتشر شده

در

(Last Updated On: قوس ۱۶, ۱۴۰۰)
ناظران

BBC

مجموعه “ناظران می‌گویند” بیانگر نظر نویسندگان آن است. بی‌بی‌سی می‌کوشد تا با انتشار مطالبی از طیف‌های گوناگون، چشم‌انداز متنوع و متوازنی از دیدگاه‌ها ارائه دهد.

نویسنده، در این مطلب، آثار عبدالله علوی، هنرمند مهاجر اهل افغانستان با عنوان “مطرود” را نقد و بررسی کرده است.

.

BBC

از پنجم تا پانزدهم آذرماه سال ۱۴۰۰ مجموعه‌ای از آثار عبدالله علوی در ترکیبی از نقاشی‌های محتوا‌گرا با سبک آبسترکت (انتزاعی)، در “گالری بن‌بست” مشهد با عنوان “مطرود” به نمایش در‌آمده ‌است.

در این آثار، تاریکی و تیرگی درهم آمیخته با مدیا‌ی یک‌پارچه و تشابه رنگ و فضا، ذهن انسان بی‌قرار را در زمان پاندومی کرونا می‌بلعد، سرفه‌های زمان را در می‌نوردد و حاصل کار را می‌توان به مثابه تعاملی هدفمند بین دنیای امروز و هنرمند قلمداد کرد. در این ‌میان شاهد جریان متفاوت و مؤثری هستیم که در ترکیب و چیدمان خود، تعمقی بیشتر را در برابر نقش‌ها می‌‌طلبد.

خود هنرمند در معرفی این نمایشگاه نوشته ‌است:

“این مجموعه به مهاجرت و سرنوشت تاریک و محتوم انسان افغانستانی می‌پردازد، به لحظاتی سرگردان که تاریکی بر هویت تسلط پیدا می‌کند. در این مجموعه از “قیر” به‌عنوان مادۀ اصلی در نقاشی‌ها استفاده شده‌است. قیر را ترجیح می‌دهم، زیرا به‌عنوان ردی کوتاه، ریتم تپندۀ خود را زنده می‌کند. پالت رنگی در این‌جا محدود و تیرگی بر آن غالب است که به عنوان یک توده‌ بی‌زمان و خاکی عمل کرده، از قبل وجود داشته و پس از آن نیز باقی خواهد ماند. برای من این تغییر رنگ نشان‌دهنده‌ بیگانگی، پوچی و عدم ماست. حتی با کوچک‌ترین حضور، قیر قدرت رنگ‌های روشن را از حرکت بازمی‌دارد.”

.

BBC

علوی می‌خواهد روایتی از “مطرود” را تصویر کند. مطرود در معنای عام خود مفهومی انتزاعی و ایستا دارد و یادآور “بیگانگی، حاشیه و رانده شدن” است؛ اما در این نمایشگاه تعامل ایستایی تصویر و پویایی رنگ‌ها در نور، تحولی در محتوا به‌وجود آورده‌است. در این مفهوم سویِ دیگرِ “مطرود” به طرفِ “یگانگی، رانده‌شدن و عدم” نیست و خودِ وجود است. سلبیتِ مطرود، شاعرانه‌ و به تجربه‌ای خردمندانه تبدیل گشته‌است.

روایت مطرود، مرا به یاد “ویلیام ترنر” نقاش بریتانیایی مشهور به نقاش نور می‌اندازد، ویلیام ترنر هنگام خرید رنگ‌های نقاشی‌اش، رنگ لاجورد را که از افغانستان می‌آمد، بسیار دوست داشت. در این‌جا سوژه همان اُبژه است، سیاهی با این کشور در هم آمیخته، فصلی جدا ناشدنی از یک تاریخ و ملت، کشوری که دهه‌هاست با تاریکی دست و پنجه نرم می‌کند. گویی دیوهای سیاه نامرئی محاصره‌اش کرده‌اند و همین‌ که از چاه بالا می‌آید به چاهی دیگر گرفتار می‌گردد. از چنگ ارتش سرخ شوروی خلاص نشده به دامان جنگ‌های داخلی می‌افتد، از دست سربازان آمریکایی رها و در قفس تاریک طالبان به اسارت می‌رود، گویی سرنوشتی محتوم برای این سرزمین است.

.

BBC

اصولا تاریکی در نقاشی‌های عبدالله علوی، مظهر ذهنیت ملتی است تک‌نفره، اما در واقع هنرمندی که خود به مثابه یک ملت است، او که در ایران به دنیا آمده و در تمام طول عمر خویش، “دگری” بوده، مثل میلیون‌ها هم‌وطنش هرگز پذیرفته نشده و از تمام جهات رانده شده، بی‌چشم‌داشت از کمترین حق و حقوق شهروندی، این سیاهی و تاریکی، نه تنها توشه‌ وطنش، بلکه هویت تمام مهاجران هم‌تبار عبدالله علوی است که در ایران زندگی می‌کنند. عده‌ای برآنند که دیالکتیک کلمات را به هم بریزند و واژه‌ای بیافرینند بر این هویت، گاهی به نام بی‌هویّتی این نسل از مهاجرین، گاهی چند‌هویّتی و… اما واقعیت همان است که در نمایشگاه مطرود به تصویر کشیده شده‌.

.

BBC

دراماتولوژی نقاشی‌ها با تکنیک “قیر، آکرلیک و رنگ روغن”، معناهای متعددی از هستی، امور بالقوه، منشأ و استعلا را برای مطرود آشکار می‌کند. قیر سرانجام حیوانات، درختان و چه بسا انسان‌های نخستین است که از شکلی به شکلی در‌‌آمده‌اند، قیر ماده‌ای در حال تغییر است در طول زمان، جز سیاهی، صفتی در قیر است که نشان از کرختی آن دارد. مراحل مطرود به “بیگانگی، رانده‌شدن و نیستی” نمی‌انجامد. عناصرِ در حال طرد، محو نمی‌شوند و تا مرحله‌ نیستی پیش نمی‌روند. در این نمایشگاه، طرد شدن حایز بُعد وجودی است و با هستی در حال تعامل است. مطرود توضیح این جمله است که: واقعیت، درونی است و تعریف آن به عهده‌ بیننده است.

هنرمند با به‌وجود آوردن ارتباطی خلاقانه در زبان رسانه‌ای (هنر) خود، توان مفهومی کلیت آثار را ارتقا داده ‌و هر چه ‌دامنه‌ تجربیاتش گسترده‌تر و برای تولید محتوا، مرز کار خود را گسترش می‌دهد، وارد جریان باز تعریف معنای هنر در زمان خود می‌‌شود. مفهوم این نمایشگاه تجربه ‌و امکانی متفاوت از ترکیب قیر، آکرلیک و رنگ روغن را برای ارتباط با مخاطب خود به ارمغان می‌آورد، هنرمند باید به تمام جوانب کار احاطه داشته باشد (اعم از تکنیک، فرم و محتوا) اما در زمان انجام کار، باید همه را فراموش کرد. مطرود تمام جوانب را در نظر گرفته اما به هیچ قاعده‌ای اصرار ندارد. در زمانی که موجودیت بشر با پیشرفت فناوری و علم رقم خورده است، ترکیب هنر با علم و فلسفه می‌تواند یک اثر هنری را به یک مرجع متفاوت برای یک فعالیت اجتماعی بدل کند.

ترکیب مجموعه‌ای از بینش‌ها و هنرها مانند: ادبیات و هنرهای تجسمی به‌طور خلاقانه به دست می‌آید. این ادغام ایده‌ها و اشکال از یک بُعد، و همچنین موجودیتِ هنر معاصر سعی دارد مخاطب را به روشی بدیع و منحصر به ‌فرد درگیر کند. شعر و نقاشی با دو وجهه‌ متفاوت، یکی هنر مفهومی و دیگری هنر تجسمی، اما علوی هر دو را در هم آمیخته، با نقاشی‌هایش شعرهای بسیاری نوشته است.

.

BBC

هنرهای جدید، محتوا را از طریق ارتباط و گفتگو منتقل می‌کنند مثل سینما و…؛ و این، از ویژگی‌های هنرهای سنتی نیز هست. تعامل بین یک اثر هنری و یک بیننده، بین هنرمندان و مخاطبان، بین یک اثر هنری و خالق آن، بین هنرمندان با ژانر‌‌ها و تکنیک‌های مختلف. هر هنر جدیدی را در نهایت جذابیت، می‌توان به‌عنوان چتری که شیوه‌های مختلف هنر معاصر را پوشش می‌دهد، درک کرد. از نقاشی گرفته تا ادبیات و هنرهای دیگر.

به خواندن ادامه دهید

Trending

آریانا نیوز. کلیه حقوق مربوط به این پایگاه خبری محفوظ است