عاجل خبرونه

د زمري ۲۸ د افغانستان د خپلواکۍ له ۹۷ کلیزې سره برابره ده

(Last Updated On: اګست 19, 2016)

vlcsnap-2016-08-18-09h22m59s15

۹۷ کاله وړاندې د ۱۹۱۹ میلادي په همدې ورځ افغانستان له انګلستان څخه خپله خپلواکي تر لاسه کړه، چې هغه مهال ځوان پاچا امان الله خان د پلار له شهادت وروسته په کابل کې حاکم شوی و.

امان الله خان د خپل سلطنت په لومړیو کې د افغانستان خپلواکي اعلام کړه. مخکې له دې د افغانستان بهرنی سیاست د انګلستان تر رهبرۍ لاندې اداره کیده او هغه هېواد  له همدې کبله افغانستان ته هره میاشت باج ورکاوه.

امان الله خان د خپلې واکمنۍ پرمهال د اصلاحاتو داسې بهیرپیل کړ، چې په کې د بشر حقونه خوندي او د ښځو د زدکړې پر آزادې ټینګار وشو.

افغان حکومت او خلک دغه ورځ په شاندارو مراسمو کې نمانځي؛ خو له تېرو څو کلونو راپه دیخوا د دغې ورځې حکومتي مراسم دننه په ارګ کې تر سره کیږي.

ولسمشر محمد اشرف غني نن  د خپواکۍ څلي ته د ګلو ګیډۍ کیښوده او په پام کې ده، چې د د دغې ورځې په اړه  هم ځانګړې وینا وکړي.

دغه ورځ په ولایاتو کې هم رسمي نمانځل کیږي؛ خو سږکال یې  په ننګر هار ولایت کې د ځانګړيو مراسمو تیاری  نیول شوی، ځکه، چې امان الله خان او د کورنۍ نور غړي یې د جلال آباد په امیر شهید بڼ کې ښخ شوي دي.

په ننګرهار کې د خپلواکۍ د ۹۷ کلیزې په ویاړ خلکو خپله ټول ښار پرملي بیرغونو پوښلی او هرې لوري ته لکه د اختر خوشحالۍ نمانځل کیږي. ښار تړل شوی او په شېرزي لوبغاړي کې یوازې د افغان تولیداتو یو ستر نندارتون جوړ شوی، چې سلګونه کسان یې لیدو ورځي.   

په بلخ كې هم د خپلواكې كليزه په شاندارو مراسمو ونمانځل شوه . د ولايتي شورا يو شمېر غړیو او د دې مراسمو ګډونوالو پر حكومت نيوكه وكړه، چې د دې ورځې نمانځلو ته پاملرنه نه كوي.

دوى وايي، دا ورځ بايد په ځانګړیو مراسمو ونمانځل شي.

د هېواد د خپلواكې نهه اويايمه كليزه په كندز كې هم د ځانګړیو مراسمو په ترڅ كې ونمانځل شوه. د مراسمو وينا والو د دغه ولايت پر اوسني وضعيت اندېښنه وښوده او د حكومت له مشرانو يې وغوښتل، چې خپلمنځی اختلاف يوې خواته كړي او د امنيتي ځواكونو په پياوړتيا كې هڅه وكړي.

 شاه امان الله خان د ١٨٩٢م کال په جون میاشت کې پیدا شوی او د۱۹۶۰م کال د اپریل  په ۲۵ د سرطان په ناروغۍ په روم کې ومړ. دی  له ١٩١٩ م کال څخه تر ١٩٢٩ م کال پورې د افغانستان پا چا و. 

شاه امان الله خان د افغانستان د مطبوعاتو د پلار محمود طرزي له لور ثریا سره واده کړی و، چې د خپل وخت لومړنۍ ښځینه وزیره هم وه.

د یادونې وړ ده، چې امان الله خان په لومړي ځل افغان ټولنه د اساسي قانون لرونکې کړه او د دیموکراسۍ زړي یې ښخ کړل. 

About Ariana News

Check Also

د ولسمشرۍ مانۍ مخې ته د عدالت غوښتنې لاریون تر سره شو

(Last Updated On: نوومبر 12, 2018) سلګونه کسانو د دوشنبې پر ورځ( د لړم ۲۱) …